ارتش و انقلاب

Shargh - - صفحه اول - محمود عليزادهطباطبايي

تشــكیل ارتــش نویــن ایران ضرورتــي تاریخــي بــود بــراي جلوگیــري از نفوذ بلشــویكها كــه در 1917 در اتحــاد جماهیر شــوروي بــه قــدرت رســیده بودند. قــرارداد 1919 كاكــس- وثوقالدوله بیانگر نگرانيهــاي دولت بریتانیاســت. ایجــاد ارتش در واقــع ضرورتــي بــراي جلوگیــري از جنبشهاي انقلابــي و آزاديخواهانهاي بود كه ميخواســتند انقلاب مشــروطه را احیا كننــد و ارتش نوین ایران مانع نفوذ سیاســي- نظامي اتحاد جماهیر شوروي در ایران و مدافع منافع اســتراتژیك انگلستان بود. دولت انگلســتان خواهان ارتشــي مقتدر در ایران بهعنــوان حائلــي بین روســیه و هندوســتان بود. ژاندارمري دولتي تلاشــي بود كه از سوي مجلس دوم براي حمایت از مجلس تشــكیل شــده بود و بریــگاد قزاق متشــكل از انقلابیون قفقــاز بود كه تحت رهبري یفرمخان ارمني ایجاد شــده بود، ولي با بهتوپبســتن و انحلال مجلس در ســال 1287 شمســي در مقابل خواست مردم قرار گرفت.دولت انگلیــس براي اهــداف فوق با انتخــاب رضاخان میرپنــج كه از فرماندهان بریگاد قزاق بود، اقدام به تشــكیل ارتش نوین ایران كرد. رضاخان با سركوب شــورشهاي محلي نظامیان را بر مقامات كشوري مســلط كرد. ارتش در قالب ایجــاد نظم و امنیت در واقع با خشــونت تمام ایلات و عشایر را قتلعام كرد. با تجــاوز متفقیــن در شــهریور 1320 ارتش نتوانســت كوچكترین مقاومتي از خود نشان دهد. در دوران حكومــت پهلــوي دوم مأموریت ارتش همچنان ســركوب هر نوع مقاومت داخلي و دفاع از منافــع بیگانگان بهخصوص غربيهــا و مقابله با حركات نیروهاي كمونیســت و همســایه شمالي بود. ارتش ایران در سركوب چریكهاي كمونیست در ظفــار از خود چنان اقتداري نشــان داد كه هنوز حكومت عمان خود را مدیون ارتش ایران ميداند. ســازماندهي نظامــي و اســتراتژي دفاعــي ارتش نیــز هماهنگ بــا ارتشهاي مقتــدر منطقه یعني ارتــش پاكســتان و ارتش تركیه تدوین شــده بود و مقتدرتریــن نیروي هوایي متشــكل از بیش از 500 فروند هواپیماي شكاري و بمبافكن و هوانیروزي مقتدر، بخشي از اســتراتژي نظامي، براي مقابله با قدرت نظامي شوروي بود و به همین دلیل نیروهاي چپ كه درون ارتش هم در دوران ضعف پادشــاه ( 1330-1320( نفوذ كرده و ســازمان افسران حزب توده را تشــكیل داده بودند، مورد غضب شــاه قرار داشــتند و بــه شــدیدترین وجهي بعــد از كودتاي 28 مرداد با آنها برخورد شــد. بــا ایجاد فضای باز سیاســي در ســال 1356 اگرچه نیروهای چپ اعم از تودهایهــا و مجاهدین خلق براي ایجاد درگیری مســلحانه تلاش و تصور میكردند تنها راه رهایی ملت، مقابله مســلحانه با ارتش اســت، ولی امام در نقطه مقابل، اســتراتژی دیگری داشت. امام در اعلامیهای كه به مناســبت چهلم شــهدای فیضیه منتشــر شــد، اعلام كرد: «جوانان ما به سربازخانه بروند و ســربازان را تربیــت كنند... بگــذار در بین ســربازان افراد روشــنضمیر و آزادمنش باشــند تا بلكه به خواست خداوند متعال، ایران به سربلندی و آزادی نائل شود؛ ما میدانیم كه صاحبمنصبان ارتش معظم ایران، درجهداران، افراد نجیب ارتش بــا ما در این مقصد همراه و برای ســرافرازی ایران فداكار هســتند. من میدانم درجهداران باوجدان، راضی به این جنایات و وحشــیگریها نیســتند... من برای نجات اسلام و ایران به آنها دست برادری میدهم. من میدانم قلب آنها از تســلیم در برابر اســرائیل مضطرب اســت... من به ســران ممالک اســلامی و دوَل عربی و غیرعربــی اعلام میكنم... ارتش نجیب ایران با دوَل اسلامی برادر است.»

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.