نگاهی به بحثهای مطرحشده درباره اکران فیلمها در سینمای هنر و تجربه از انتظار تا انصراف

امیرحسین علمالهدی در گفتوگو با «شهروند»: نمایش فیلمهایی که امکان اکران ندارند، رسالت ما نیست

Shahrvand Newspaper - - فرهنگ و هن -

شهروند| روزی که همایون اســعدیان در اوایل تابستان امسال در دل دعوایی پرسروصدا با متولیان گروه هنر و تجربه، اعــام کرد که «آقای علمالهدی فکر میکند این گروه ملک شــخصی ایشان است» و ســپس از وجود یک محفل در این گروه خبر داد و گفت:«متأسفمکهبایدبگویمچیزیبهنامگروههنر وتجربهدیگروجودنداردومدتهاستبهیکمحفل با تمام خصوصیات محفلی آن تبدیل شده است»؛ بسیاری از بدبینان تصورشان بر این بود که به روال همیشگیسینمایایراناینحرفهاازرویعصبیت گفته شده و قطعا در روزهای آتی همه چیز با بهبود روابط این دو فرد گل و بلبل خواهد شد، اما این اتفاق نیفتاد. البته طرفین بحث را دیگر ادامه ندادند، اما با این انتقادات انگار اتفاقی در گروه هنر و تجربه افتاد. انگارچیزیدراینمیانشکستهبود؛وبهطورسادهتر اگر بگوییم میشود گفت انگار آن هاله تقدس که به خاطر حمایت از یکسری فیلم مستقل حول هنر و تجربه وجود داشت، ترک خورده بود. چنین شد که اتفاقاتبعدیباسرعتبیشتریرخداد.

نخستینبار که گروه هنر و تجربه آشکارا از سوی افرادی که قاعدتا فیلمشان میتوانست جزو بدنه این گروه باشد، به چالش کشــیده شد، اواسط تابستان امسال و آن هم زمانی بود که کارگردان و تهیهکننده فیلم زمانی دیگر به دلیل شرایط نامناسب اکران، از ادامه اکران این فیلــم در این گروه انصراف داد. البته در آن زمان جزییات چندانی از موارد اختاف ناهید حســنزاده کارگردان و تهیهکننده «زمانی دیگر» با مدیران گروه مطرح نشــد و تمام آنچه میدانیم به نقل از این فیلمســاز بود که نوشــت: باتوجه به مجموعه شرایط نامناسب اکران، از ادامه نمایش آن در ســینماهای هنر و تجربه انصراف داده و بهعنوان مالک فیلم نارضایتی خود را از ادامه اکران فیلم اعام میکنم.

این پایانبخش بحثهای مربوط به هنر و تجربه نبود. امین فرجپور، کارگردان فیلم دویدن در میان ابرها که با این فیلم جایزه فیلمنامــه و کارگردانی را در جشــنواره بیستوهشتم به دســت آورده؛ در گفتوگویی عنوان کرد که «چگونه میشود فیلمی که در فجر جایزه گرفته؛ در بخشهای جنبی فجر جوایزی چند گرفته؛ در فســتیوالهای درجه یکی چون کارلووی واری، ماردل پاتا ...و انتخاب شــده و در زمان جشــنوارهها نقدهای مفصلی در نشریات معتبر روی آن نوشته شده؛ در فستیوال نامآشنای وزول جایزه ویژه داوران و جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشــاگران را گرفته؛ در فستیوال هامبورگ و سن پترزبورگنامزدبهترینفیلمبودهودرفستیوالهایی چونباتومی،آنهایمو...نیزنمایشهایپرسروصدایی داشته؛ نمیتواند حایز شــرایط الزم برای اکران در این گروه شــود؟ آن هم در شــرایطی که میبینیم چه فیلمهایی با چه کیفیتــی در این گروه نمایش داده میشــوند». فرجپور اینگونــه ادامه میدهد: «فیلمسازی در شرایط من که نه خانواده سرمایهدار دارد و نه دسترســی به رانتهای ویژه، تنها امیدش برای ادامه حیات حرفهای، نمایش فیلمش است تا با پولآنفیلمبعدیاشرابسازد.بهایندلیلهمهست که االن چند سال میشــود دربهدر سرمایهگذارم و دســتم هم به جایی نرسیده. درحالیکه فیلم من بیشتر معیارهای نمایش را دارد، دوستان فیلم را رد میکنندوفیلمهایرفقارابهنمایشدرمیآورند.»

جدیدترین مــورد اعتراض به هنــر و تجربه نیز روز گذشته مطرح شــد؛ زمانی که غزاله سلطانی، کارگردان «پرســه در حوالی من» از ادامه اکران این فیلم در گروه سینمایی هنر و تجربه به دلیل شرایط نامطلوب انصراف داد. غزاله سلطانی دلیل انصرافش از ادامــه اکران را در یادداشــتی چنین توضیح داد: فیلممانراقلعوقمعکردندکهالبتهمنظورشنهقلع و قمع فیلم و به عبارت بهتر سانسور آن که منظورش کاســتن از تعداد ســانسهای این فیلم بود. غزاله سلطانی در بخشی از یادداشت اعتراضیاش نوشته بــود: «چندینبار اعتراض کــردم. گفتند مخاطب نداشتهاید، بارها عدم نمایش خوردهاید، برای همین ســانسهایتان را کم کردهایم! چطور ممکن است مخاطب نداشــته و فیلم دوم پرفروش گروه شــده باشیم؟ جز این اســت که بعضی فیلمها را برای باال بردن فروش کلی نمایش میدهید و از سانسهای محدودفیلمهایاکرانسوءاستفادهمیکنیدتادهان عدهای دیگر را ببندید؟ تا کی باید در سینمای ایران تاوان خصومتهای شــخصی را بدهیم؟ فیلمساز مستقل در این وانفسای سینمای ایران برای به ثمر رســیدن اثرش همهجوره تاوان میدهد. لطفا شما دیگربابیتدبیرینقرهداغشنکنید!»

