احدالناسیسیه یئاتز ننظارتیتجتخاه بارتد شورایصشهرلادرحفیتاهشرا خبر ندارد

Shargh - - سیاست - فرزانه آئيني

قرار اســت نتیجــه احــراز صلاحیــت کاندیداهای انتخابات پنجمین دوره شــوراهای شهرو روستا، یکم و دوم اردیبهشــتماه اعلام شــود، درهمینراســتا با محمد محمودیشاهنشــین، رئیــس هیئت مرکزی نظارت بر انتخابات شورای اسلامی کل کشور، درباره سبک و شــیوه بررســی احراز صلاحیت کاندیداها به گفتوگو نشســتیم. یکی، دو نفر بهخاطر جاسوسی رد صلاحیت شــدند ، ملاک ما برای بررسی حوادث ســال 88 خطبههای نماز جمعه 29 خرداد اســت ، بیشترین فراوانی در صلاحیتها کلاهبرداری و نقص مدارک تحصیلی اســت و آمــار ردصلاحیتها به دلیل محکومیتهای سیاسی و داشتن تابعیت دوگانه ناچیز است ، ازجمله فرازهای این گفتوگوست.

این روزها هیئتهای نظارت به شدت مشغول بررسی احراز صلاحیت داوطلبان هستند، از روند بررســی احراز صلاحیتها در هیئتهای نظارت بگویید؟

بررسیهای هیئتهای نظارت بر انتخابات شوراها 31 فرودینمــاه به پایان میرســد و نتایج بررســیها هــم از اول اردیبهشــتماه از ســوی فرمانداریها و بخشــداریها بهصورت کتبی ابلاغ میشــود، غیر از این هم هرچه تا امروز گفته شــده همه نادرست و بر پایه حدس و گمان است و نتیجه بررسی صلاحیتها تا به امروز به احدالناســی گفته نشــده است چراکه قانون هم تا به امــروز فقط در دو مرحله اجازه ابلاغ نتایــج احراز صلاحیتها را بــه هیئتهای نظارت بر انتخابــات شــوراها داده که مرحلــه اول یکم و دوم اردیبهشــتماه اســت که فرمانداریهای شــهرها و بخشــداریهای بخشهای مرکزی مجازند نامهها را به شخص متقاضی بدهد یا به وکیل قانونی نتیجه را ابلاغ کنند. مرحله دوم هم بعد از پایان مهلت 1۰روزه بررسی از ســوی هیئتهای نظارت استانی است که بازهــم به فرمانداریها اعلام میشــود و دو روز بعد از آن یعنــی 1۷ اردیبهشــتماه نتایج رســما آگهی میشــود. با ایــن اوصاف، روند بررســی صلاحیتها هنوز ادامــه دارد. آمار و ارقام نشــان میدهد اگر ما انصرافیها را محسوب نکنیم، نزدیک به هفت درصد در هیئتهــای اجرائي رد صلاحیت شــدهاند و اما با احتســاب انصرافیهــا قریب به 9 درصــد داوطلبان اولیه با کاروان انتخابات شوراها خداحافظی کردهاند.

در شرایط فعلی بحت عدم احراز صلاحیتها بیشــتر از هر اقدام و عملکرد هیئتهای نظارت و اجرائي انتخابات شــورایهای شهر و روستا قابل بحث و محل خبرسازی اســت، دراینباره اولین سؤال و ابهامی که وجود دارد این است که آیا رد صلاحیتها همان نظرات هیئتهای اجرائي است که در هیئت نظارت مورد تأیید قرار میگیرد، یا نه هیئت نظارت براساس نظرات ارائهشده پروندهها را بررســی و ارزیابی میکنــد و درنهایت تصمیم میگیرد؟ به این معنا که همان آمار هفتدرصدی ردصلاحیتها در هیئتهای اجرائي ثابت میماند یا نه میتواند بیشتر و کمتر شود؟

پیشبینی شــخصی مــن این اســت جمع جبری اینهــا خیلی تفاوت نکند، چون ممکن اســت در یک شهرستان دو نفر از تأییدشدهها رد شوند دو یا سه نفر از رد شــدهها تأیید شوند. در دورههای قبل هم همین بوده و خیلی آمار متفاوتی نداشتهایم و روال معمول هم همین است و خیلی تفاوت نداشته باشد.

