شهر و شهرداری

Shahrvand Newspaper - - شهروند حقو - رضا معینی حقوقدان ومدرسدانشگاه

تاكنونتعريفجامعيبرايشهركهدربرگيرنده همه يا بيشتر ويژگيهاي آن باشد، بيان نشده يا اگرهمبيانشدهموردخردهگيريجامعهشناسان شهري بوده اســت كه جهت جلوگيري از اطاله كالم از ذكر تعاريفي كه در فرهنگهاي مختلف ازشهربهعملآمده،خودداريميشود.

بههرحال ميتوان شهر را قطعه زميني دانست كه قســمتي از اجتماع بشــري را در خود جاي داده و همانند ماشين عظيمي است كه نيروهاي گوناگوني آن را به فعاليت واداشته و بدان روح داده بهنحوي كه بهعنوان واحدي اجتماعي-سياسي و اقتصادي بــا كاركرد عمومي غيركشــاورزي (بازرگاني-صنعتــي يا هر دو) مطرح شــده و به دليل نقل و انتقال جمعيت، مبادله و تبادل افكار، انديشــه و ايدهها بين مردم شهر و روستانشينان و تمركز مراكز سياســي و اقتصادي مملكتي در شهرها، زندگي مردم روستاها را بيش از حد تصور تحت تأثير قرار ميدهد كه اين خود بر اهميت اين واحد و طبعا شهرداري بهعنوان موسسهاي كه اگر نگوييم تمامي امور، بخش مهمي از امور شهري را عهدهداراست،ميافزايد.

در قانون تعاريف و ضوابط تقسيمات كشوري مصوب 51تير 1362 مجلس شــوراي اسالمي شهرچنينتعريفشدهاست.

طبق ماده 4 شهر محلي است با حدود قانوني كه در محدوده جغرافيايي بخش واقعشــده و از نظر بافت ساختماني، اشتغال و ساير عوامل داراي سيمايي با ويژگيهاي خاص خود بوده، بهطوري كه اكثريت ساكنان دايمي آن در مشاغل كسب، تجارت صنعت، كشاورزي، خدمات و فعاليتهاي اداري اشغال داشــته و در زمينه خدمات شهري از خودكفايي نســبي برخوردار و كانون مبادالت اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و سياســي حوزه جذب نفــوذ پيرامون خود بــوده و حداقل داراي 01هزارنفرجمعيتاست.

شهرداريوتاريخچهآندرايران

تحــوالت اجتماعــي، تغييــرات اجتماعي و پديدههاي ناشــي از پيشــرفت تكنولوژي عصر جديد، مســائل و مشــكالتی در زندگي شهري و اداره امور شــهر ايجاد كرده كه شهرنشــينان و مسئوالن اداره شهرها را ناچار كرده بيشتر وقت و فكر خود را جهت چارهجويي و حلوفصل مسائل شهر و شهرنشــيني صرف كنند. همانطور كه قبال اشاره شــد تمركز مراكز سياسي، اجتماعي، اداري و اقتصادي در شــهرها، تبادالت تجاري و افكار و انديشهها بين مردم شهر و روستانشينان نيز مزيد علت شده تا موسساتي جهت پيگيري مسائل شــهري و ارايه خدمات عمومي شهرها در نظر گرفته شــوند كه اين موسســات همان شهرداريهاست كه هماكنون بيش از 08سال از فعاليتشهرداريهادرايرانميگذرد.

تاريخچهشهرداريهايايران

نخستين قانون شهرداري با عنوان: قانون بلديه در تاريخ 03ربيعاالخر سال 1325 هجري قمري مطابق با سال3821 هجري شمسي در پنج فصل و 108 ماده به تصويت رسيده و ميتوان گفت تا قبل از اين تاريخ شــهرداري به مفهوم امروزي در ايران وجود نداشته اســت. طليعه قانون مذكور چنيناست.

مقصود اصلي تاســيس بلديه حفظ شهرها و ايفاي حوائج اهالي شهرنشين است. در آن زمان شهرداري موســوم به بلديه و رياست آن با رئيس انجمنبلديهوعنوانشهرداركالنتربودهاست.

