2 حزب اصلی م تر تحخالقفقکیهی به کنتایجه هپ اعترا کمابرسویسضکردند

Shargh - - جهان -

با پایان همهپرســی ترکیه و پیروزی حامیان تغییر قانون اساسی، فصلی نو در تاریخ این کشور آغاز شد؛ فصلی که با پایان دموکراسی و اقتدارگرایی روزافزون رجب طیــب اردوغان همــراه خواهد بــود. با پایان شمارش آرا کمیسیون انتخابات ترکیه اعلام کرد رأی «آری» با کســب 51.37 درصد آرا پیروز شــده و رأی «خیر» نیــز ۴8.63 درصد آرا را بــه خود اختصاص داده اســت. رجب طیب اردوغان بامداد دوشنبه در یک کنفرانس خبری گفت نتایج غیررســمی نشــان میدهند حــدود 25 میلیون نفر در این همهپرســی بــه تغییر قانون اساســی رأی «آری» دادهاند که 1.3 میلیون نفر بیشــتر از آرای اردوگاه مخالفان اســت. اردوغــان با اعــلام پیــروزی قاطــع از هوادارانش قدردانــی کرد امــا دو حزب اصلــی مخالف یعنی حزب «جمهوریخواه خلق» و حزب حامی کردهای «دموکراتیک خلقها» به نتیجه همهپرسی اعتراض کرده و میگویند این پیروزی با اتکا به تقلب و تخلف در جریان روند رأیگیری و شــمارش آرا حاصل شده اســت. حزب جمهوریخواه خلق با اشاره به برخی از بینظمیهــا در روند همهپرســی و نزدیکی آرای موافقــان و مخالفــان شــرکتکننده در رأیگیری و همچنین اســتفاده از برگههــای رأیگیری بدون مهر انتخاباتــی، نتیجه این همهپرســی و قانونیبودن آن را زیر ســؤال برده و خواســتار بازشــماری 60 درصد آرا شده اســت. حزب دموکراتیک خلقها هم بر این باور اســت که چهار درصد آرا جابهجا و دستکاری شده اســت. نتیجه این همهپرسی اعتراض مخالفان دولــت را هم در پی داشــت و پس از اعــلام نتایج، هــزاران نفر از مردم ترکیــه در اعتراض به نتیجه که متضمن اختیارات فوقالعاده برای اردوغان اســت، به خیابانها آمدند. براساس گزارشها، معترضان به سبک اعتراض سنتی ترکیهایها هنگام راهپیمایی در خیابانهــا ماهیتابه و قابلمه به دســت گرفته بودند و به نشــانه اعتراض بــر آن میکوبیدند. براســاس گزارشهــا مردم اســتانبول، بزرگترین شــهر ترکیه، با درآوردن صدای قابلمــه و ماهیتابه از پنجرههای خانههایشان اعتراض خود را اعلام کردند. خبرگزاری رویترز به نقل از شــاهدان عینی گزارش داده ساکنان دســتکم چهار منطقه استانبول اعتراض خود را به نتایج این همهپرسی نشــان دادند. برخی رسانههای خبری گــزارش دادند معترضان بــه نتایج رفراندوم، قرار اســت بهزودی تظاهراتی در سراســر ترکیه آغاز کنند.

در همهپرسی روز یکشــنبه سه شهر بزرگ ترکیه )آنکارا، اســتانبول و ازمیر( به تغییرات قانون اساسی رأی منفی دادند. گرچه مخالفــت با دولت در ازمیر سابقهای طولانی دارد اما پشتکردن مردم استانبول و آنکارا به حزب عدالت و توسعه برای اولینبار، امید مخالفان را برای مخالفت گسترده با اردوغان و بسیج معترضان افزایش داده است. با وجود مخالفتهای گسترده به نتیجه این همهپرسی و هراس از اقدامات خودســرانه اردوغان، او ســاعاتی پس از اعلام نتایج تأکید کرد زمان آن رســیده که ترکیــه احیای مجدد حکــم اعــدام را مدنظر قرار دهــد. رئیسجمهوری ترکیه گفت: من فورا درخصوص احیای مجدد حکم اعدام با بنعالی ییلدیریم، نخســتوزیر و رهبر حزب اپوزیســیون ناسیونالیســت، مذاکره خواهم کرد. وی افــزود: اگر لایحه پارلمانی ایــن موضوع به من ارائه شــود آن را تأیید خواهم کرد اما اگر در پارلمان از این مسئله حمایت نشود، آن وقت ممکن است رفراندوم دیگــری درباره این موضــوع برگزار شــود. در طول ســالهای اخیر و با افزایش سرکوبهای مخالفان از سوی دولت اردوغان، روند پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا بســیار کند پیش میرفــت و در نوامبر 2016 و پس از کودتای نافرجام ترکیه و پاکســازی گســترده مخالفــان به تعلیق درآمده اســت. حالا بازگشــت حکــم اعدام میتوانــد به تلاشهــای دیرینه ترکیه برای پیوســتن به اتحادیه اروپــا پایان دهد. ژان کلود یونکر، رئیس کمیسیون اروپا، میگوید بازگشت حکم اعدام خط قرمزی در تلاشهای ترکیه برای پیوســتن به اتحادیه اروپاست. این در حالی است که اردوغان پیشتر برای کسب آرای موافق مردم اعلام کرده بود که اگر متممهای قانون اساسی تصویب شوند ترکیه روابط با اتحادیه اروپا را مجددا ارزیابی خواهد کرد.

بااینحــال کتی پیــری، نماینده هلنــدی پارلمان اروپا و گزارشــگر ترکیه در این پارلمان فراخوان داده اتحادیه اروپا مذاکرات با ترکیه را درباره پیوســتن به اروپا بــه تعلیق درآورد. او گفت اگــر ترکیه مواردی را کــه در همهپرســی گفته در قانون اساســی تغییر دهد، اســتقلال قوای سهگانه از بین میرود. مجلس دیگــر تصمیمگیرنده نیســت، بلکه تمــام قدرت در اختیــار رئیسجمهور اســت. او میتواند مجلس را منحــل کند، خــودش فرمان صادر کند یــا در مقابل مصوبات مجلس بایســتد. کمیســیون اروپــا هم با صدور بیانیهای از آنکارا خواســت برای تغییر قانون اساسی ترکیه از نظام پارلمانی به نظام ریاستی در پی اجماع گستردهتری باشد. این بیانیه خواهان پایبندی دولت اســلامگرای ترکیه به حقوق بشــر شده است. کمیسیون اروپا در بیانیهاش در واکنش به همهپرسی روز گذشته در ترکیه نوشته است: «با توجه به رقابت تنگاتنگ موافقــان و مخالفان تغییر قانون اساســی ترکیــه و با توجه به پیامدهــای آن، از مقامات ترکیه تقاضا میکنیم در پی اجماع بیشــتری باشند.» بیانیه کمیســیون اروپا را ژان کلود یونکر، رئیس کمیسیون اروپــا، فدریکا موگرینی، مســئول سیاســت خارجی اتحادیــه اروپــا و یوهانس هــان، کمیســر اتحادیه اروپا، امضــا کردهاند. در این بیانیه، کمیســیون اروپا خاطرنشــان کرده از نتیجه همهپرسی قانون اساسی ترکیــه مطلع شــده اما با توجه بــه گزارشهایی که از برخــی «بینظمیهای» انتخاباتی منتشــر شــده منتظر نظر ناظران بینالمللــی درباره نحوه برگزاری همهپرسی میماند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.