پــس با این اوصــاف نظرات هیئــت اجرائي تفاوتی با هیئتهای نظارت ندارد و تکلیف افراد در همان هیئتهای اجرائي روشن میشود؟ نه، اینطور نیست، هیئتهای نظارت باید گزارشات هیئتهای اجرائي را بررســی کنند، گزارشــات آنها را با مســتندات تطبیــق دهند و درنهایــت گزارشهای ارائهشــده را با دو ماده 2۶ و 29 قانون شوراها تطبیق دهند. مثلا براســاس ماده 2۶ تا ســطح مشــخصی تحصیلات داشــته باشــند، تابع ایران باشند، تکلیف خدمت سربازیشــان روشن باشــد. التزام عملی به اســلام، ولایت فقیه و قانون اساسی داشته باشند، در مقابل هم براساس ماده 29 قانون شوراها داوطلبان یکســری پیششــرطها را نباید داشــته باشند مثلا محکومیت قضائي نداشته باشند، حد برایشان جاری نشده باشد، ســابقه کیفری و قضائي مثل اختلاس و کلاهبرداری نداشته باشند.

هیئتهای نظارت موظــف اند این موارد را با هم تطبیق دهند و ببینند داشتهها یا نداشتههای داوطلب براساس قانون همخوانی دارد یا نه! و سپس آن را با گزارش مراجع چهارگانه تطبیق دهند. در اینجاســت که کار هیئتهای نظارت حائز اهمیت میشــود. این هیئت تصمیم میگیرد مســتندات ارائهشده براساس قانون اســت یا خیر، درنهایت هم فــرد داوطلب این فرصت را مییابد که در مرحله دوم مستنداتش را به هیئت اجرائي ارائه کند و اگر قانونی و قابل قبول باشد در فرصت تجدیدنظرها اعمال شود. بنابراین طبیعی اســت این اعداد و ارقام درصدی تغییــر میکنند اما چــون منفی و مثبتــش وجــود دارد در نهایت جمع جبری آنها خیلی تغییر نمیکند.

در همیــن بحثهای بایدهــا و نبایدهای دو مــاده 26 و 29 قانــون انتخابات شــوراها، بحث محکومیتهای سیاســی و داشتن تابعیت دوگانه این روزها بیشــترین دلنگرانــی را در بین برخي داوطلبــان ورود به پنجمین دوره شــوراها ایجاد کرده، این دو فاکتور چقدر در رد صلاحیتها مؤثر بودهاند؟

هنوز آمار دقیقی از اینکه چه کســی به چه دلیلی و براســاس چه بندی و با چــه عنوانی رد صلاحیت شــده است در دســت نیســت که البته ما در آخرین نشســت خبری هیئت نظــارت بر انتخابات شــوراها این آمــار را اعلام خواهیم کرد. مــا در پایان برگزاری انتخابات خواهیم گفت چند درصد به خاطر اختلاس یــا کلاهبرداری، چند درصد بهخاطر داشــتن تابعیت دوگانه، یا چند درصد بــه دلیل محکومیتهای مؤثر قضائي و کیفری رد صلاحیت شــدهاند و... حتی این آمار را براســاس جنســیت تفکیک خواهیم کرد، اما فعلا گزارش آماری دقیق و مدونی دراینباره نداریم. اما مطمئنا آمار رد صلاحیتها به دلیل این دو موردی که شما اشاره کردید، خیلی ناچیز هستند.

بیشــترین فراوانــی ردصلاحیتهــا چطور، روشن شــده که چه عاملی بیشترین فراوانی را در احرازنشــدن صلاحیتها به خود اختصاص داده است؟

بیشــترین عامــل ردصلاحیتهــای داوطلبــان شوراهای شهر و روســتا، اول مدرک تحصیلی است؛ به ایــن معنا که شــرط داشــتن مــدارک تحصیلی پایان دوره مربوطه اســت؛ اما بیشتر داوطلبان هنوز دانشجو و مشــغول به تحصیل در مرحله تحصیلی مدنظــر بودهانــد؛ حتی در مــواردی شــاهد بودیم مدارک ارائهشــده جعلی بوده اســت. پس از مدرک تحصیلــی، عامــل دیگر مربوط بــه محکومیتهای مؤثر کیفری و قضائي داوطلبان اســت. کلاهبرداری، اختلاس و خیانت در امانت، ازجمله مواردی هستند که بیشــترین فراوانــی را در احرازنشــدن صلاحیت داوطلبــان دارنــد. در کنــار ایــن موارد، بخشــی از ردصلاحیتهــا هــم در مقوله بحث «عــدم التزام » اســت که البته دقت ویژهتری را میطلبد. دراینباره پــس از دریافت گــزارش هیئتهــای ارجاعی ما، از نماینده آن مراجع دعوت کردهایم به جلسات هیئت نظارت بیاید و مستندات و ســوابق افراد را ارائه کند و بعد بر اســاس مستندات ارائهشــده، تصمیمگیری کردهایم؛ چون بحث عدم التزامها حســاس و ظریف است، دراینباره با حساســیت ویژهتری برخورد شده اســت. به همین دلیل هم موارد بســیاری داشتهایم که در گزارشــات اولیــه، برخی داوطلبــان به خاطر عدم التزام ردصلاحیت شــدهاند؛ اما در بررســیها روشن شــده که تشابه اســمی بوده و اشتباه صورت گرفته و حتی در مواردی، گزارشها ناقص بوده و در بررســیها عدم التزام از سوی هیئت نظارت رد شده اســت. البته مواردی هم داشتهایم که هیئت نظارت بــا وجود گزارش مراجــع چهارگانه، به عــدم التزام داوطلب رأی داده است.

