نرخ اندک بهرهوری سرمایه مشکلاقتصاد ایران

Shahrara Institute - - اقتصـاد -

طی دهه های گذشته برنامه های توسعه زیادی در ایران به اجرا درآمدهاند که هرکدام موفقیت ها و ناکامی هایی داشته اند. با این حال درهمه آن هـا بحث استفاده نکردن بهینه از منابع مطرح بوده است به طوری که به میزانی که سرمایه گذاری در پروژه های مختلف می شد، بهره وری نداشته ایم. ما هماکنون با محدودیت شدید منابع مواجهیم.وضعیت آب استان تنها در سه دشـت، غیربحرانی اسـت. 22 دشت ممنوعه و ۱۱ دشت بحرانی داریــم؛ این یعنی در ۱۰ سال آینده آب این دشت ها تمام می شود. با این حال شیوه استفاده از منابع آبی ما همچنان سنتی بوده و بخش قابل توجهی آب هدر می رود. در حوزه های دیگر مانند انرژی و بهره وری واحدهای تولیدی نیز همین مشکل را داشتیم به طوری که نمی توانیم از ظرفیت کـارخـانـه هـای احـــداث شــده بـه خوبی استفاده کنیم. در واقع چالش امروز این است که بیشتر از منابعی کـه در اختیار داریـــم هزینه می کنیم و در پـایـان هـم درآمـــد زیــادی کسب نمی کنیم. منابع بسیاری هزینه می کنیم اما اشتغال زایی رشد نمی کند به ایـن معنا که سرمایه گذاری های ما بهره وری ندارد، به عنوان مثال در استان خراسان رضوی بیکاری دانش آموختگان دانشگاهی زیاد است اما از سویی با وجود نداشتن نیروی آموزش دیده و ماهر مواجه هستیم. این موضوع نشان می دهد نیروی کاری که از دانشگاههای کشور خارج میشوند فقط منابع و دانش برای آن ها هزینه کرده ایم بــدون اینکه خـروجـی مناسبی داشته باشیم. در بخش اقـتـصـادی بسیار مهم است که نیروی کـار، تجربه، سرمایه و توسعه فناوری های سخت را همزمان در نظر بگیریم و اگر می خواهیم توسعه بهره وری داشته باشیم باید به فناوری ها اهمیت دهیم.عناصر کلیدی مهم در توسعه مبتنی بر کارآفرینی پـارادایـم غالب در توسعه پایدار، تخصیص اثربخش منابع، مدیریت فـرصـت هـای ســرمــایــه گــذاری، توسعه قابلیت های فناورانه و محیط حامی کسب و کار است. این شاخصهها بیانگر این است که مطالعات و حوزه های اقتصادی باید متمرکز در این حوزهها باشد. یکی از راهکارهای افزایش نرخ بهره وری سرمایه در کشور ما حمایت از فناوری های بــومــی اســت.زمــانــی مـیتـوانـیـم نـرخ بهره وری از سرمایه را افزایش دهیم که با سیاست های اعمالی داخلی بتوانیم فناوری داخلی را گسترش داده و دراین راه توسعه و گسترش، سرمایه گذار خارجی را جذب کنیم. این البته به منزله نداشتن تعامل مستمر با دنیا نیست. متاسفانه ما فناوری را وارد کشور می کنیم اما نرم افـزار و دانش افـزار را وارد نکرده و درنتیجه نمی توانیم بومی سازی داشته باشیم. این مسئله سبب شده است تا نرخ بازده بسیاری از فناوری های وارداتـی به ایـران کمتر از حد انتظار باشد. کارخانه جدید احداث میکنیم اما در قبال پولی که دادهایم کالا تولید نمیکنیم و یا استهلاک دستگاهها را بالا میبریم. امروز باید نقشه راه کشور را تهیه و با حل و فصل مسائل از طریق نـوآوری به سمت تهیه نقشه توسعه فناوری حرکت کنیم تا حرف تازه ای بزنیم، نه اینکه با استفاده از راهکارهای خارجی به دنبال تقویت اقتصاد خود باشیم. کپی کاری از سیاست های سایر کشورها اشتباه محض است چون فرهنگ و اجتماع ما متفاوت از آن هاست و با این اقدام تنها خود را دچار مشکلات جدیدتری خواهیم کرد. مهم ترین ابزار حل و فصل مسائل جوامع از طریق کارآفرینی انجام می شود. کارآفرین هر روز چیزی جدید خلق می کند و در حقیقت بـایـد گفت کسب و کــار بـه دو صــورت اســت؛ یکی کارآفرینی کـه هر روز به دنبال نـوآوری و دوم خوداشتغالی کــه شــاغــل در یــک مـسـیـر اســت. اگــر می خواهیم تحقق اقتصاد مقاومتی را داشته باشیم باید به کارآفرینان بیشتر بها داده و سه حلقه بنگاه های خصوصی، دانشگاه و دولــت را در کنار هم داشته باشیم.

*عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی مشهد

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.