ولوله ای در اهالی پشت بام

Shahrvand Newspaper - - روایت نو -

یک تصویر تاریخی گاه میتواند دنیایی پیش روی بیننده بگشــاید. شــبیه همین عکس که گردهمایی زنان یک روستا بر پشــتبام را در جشن عروسی در گذشته نشان میدهد. این عکس ما را به دنیایی میبرد که در آن زنان در دورههایی از تاریخ ایران، ســاکن منطقه پشتبام بودهاند. کارالسرنا، جهانگرد ایتالیایی دوره ناصرالدینشاه، در سفرنامهاش «مردم و دیدنیهای ایران» در کناراشارهبهآتشبازیبهعنوانیکیازتفریحاتایرانیان،ازیکپدیدهجالبمربوطبهدنیایزنان پردهبرمیدارد«شرقیهاازهرنوعتفریحچشمنوازلذتمیبرند،چنانکهبرایایرانیانهیچتفریحی لذتبخشترازآتشبازینیستوهیچحادثهایشادبهحسابنمیآیدمگرآنکهباآتشبازیتوأم باشد. در همه اعیاد و جشنها ازجمله سه جشن بزرگ ملی - نوروز، تولد و یا جلوس شاه بر تخت سلطنت-وهمچنیناعیادمذهبیوجشنهایخانوادگی،آتشبازیتفریحیالزامیاستوهمه مردماززنومردوتوانگروبینواوجوانوپیردراینتفریحشرکتمیکنند.کثیرزنانچادریکهدر پشتبامهابرایتماشاگردآمدهاند،بیشازپیشمنظرهاینپردهنقاشیشرقیراتکمیلمیکند.» اشارهبهعبارت«ساکنانمنطقهپشتبام»درواقعتوصیفوضعیتیاستکهزناندرگذشتهبهویژه دوره قاجار با آن روبهرو بودهاند. بســیاری از تفریحات زنان تا اواخر دوره قاجار به اندرونی خانهها و مکانهاییمشخصهمچونزیارتگاهها،بازارها،روضهخوانیها،تماشایتعزیه،حضوردرطبیعت همزمانبابرخیسنتهایایرانیهمچوننوروزوسیزدهبهدرمحدودمیشد.جنبشمشروطیت ایراندراواخردورهقاجاربسیاریازساختارهایکهنوالبتهکهنهسیاسیواجتماعیایرانرابرهم زد.تکانهایاینحرکتبزرگ،دگرگونیهاییجدیدرباورهایایرانیانپدیدآورد.زنانایرانیدر زمره کسانی بودند که از این جنبش در حوزههای سیاسی و اجتماعی تأثیر پذیرفتند. مشروطیت و سپس آغاز جریان نوسازی اجتماعی در اواخر قاجار و پهلوی اول، دنیایی تازه را پیش روی زنان پستونشینگذاشت.زنانیکهتفریحخودرابهحمامرفتنودورهمیهایخاطرهانگیزاماماللآور، گشتوگذاردربازارهاوتماشایشکوهوعظمت!لشکریانوکشوریانازباالیپشتبامهایخانهها منحصر میدانستند، با شرایطی تازه روبهرو شدند و تغییرات تازه در جهان، ولولههایی در سرشان انداخت.بنیانگذاریوادارهانجمنهایسیاسیواجتماعیومدرسههاینوین؟آنهمبرایزنانوبا حضورومدیریتآنان؟رفتنبهسینماوحضوردرکنسرتهایموسیقی؟دوچرخهسواری؟رفتن به کافه و رستوران؟ زن ایرانی با باورهای متعلق به سدههای پیش آیا میتوانست چنین تغییری را دریابد؟جامعهزنانهرچنددربرابرایندگرگونیهاایستاداما«چینینازکتنهایی»اوسستتراز آن بود که در برابر دگرگونیهای تازه ترک برندارد. زنان با این دگرگونیها از اندرونیها و پشتبامها پایینآمدندوبارویبازبهدنیایجدیدواردشدند.

اجتماع زنان روستا بر پشتبامها در جشن عروسی/ عکس: موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.