در ســال 1309 هجري شمســي به روز 30 ارديبهشت قانون مصوب ســال 1325 هجري قمريملغيجانشينآنقانونديگريباهماننام در 8 ماده و سه تبصره شده و ماده سوم آن چنين است:

اداره كــردن امــور بلدي هر محــل در حدود وظايفي كه نظامنامه مذكور در ماده5 مقرر خواهد شدبرعهدهانجمنوادارهبلديهمانمحلاست.

در تاريــخ 6 خردادمــاه ســال 1309 هجري شمســي با تصويب نظامنامه بلديه براساس ماده 5 قانون بلديــه مصوب 9031رياســت بلديه از طرف وزارت داخله وزارت كشور معين و منصوب میشود.

به نمايندگان انجمن بلديه طبق مواد نظامنامه وكالي بلدي گفته ميشود و دوره وكالت آنها نيز درسالشمسيبودهاست.

قانون تشكيل شــهرداريها و انجمن شهرها و قصبات مصوب 4مرداد ماه 1328 در 7 فصل و 50 مادهجايگزينقوانينسابقشود.

طبق ماده 4 قانون مزبور انجمن شهر به مدت 4ســال و انتخاب شــهردار طبق ماده 29 به اين ترتيببوده:

انجمن شــهر با رأي مخفي سه نفر براي رياست شهرداريبهوسيلهفرمانداربهوزارتكشورپيشنهاد میشود و وزارت كشــور براي يكي از آنان كه صالح ميدانستحكمرياستشهرداريصادرميكرد.

در تاريخ 11 آبــان ســال 1331 طبق قانون اعطاي اختيارات مصوب 30 مرداد 1331 قانون شــهرداري با عنوان اليحه قانون شــهرداري در 8 فصل و 90 ماده و 14 تبصــره تصويب و ابالغ شــد. طبق ماده 39 قانون مزبور انتخاب شهردار با انجمن شــهر بوده كه به مدت 2سال منصوب میشد و عمر هر انجمن شهر برابر ماده 3 قانون به مدت4سالبودهاست.

در تاريخ 11 تير ســال 1334 هجري شمسي قانون شــهرداري در 9 فصل و 95 ماده از تصويب كميسيون مشترك مجلس گذشــته و موقتا تا تصويبنهايیقابلاجراشد.

محتواي قانون مصوب ســال 1334 با قوانين سال 331 در اغلب موارد يكســان است. در اين قانون نيز مدت انجمن شهر چهارسال و انتخاب شهردار برابر ماده05 با انجمن شهر بوده است.

از تيرماه ســال 1334 تاكنون شــهرداري به دفعات اصالح شده و موادي به آن الحاق شده كه در بحث قانون شــهرداري آخرين اصالحيهها و الحاقات در قانون شهرداري سال 1334 تلفيق و الحاقشدهاست.

با عنايت به دســتورات قرآن كريــم «و امرهم شوريبينهم»و«وشاورهمفياالمر».

برمبناي اصلهاي 7 و 100 لغايت 106 قانون اساسي جمهوري اســالمي ايران در تاريخ يكم آذرماه سال 1361 قانون تشــكيالت شوراهاي اســالمي كشــوري در 53 مــاده و 26 تبصره از تصويبمجلسشوراياسالميگذشت.

با توجه به اينكه همزمان بــا پيروزي انقالب اسالمي انجمنهاي شــهر منحل شد با تصويب قانون تشكيالت شوراهاي اسالمي كشوري برابر بند 18 ماده 19 قانــون اخيرالذكر نصب و عزل شهردار از وظايف و اختيارات كلي شوراي اسالمي شهراست.

وظايفشهرداري آنچه مسلم است فلسفه وجودي شهرداريها ارايهخدماتبهمردمشهرهاوفراهمكردنوسايل و رفع احتياجــات عمومي به منظــور رفاه حال ساكنانشهرهاست.

