از‌سا ‌لهای‌سیاه‌نابرابری‌فاصله‌گرفته‌ایم

نرخ تورم فقرا در بهمن ماه 9/2 و نرخ تورم ثروتمندان 7/7 درصد گزارش شد

Shahrvand Newspaper - - اقتصـاد -

جعفر خیرخواهان، کارشناس فقر در گفتوگو با «شهروند»: در کشورهای توسعهیافته اختالف تورم بین دهک دهم و دهک اول با مالیاتگرفتن از ثروتمندان تعدیل میشود

بر اســاس گزارشهــای تورمی موجود در بایگانی مرکز آمار ایران در ســال 86 متوسط سرانه هزینه میان دهکهای اول (فقــرا) و دهکهای دهم (ثروتمندان) به باالترین رقم خود یعنی 17/61 رسید که اوج اختالف میان ثروتمندان و فقرا را نشان میدهد تا جایی که به عقیده برخی کارشناسان طبقه متوسط جامعه به نوعــی از بین رفتند و بــه دهکهای پایین درآمدیسقوطکردند.

امروز هم اگر چه نرخ تورم 83درصدی کنترل و مهار شده اســت و همه هم و غم دستاندرکاران تکرقمی نگهداشتنتورمبرمدارتکرقمیاستاماهنوزجایکار وبهترشدنداریم.

جعفر خیرخواهــان، اقتصــاددان و تحلیلگر حوزه توســعه و فقر به «شــهروند» میگوید: در کشورهای توسعهیافته اختالف تورم بین دهک دهم و دهک اول با مالیاتگرفتنازثروتمندانکههماندهکدهمجامعه به شمار میروند، تعدیل میشــود. اگر چه دولتهای یازدهــم و دوازدهم به خوبی نرخ تــورم را مهار کرده و این اختالف را به حداقل رسانده اما باید در نظر داشته باشیم که کشورهای توسعه یافته با نرخهای تورم 2 و 3درصدیادارهمیشوند.

تورمچیست؟

خیرخواهان در تعریف تورم به «شهروند» میگوید: تورم با توجــه به میانگینی از قیمتهــای صدهاهزار کاال در ســبد خانوار به دست میآید و تعداد محدودی از کاالها و خدمات در زمان مشخصی بررسی و نتیجه آن بهعنوان نرخ تورم اعالم میشود. این در حالی است که برخی از خدمات اصال مورد استفاده برخی دهکها نیســتند؛ برای مثال باال رفتن یا پایین آمدن نرخ تورم رستورانهابرایدهکاولدرآمدعلیالسویهاست.

طبقهمتوسطرانجاتدهیم

طبقات متوسط نباید نزول کنند. خیرخواهان ادامه میدهد: طبقه متوسط ما در سالهای اخیر خمیدهتر شده و به ســمت طبقههای پایین حرکت کردهاند. در هر صورت ما قشــری داریم که نام آن را طبقه متوسط بگذاریم چرا که این طبقه بین فقرا و اغنیا قرار دارد اما نبایدروندحرکتاینطبقهنزولیباشد.

این کارشــناس اقتصاد توسعه تأکید میکند: در اثر سیاستهایی که در سالهای پیش به غلط اتخاذ شد، امروز طبقه متوســط ما حال و روز خوشی ندارند. در شرایطیکهبایدطبقهمتوسطرشدکردهوجایخودرا بهطبقههایفقیرتربدهدتاسیکلرشددرجامعهادامه داشته باشد، طبقههای متوسط ما معموال دچار افول و نزولدرآمدیورفاهیمیشوند.

سالپایهآماریبهروزشدهاست

جواد حسینزاده، معاون مرکز آمار ایران در این رابطه اعالم کرده بود که دو دستاورد بزرگ در مرکز آمار ایران به دست آمده که تغییر ســال پایه تورم از ٠٩ به ٥٩ در حوزه تورم ازجمله آن بوده و دیگری تورم دهکی است. این در حالی اســت که شــاخص قیمت درصد تغییر میانگین موزون قیمت کاال و خدمات در مقایسه با سال پایه است که سال پایه از٠٩ به٥٩ تغییر یافته است.

او گفته بود که تورم شــهری، روستایی و کل کشور براساس سال پایه٥٩ محاسبه میشود که بر این اساس علتتغییرسالپایهبهدلیلتغییرتکنولوژیتولیدکاال، حذفبرخیاقالمازسبدمصرفیوافزودنبرخیدیگر، تغییر در وزن کاالها و مواردی از این دست علت تغییر سال پایه اســت؛ ضمن اینکه افزایش درآمد خانوارها الگوی مصرف را تغییر میدهد و همین امر تغییر سال پایهرارقممیزند. جزییاتتورمدهکهایدرآمدیدربهمنماه جزییات تورم دهکهای درآمــدی در بهمنماه اما دقیقا به ما چه میگوید؟ مقایسه قیمت سبد کاالهای مصرفی خانوارهای کمدرآمد حکایت از آن دارد که نرخ تورم دهکهای پایین درآمــدی 2.٩درصد و نرخ تورم دهکهایباالیدرآمدی7.7درصددربهمنماهامسال بوده است. اکنون نتایج شاخص قیمت مصرفکننده «کل خانوارهای کشور» براساس دهکهای هزینهای در بهمنماه 13٩6 بیانگــر آن اســت کــه بیشــترین عدد شاخص کل برابر 111,6 مربــوط به دهــک دوم و کمترین عدد شــاخص کل برابر ٩.٠11 در دهــک دهم اســت. کمترین تغییر ماهانه شــاخص کل برابر 1.٠درصد در دهک اول و بیشترینتغییرماهانهشاخصکل برابر ٥.٠درصد در دهک دهم بوده است. بیشــترین درصد تغییرات شــاخص در دوازده مــاه منتهی به بهمــن 13٩6 (تورم ســاالنه) 2.٩درصد در دهک اول و کمترین نرخ تورم 7.7درصد دردهکدهمبودهاست.