و قطعا این قصه سر دراز دارد. در شرایطی که برای سینماگران مستقل - به معنای کامل این واژه- این گروه بهعنوان تنهــا روزنه امید بــرای ادامه حیات حرفهای قلمداد میشود، طبیعی است که کمترین احساس حقکشــی یا باند و محفلبازی میتواند تندترین اعتراضات این جمع ســینماگر مستقل را موجبشود.

بهبهانههمهایناتفاقاتوانتقادهابهسراغحسین علمالهدی، دبیر شــورای سیاستگذاری سینمای «هنروتجربه»رفتیم.

علمالهدی در ابتدای گفتوگو با «شهروند» درباره معیارهای «هنر و تجربه» برای اکران فیلمها گفت: همانطور که در فراخوان هم آمده فیلمهایی که در فرمومحتواباعثارتقایسطحسلیقهمخاطبشوند وبخواهندسینمارابهنحودیگریتجربهکننددراین فضا قابلیت اکران دارند. شورای هفتنفره سینمای هنروتجربهمرجعتشخیصاینویژگیهاست.

علمالهدی در پاســخ بــه این ســوال که چطور میشود فیلمی چون «دویدن در میان ابرها» که در جشنوارههایداخلیوخارجیموردتوجهقرارگرفته و اتفاقا به صورت سیاه و سفید (البته غیرکاسیک) ساخته شده و بازیگر ستاره هم ندارد، براساس اعام همینشورایهفتنفرهصاحیتاکراندرسینمای «هنر و تجربه» را نداشــته باشد، گفت: در این مورد خاص مــن حضور ذهن نــدارم و میشــود دوباره دربارهاشحرفزد.اماالزماستبگویمباوجودآنکه حضور در جشــنوارههای داخلی و خارجی و جایزه گرفتن یک فیلم برای نمایش یک فیلم مورد توجه است، اما گرفتن جایزه فینفسه نمیتواند دلیلی بر نمایشفیلمهادرسینمای«هنروتجربه»باشد.

او در ادامه گفت: برای کارگــردان عزیز «دویدن در میان ابرها» این امکان وجود دارد که درخواست بازبینی دهد و دوباره در شــورا فیلم را ببینیم. متر و معیارهاییوجودداردوالبتهسلیقهشورایهفتنفره هم در نمایش یا عدم نمایش یک فیلم اهمیت دارد اما ممکن است ما هم اشتباه کنیم. باز هم میگویم الزم اســت مرجعی برای این قضیه وجود داشــته باشد. ممکن است بسیاری از فیلمها کارهای خوبی باشندامافیلمهنروتجربهنباشند.دراینمدت005 فیلم دیده شــده و بیش از 110 تای آنها اکران شده است. برخی فیلمها براساس سلیقه یا نظر دوستان شــورای سیاســتگذاری که از نخبگان این حوزه هستند، ممکن است فیلم خوبی باشد اما نشود در هنر و تجربه نمایشش داد. علمالهدی معتقد است «سینماهای هنر و تجربه» رســالتی برای نمایش فیلمهاییکهامکاناکرانعمومیآنهادرسینماهای آزاد موجود نیست، ندارد. به همین خاطر هم هست که میگوید: این خطکشیها البته در حوزه فرهنگ و هنر کار سختی است اما یادمان باشد وقتی فیلمی در هنر و تجربه پذیرفته نمیشود اصا به معنای بد بودناینفیلمنیست.بهمعناینداشتنشاخصهای موردنظراست.البتهبازهمتکرارمیکنممامیتوانیم دوباره فیلمها را ببینیم و دوباره وارد بحث شویم. اگر فیلمی از نمایش در هنر و تجربه باز بماند، عوامل کار میتوانند درخواست بازبینی مجدد را بدهند و قطعا دوباره درخواســت آنها را در شورای سیاستگذاری هنروتجربهموردبررسیقرارمیدهیم.

دبیر شــورای سیاستگذاری ســینمای «هنر و تجربه» در پایان درباره نامه اعتراضی غزاله سلطانی، کارگردان فیلم «پرســه در حوالی من» گفت: این فیلم بیش از سه ماه است در سینمای هنر و تجربه نمایشدادهشدهاماطبیعیاستوقتیبعدازگذشت این مدت مخاطبان فیلم کمتر و کمتر شدهاند، برای اینکه با عدم نمایــش به علت نبود مخاطب مواجه شویم، سانسهای اکران کم شــده باشد. این اتفاق در مورد فیلم پرویــز، ماهی و گربه و دیگر فیلمهای شاخصهنروتجربههمافتادهبهاینصورتکهوقتی تماشاگران یک فیلم به سه تا پنج نفر میرسند برای جلوگیری از عدم اکران و به واسطه ظرفیت محدود سینماهای هنر و تجربه ســانسها به مرور کاهش پیدا میکند اما اکران برای مدت نسبتا طوالنی ادامه مییابد. این اصا ذات نمایش فیلمها در گروه هنر و تجربهاست.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.