استرس

Setare Shargh - - شهروند -

استرس ناشی از تأثیر عوامل محیطی است و به نحوی بر سلسله اعصاب فرد اثر میگذارد و منجر به بیماری میشود؛ اما اضطراب یکی از علائم روانپزشکی است. در واقع، ترس و نگرانی درون فرد را »اضطراب« مینامیم. نکته مهم آن است که اگر فرد از لحاظ ژنتیکی مستعد باشد، در نتیجه استرس و اضطراب، واکنشهای غیرعادی از خود بروز میدهد. این رفتارهای غیرمعمول به شکل خشم، وسواس، افسردگی و نهایتاً روانپریشی تظاهر میکنند. تمام ما طی روز درنتیجه مواجهه با عوامل محیطی نگران میشویم. اگر این اضطراب بدون علت باشد یا با شدت محرک متناسب نباشد، اضطراب مرضی ایجاد میکند که باید شناخته و درمان شود؛ بنابراین، اضطراب بهتنهایی بیماری نیست بلکه یک نشانه است که باید به آن توجه شود. همه انسانها بهنوعی با عوامل استرسزای بیرونی مواجه میشوند؛ اما مقاومت افراد در برابر این قبیل عوامل یکسان نیست. واکنش فرد در برابر استرسها به آسیبپذیریهای او، نقاط قوت شخصیت و تجاربی که در طول زندگی داشته است بستگی دارد. بهعبارتیدیگر استرس یک تجربه شخصی است.

عوامل استرسزا

عوامل استرسزا عبارتاند از شرایط، مردم و چیزهایی که قابلیت ایجاد واکنش استرس در ما را دارند. گروهی از آنها فیزیکی هستند، مثل یک بیماری کوتاهمدت. بعضی دیگر جنبه روانی دارند، مانند فقدان فرد موردعلاقه به علت جدایی یا مرگ. عوامل اجتماعی هم مطرح هستند، مثل مشکلات اقتصادی یا فقر. هرگاه استرس از لحاظ شدت و مدت خارج از تحمل فرد باشد، زندگی روزمره او مختل میشود و تغییرات غیرطبیعی در رفتارهای او به وجود میآید.

تأثیر استرس بر بدن

بدن برای مواجهه با استرس از فعالیت دو دستگاه عصبی و هورمونی خود کمک میگیرد. درصورتیکه استرس پس از مدتی رفع شود، بدن فرصت استراحت به دست میآورد؛ اما اگر استرس مدتی طولانی دوام یابد، عوارض نامطلوب آن تعداد تنفس و کمعمق شدن آنها، کند شدن حرکات دستگاه گوارش و بروز یبوست، ترشح بیشازحد اسید معده، سردرد، مشکل بلع، عرق سرد، بیخوابی، خستگی مزمن، دل به هم خوردگی، تکرر ادرار، اسهال، سرگیجه، اختلال حافظه، بیقراری و گرفتگی عضلات است. این باور قدیمی که نگرانی و غصه باعث سرطان میشود چندان هم دور از ذهن نیست. به دنبال استرس هورمونهایی ترشح میشوند که از تعداد گلبولهای سفید خون میکاهند. به همین دلیل بدن در مقابل عفونت و سرطانها خلع سلاح میشود. همچنین در شرایط پراسترس، میزان سرماخوردگی و گلودرد افزایش مییابد. امروزه مشخص شده است که ابتلا به بیماریهایی چون آلرژی، سردردهای عروقی، مشکلات تنفسی، حمله قلبی، زخم معده، پرفشاری خون و مشکلات گوارشی با استرس ارتباط دارند.

غلبه بر استرس

گاه تحمل هیجانات ناخوشایند برای فرد مشکل است. در میان گذاشتن احساسات با افراد نزدیک و صمیمی یا روان شناسان و روانپزشکان، علاوه بر تخلیه این هیجانات به برداشتها و دیدگاههای فرد شکل میدهد. بهخصوص در فقدان نزدیکان، استفاده از این شیوه میتواند در مواجهه با این رویداد بسیار مؤثر باشد. اغلب افرادی که در معرض تنشهای زیاد هستند، از خستگی مزمن و دردهای پراکنده در بدن شکایت دارند. ورزش منظم و مداوم، با کاهش تنشهای عضلانی احساس آرامش ایجاد میکند. همچنین با کمک تکنیکهای تن آرامی که یادگیری آنها بسیار ساده است، میتوان از اضطراب و تنش کاست. باید به افراد آموزش داد که مطابق با تواناییهای خود مسئولیت بپذیرند. این کار از استرسهای بعدی آنان به میزان زیادی میکاهد. باید قبول کنیم که تسلط بر تمام امور و رویدادهای زندگی از توان ما خارج است. انسان بهحکم انسان بودن، محدودیتهای محیطی و معنوی خاصی دارد. پذیرفتن بسیاری از واقعیتهای زندگی عوامل استرسزای متعددی را حذف خواهد کرد. • برگرفته از کتاب روانپزشکی در مامایی - نشر جامعه نگر

زینب سادات علویزاده کارشناس مامایی

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.