اهم وظايف شــهرداريها در مــاده 55 قانون شــهرداري تشريح شده، اما قســمتي از وظايف شــهرداريها به مــرور زمان از آنهــا منتزع و به ســازمانهاي دولتي واگذار شده كه اين موضوع مدنظر بوده و سعي شــده از ذكر اينگونه وظايف خودداريشود.

ايجاد خيابانها، كوچههــا، ميدانها، باغهاي عمومي و مجــاری آب و توســعه معابر درحدود قوانينموضوعه.

تنظيف، نگهداري، تســطيع معابــر و انهار و عمومي و مجاري آبــراه و فاضالب و تنقيه قنوات مربوطهبهشهر.

اقــدام در رفع ســد معابر عمومي و اشــتغال پيادهروها و هرگونه اســتفاده از آنها و ميدانها، پاركها و باغهاي عمومي كه براي كســب يا هر عنوان ديگر مورد استفاده غيرقانوني قرار گرفته باشد.

شهرداري مكلف اســت در رفع موانع موجود و آزاد كردن معابر و اماكن مذكور فوق راسا اقدام كند.

تهيه و توزيع آب مشــرب شهرها و تعيين نرخ آببها در شهرهايي كه سازمانهاي تابعه وزارت نيرو هنوز اداره آب آنها را زير پوشــش خود قرار ندادهاند.

ايجاد غسالخانهها و گورستان و تهيه وسايل حملامواتومراقبتدرانتظامامورآنها.

احداث بناها و ساختمانهاي مورد نياز شهر از قبيلرختشويخانه،مستراح،حمامهايعمومي، ميدانها،باغكودكان،كشتارگاهوورزشگاهمطابق اصولصحيحوفني.

ساختن خيابانها و آسفالت كردن سوارهروها و پيادهروهاي معابر و كوچههاي عمومي و ساختن آنهاروجدولهايطرفين.

صدور پروانه براي كليه ساختمانهايي كه در شهر ساخته ميشود، همچنين تفكيك اراضي با توجهبهاصولوضوابطشهرسازيونقشهجامع.

تهيهطرحهاياجراييوتفصيليشهرباتوجهبه اصولشهرسازيونقشهجامع.

جلوگيري از ايجاد و تاســيس اماكن به نحوي از انحا كه موجب بروز مزاحمت براي ســاكنان يا مخالفتاصولبهداشتدرشهراست.

اتخاذ تدابير موثر و اقدام الزم براي حفظ شهر از خطر ســيل حريق ...و و همچنين رفع خطر از بناهاي شكسته و خطرناك واقع در معابر عمومي، كوچههاوامثالهم.

جلوگيري از گدايي و جمــعآوري متكديان و اعزام آنها به سازمانهاي اردوي كار و جمعآوري ونگهدارياطفالسرراهي.

وصول عوارض و درآمدهاي شــهرداري طبق قوانينومقرراتموضوعه.

حفــظ و ادارهكــردن داراييهــای منقول و غيرمنقول متعلق به شــهر و اقامــه دعوي عليه اشخاصودفاعازدعاوياشخاصعليهشهرداري.

برآورد و تنظيم بودجــه، متمم بودجه، اصالح بودجهوتفريغبودجهشهرداري.

انجام كليه معامالت شــهرداري طبق قوانين موضوعه.

تعيين محلهاي مناسب جهت تخليه و دفن بهداشتيزباله. حفظاموالمتعلقبهشهرداري. اهدا و قبول هدايا و اعانه به نام شــهر با تصويب شورايشهر.

ايجاد و تعيين ميادين عمومــي براي خريد و فروشمايحتاجعمومي. ايجادترمينالهایمسافربري. مراقبتدرامرصنفيوپيشهوران. وضع مقررات خاصي بــراي نامگذاري معابر و نصب نام آنها و شمارهگذاري اماكن و نصب تابلوي الصاق اعالنات و برداشــتن و محوكردن آگهيها ازمحلهاي غيرمجاز و هرگونــه اقداماتي كه در حفظنظافتزيباييشهرموثراست.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.