نتایج شــاخص قیمت مصرفکننده در گروه عمده «خوراکیهــا، آشــامیدنیها و دخانیات» براســاس دهکهای هزینهای در این ماه نشــاندهنده آن است که بیشترین عدد شاخص این گروه در بهمنماه 13٩6 برابر٩,٥11 در دهک دهم و کمترین آن برابر3.٤11 در دهکاولاتفاقافتادهاست.درحالیکهبیشترینتغییر ماهانه شــاخص این گروه ٥.٠درصد در دهک سوم و کمترین تغییر آن برابر 2.٠درصد در دهک دهم است. بیشترین درصد تغییرات شاخص این گروه در دوازده ماه منتهی به بهمنماه6٩31 (تورم ساالنه)٤.31درصد در دهک دهم و کمترین نرخ تورم ٩.11درصد در دهک اول است. نتایج شاخص قیمت مصرفکننده در گروه عمده «کاالهــای غیرخوراکی و خدمات» براســاس دهکهای هزینــهای در این ماه بیانگر آن اســت که بیشترین عدد شــاخص در این گروه برابر 8,٩٠1 در دهک دهم و کمترین عدد شــاخص در این گروه برابر ٤.٩٠1 در دهــک دوم اســت. درحالیکه بیشترین تغییر ماهانه شاخص این گروه برابر ٥.٠درصد در دهک دهــم و کمترین تغییر آن برابــر 2.٠درصــد کاهش در دهک اول است. بیشترین درصد تغییرات شــاخص این گروه در دوازده ماه منتهی بــه بهمنماه 13٩6 (تورم ســاالنه) 2.7درصد در دهک اول و کمترین نرخ تورم 6.6درصددردهکدهماست. چهکاالهاییموردبررسی

قرارمیگیرد؟ به گفته حســینزاده، اقالمی که برای محاسبه تورم در سبد قرار میگیرد باید دارای ویژگیهای خاصی باشــد که شاخصهای آن از سوی مرکز آمار لحاظ شده اســت؛ ضمن اینکه مرحله بعد جمــعآوری آمار مربوط به قیمت اســت که این طرح هم به صورت ماهانه اجرایی میشود و از فروردین سال ٥٩ شروع شــد؛ البته بین سال ٠٩ تا ٥٩ تعداد 26 قلم حذف و ٠3 قلم اضافه شــده است و پایش در ٥7٤ قلم کاال در مناطق شهری و روستایی صورت میگیرد.او به ایننکتههماشارهکردهبودکهسهمدخانیاتوخوراکی

دراثرسیاستهاییکهدر سالهایپیشبهغلطاتخاذ شد،امروزطبقهمتوسطما حالوروزخوشیندارند.در شرایطیکهبایدطبقهمتوسط رشدکردهوجایخودرابه طبقههایفقیرتربدهدتا سیکلرشددرجامعهادامه داشتهباشد،طبقههایمتوسط مامعموالدچارافولونزول درآمدیورفاهیمیشوند

و آشامیدنی در ســبد مصرفی خانوار کم و سهم مواد غیرخوراکی بیشتر شده است، اما اینکه سهم خوراکی کمشدهراماتحلیلنمیکنیمولیوقتیسهمخوراکی کم و غیرخوراکی بیشتر میشــود، نشان میدهد که خانوارهانیازشانبهکاالهایخوراکیکمترشدهاست.

حسینزاده درخصوص تورم دهکی و دالیل محاسبه آن اعالم کرده بــود که برای تجزیــه و تحلیل دقیق علتها و معلولهایی که منجر به تغییــر تورم در هر یک از دهکها میشود، نیاز است تورم دهکی را مورد محاسبهقراردهیم،بهخصوصدرحوزهمباحثمرتبط بافقرموردنیازاست.برایناساسنتایجمحاسباتنشان میدهد تورمی که اقشــار پردرآمد جامعه با آن مواجه هستندکمترازکمدرآمدهاست؛درواقعاینتورمنشان میدهدکهاقالمسبدمصرفیدهکهایکمدرآمدباید مورد حمایت واقع شود. این درحالی است که تورم برای کمدرآمدها کمتر از تورم پردرآمدها اســت که دولت میتواندبرنامهریزیالزمرادراینحوزهداشتهباشد.

سالهایسیاهراسپریکردیم بررســی وضع توزیع درآمد و نابرابری در ایران طی سالهای ٤8 تا 2٩ نشــان میدهد بیشترین نابرابری براساس تمامی شاخصهای مورد بررسی در سالهای 138٥ تا 1387 بوده و کمترین میزان نابرابری نیز طی سالهای 138٩ به بعد اعالم شــده است. خبرآنالین نوشته است که بررسی نسبت هزینه سرانه دهک دهم به اول در کل کشــور (شامل شهری و روستایی) نشان میدهد متوسط این نسبت طی سالهای ٠8 تا 2٩ در حدود 1٠/٤1 بوده است. این نســبت اما در سالهای میانی دهــه ٠8 افزایش یافته و نهایتا در ســال 86 به باالترین رقم یعنی 17/61 رسیده که اوج اختالف میان دهکدهمواولجامعهایراناست.معنایایننسبتآن است که هزینههای دهک دهم 17/61 برابر هزینههای دهکاولبودهاست.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.