جنگآب درکمینخاورمیانه

Shahrvand Newspaper - - جـهـان -

ســیدعباس عراقچــی، معاون حقوقــی وزارت امورخارجه در گفتوگویــی صراحتا اعالم کرد که احتمال دارد جنگهای آینده در خاورمیانه بر ســر آب رخ دهد.

عراقچی که با خبرگزاری ایسنا گفتوگو میکرد درباره پــروژه «گاپ» که از ســوی دولت ترکیه در حال اجرا است، گفت: «آنها ادعا میکنند که تبعات زیستمحیطی این پروژه را برای کشورهای اطراف در نظر گرفتهاند در حالیکه این ادعای آنها است و ما نسبت به صحت این ادعا هنوز قانع نشدهایم، از دیگر سوکارشناسانایران،عراقوسایرکشورهایاطراف، دیدگاههایدیگریدراینزمینهدارند.»

عراقچی که در ســال 1395 خود کتابی با عنوان «دیپلماســی آبهای فرامرزی و نظام بینالملل» منتشــر کرده اســت با بیان اینکه بحــران آب در خاورمیانهبهبحرانیبسیارجدیتبدیلشدهوهرروز این بحران عمیقتر و وخیمتر میشود، خاطرنشان کرد:ایناحتمالوجودداردکهجنگهایآتیدراین منطقهبرسرموضوعآبباشد.

عراقچی با اعالم اینکه بخشی در وزارت خارجه به نام دیپلماسی آب شکل گرفته است گفت: « دستیار ویژهای سرپرستی این بخش را برعهده دارد. البته به نظر میرسد در ســاختار جدید وزارت امور خارجه، دیپلماســی آب جایگاه ویــژه و جدیتری خواهد داشت و به صورت متمرکزتر بر روی آن کار خواهد شد. عراقچی در مورد تشکیل کمیته آب در وزارت خارجه، نیز توضیح داد: در جریــان مذاکرات اخیر ایران و افغانستان بر تشکیل پنج کمیته کاری بین دو کشور توافق شد که یکی از این کمیتهها، کمیته آباست.

قدیمیبودنمعاهدههیرمند دلیلبربیاعتباربودنآننیست معاون وزیر امور خارجه گفــت: در مورد رودخانه هیرمند معاهدهای بین ما و افغانســتان از سالهای قبل منعقد شده است ولی قدیمی بودن این معاهده دلیل بر بیاعتبار بودن آن نیست. از نظر دولت ایران و افغانســتان این معاهده کماکان معتبر است. آب رودخانه هیرمند از افغانستان سرچشمه میگیرد، وارد خــاک ایــران میشــود، از تاالبهایهامون میگذرد و دوباره به خاک افغانســتان باز میگردد. حقابهای بر همین اســاس برای ایران و افغانستان درنظر گرفته شــده که ما همچنان بــه آن پایبند هستیم.البتهدرموردنحوهاجراومکانیزمبهرهبرداری ازآبوهمچنینمسائلمرزیمربوطبهاینرودخانه گفتوگوهایی دراین کمیته انجام شــده اســت. عراقچی افزود: طبیعتا حقابه ما از رودخانه هیرمند امریجداازحقابهمحیطزیستاست.اینروزهافقط کشورها و مردم نیستند که از حقابه برخوردارند بلکه محیطزیستوطبیعتنیزحقیازاینموضوعدارند. اگرحقابهایبرایایرانوافغانستانقایلهستیمباید حقآبهای نیز برای طبیعت درنظــر بگیریم و اجازه دهیم که روال طبیعی رودخانههــا و تاالبها ادامه پیداکندوبهحیاتخودادامهدهند.بنابرایندرمورد رودخانههیرمندغیرازمسائلاجراییومکانیزمهای اجرای توافق کــه باید روی آن بحــث و گفتوگو کنیم، در ارتباط با حقابه طبیعت و محیطزیست نیز رایزنیهایی درحال انجام اســت و این موضوع مورد توجهدوکشورقرارگرفتهاست.

رودخانههریرود پروندهایبازبینایرانوافغانستاناست مسئول کمیته آب ایران و افغانســتان ادامه داد: موضوعسومیکهبینایرانوافغانستانمطرحاست، بحث رودخانه هریرود است. هنوز هیچ رژیم حقوقی بین ما و افغانستان و همچنین کشور ترکمنستان که به نوعی در ایــن موضوع شــراکت دارد، ایجاد نشده است. رودخانه هریرود، پروندهای باز بین ما و افغانستان است. یکسری مطالعات فنی انجام شده استتامشخصشودسرچشمههایتأمینآببرای اینرودخانهچهنقاطیهستند.

کدام نقاط ایــران و افغانســتان در ارتباط با این رودخانه باالدست و کجاها پاییندست هستند. در مورد این رودخانه یکســری بحثهای فنی در کنار بحثهای حقوقی و سیاسی وجود دارد که در کمیته مورد اشــاره درحال بحث و گفتوگو در مورد آنها هستیم تا ببینیم آبی که در این منطقه وجود دارد، چگونهبایدبیندوکشورتقسیمشود.هدفنهاییما رسیدنبهیکرژیمحقوقیموردتوافقبیندوطرف استوامیدوارممذاکراتمربوطهسریعترآغازشود.

معاون وزیر امور خارجه با بیان اینکه بحران آب در خاورمیانه یک بحران بسیار جدی است و هر روز این بحران عمیقتر و وخیمتر میشود، خاطرنشان کرد: وقتی آب نباشد به دنبال آن بیکاری، فقر، مهاجرت و مسائلامنیتیپیشمیآیدوحتیممکناستباعث درگیریومنازعهبیندوکشور،دوشهر،دوقبیلهویا دوروستاشود.،بنابراینباتوجهبهاینمسائل،طبیعی است که تصمیمگیری در مورد منابع آبی که بین دو کشور مشترک است، هر روز به یک موضوع جدیتر و سختتر تبدیل شود و حتی ممکن است با منافع و امنیتملیآنکشورهاگرهبخورد،بنابرایندرچنین فرآیندیمذاکراتسختتروپیچیدهترمیشودوبه دنبال آن رسیدن به توافق هم سختتر خواهد بود. این یک امر روشن اســت و در مورد مسائل آبی بین ایرانوافغانستاننیزصدقمیکند.

وی در پاسخ به این ســوال که با توجه به کمبود آب شیرین در خاورمیانه آیا این احتمال وجود دارد که در آینده نزدیک شــاهد جنگ بر سر آب در این منطقه باشــیم؟ گفت: بله، این احتمال وجود دارد.

جنگ آب یک موضوع جدید نیست، همیشه وجود داشته است و ســالها بهعنوان یک خطر جدی در خاورمیانه به آن توجه شده است. این احتمال وجود دارد کــه جنگهای آتی در این منطقه بر ســر آب باشد. اما تاریخ برای ما درسهای زیادی دارد. طبق تجربیات تاریخی، زمینههای جنگ بر سر موضوع آب،میتواندبههمکاریدراینزمینهمنجرشودوبه همان دلیل، آب در سیاست خارجی اهمیت زیادی پیداکردهاست.

عراقچی تأکید کرد: ارزیابیهای بینالمللی نشان میدهد که تا سال5202 کل منطقه خاورمیانه رسما بهعنوان منطقه خشک شناخته خواهد شد که ایران نیز شــامل آن میشــود. این وضع تا سال 2050 به مراتب وخیمتر خواهد شد و کمبود آب و خشکسالی به یک موضوع بســیار، بسیار جدی برای کشورهای خاورمیانه ازجمله ایران تبدیل خواهد شــد و حتی ممکن اســت بخشهایی از ســرزمین ایران بهطور کامل یا به میزان زیاد بهخاطر ایــن موضوع از حیز انتفاعساقطشوند.بعضادراخبارمیشنویمکهادارات فالنشهرجنوبیکشوردرایامتابستانبهخاطرشدت گرما،ساعتیکبعدازظهرتعطیلمیشوندیعنیاین شهر از ساعت یک بعدازظهر تا غروب که هوا خنک شود کارایی ندارد و ساعت استفاده از روز کاهش پیدا میکند. بهنظر میرسد در ســالهای آتی اینگونه مشکالتبهشکلگستردهتریایجادخواهندشد. چالشهایموجودبینایرانوترکیه

برسرپروژه«گاپ» وی با بیــان اینکه در مورد موضوع اشــاره شــده، رایزنیهایی را به صورت مشخص با ترکیه داریم، تأکید کرد: اینگونه نیست که یک کشور بتواند ادعا کند که من هر کاری که بخواهم در حوزه ســرزمینیام انجام میدهم و کاری به تبعات آن برای کشورهای همسایه ندارم. عراقچی با اشاره به ادعای ترکیه در ارتباط با بحث پروژه گاپ، تصریح کــرد: آنها ادعا میکنند که تبعات زیستمحیطی این پروژه را بر روی کشورهای اطراف درنظر گرفتهاند. درحالیکه این ادعای آنها اســت و ما نســبت به صحت این ادعا هنوز قانع نشدهایم، از دیگر سو کارشناسان ایران، عراق و سایر کشورهای اطراف، دیدگاههای دیگری در این زمینه دارند. این دیپلمات ارشد کشورمان، در پاســخ به این سوال که مسئوالن ترکیه این استدالل را مطرح میکنند که با اجرا کردن اینپروژهها،استراتژیذخیرهآبرادنبالمیکنندواگر درآیندهمشکلیبرایکشورهایاطرافازنظرآبپیش آید،میتوانندآبرادراختیارآنهاقراردهند؟،گفت:آب یک موضوع حیاتی است و نباید به یک موضوع تجاری تبدیل شود. کشورهای باالدســت از مسئولیتهای حقوقیوانسانیبرخوردارهستند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.