بحــث عــدم التــزام در بررســی صلاحیت داوطلبان گســترده اســت و میتواند بعضا محل اعمال نظر سلیقهای قرار گیرد، هیئت نظارت برای ممانعت از اعمال نگاههای سلیقهای تدبیر داشته است؟

ما بهشــدت با برخورد ســلیقهای مخالف هستیم و همواره در این روزها تأکید داشــتهایم که اگر فردی بهخاطر عدم التزام ردصلاحیت شــده، باید مستندات و ادله قانعکنندهای برای آن ارائه شــود و بهشــدت دراینزمینــه ســختگیر بودهایــم. مثــلا فــرض کنید فردی مقامی داشــته و بهواســطه آن از جایگاهش سوءاســتفاده کرده یا به امانتی که در اختیارش بوده، خیانت کرده یا اینکه فردی سابقه عضویت در گروهها و احزاب منحلشــده را دارد که عناد آن با جمهوری اسلامی ثابت شده یا حتی علیه کشور جاسوسی کرده است و... . اینها در قانون انتخاباتی شوراها بهصورت دقیق دیده نشده؛ به همین دلیل در گستردگی همین بحث عدم التزام دیده میشود؛ بنابراین این گستردگی که مدنظر شماست، اینجا به مدد هیئتهای اجرائي و هیئت نظارت آمده است.

به بحث جاسوســی اشاره کردید، در این دوره آیا داوطلب یــا داوطلبانی بودهانــد که بهخاطر جاسوسی ردصلاحیت شده باشند؟

بلــه؛ پروندهای داشــتیم که دو، ســه نفــری با گروههــای معاند نظام در ارتباط بودند و ارتباطشــان برای ما محرز شــد و بهخاطر جاسوسی، ردصلاحیت شــدند و پروندهشــان هم در دست بررســی مراجع قضائي قرار گرفته است.

یکی از دغدغههای دیگری کــه این روزها از جانب گروههای سیاســی و نمایندگانشان برای ورود به پنجمین دوره شــوراهای شــهر و روستا مطرح میشود، این اســت که داوطلبان بهخاطر محکومیت سیاســی یا همانطورکه شــما اشاره کردید انحلال احزاب یا تشــکل سیاسیشان، پس از حوادث انتخابات ســال 88 ردصلاحیت شوند. در این موارد مشــخص هیئت نظارت چگونه وارد شده است؟

اگر فعالیت آنها بعد از انحلال حزب باشــد، بله؛ محلی برای عدم التزام و ردصلاحیت آنهاست؛ اما اگر همه فعالیت آنها به قبل از انحلال و به زمان رسمی فعالیت حزب منوط باشــد، خیر؛ مشکلی نیست. در مورد مشــخص حوادث ســال 88، ملاک قضاوت ما قبــل و بعــد از خطبههای نمازجمعــه مقام معظم رهبری در 29 خرداد 88 اســت؛ یعنی اگر فعالیتها به قبل از نمازجمعــه بازگردد، دلیلی بر ردصلاحیت نیســت؛ اما اگر فعالیتها بعد از خطبههای ایشــان ادامه یافته باشد، تعریف دیگری مییابد.

خب در همان فاصله هم بودند برخی فعالان سیاســی کــه بهخاطــر فعالیتهای ســتادی یا انتخاباتیشــان قبل از برگزاری انتخابات و حتی تاریخی که شــما اشــاره کردید، بازداشت و روانه زندان شــدند و حتی محکومیــت قضائي گرفتند؛ حال ســؤال اینجاســت محکومیت آن افراد هم برای شما مصداق محکومیت مؤثر است که سبب ردصلاحیت میشــود یا نه ســازو کاری برای این موارد مشخص در نظر گرفتهاید؟

ببینید، جنس فعالیــت هیئت نظارت بر انتخابات شوراهای شهر و روستا، قانونی و بر اساس مستندات و ادله قانونی و قضائي است. ما مانند شورای نگهبان نظارت استصوابی نداریم که قضاوت کنیم؛ پس برای ما ملاک حکم دستگاه قضاست و سابقه محکومیتی که مراجع آن را تأییــد کردهاند. البته اگر افرادی قانع شــوند نظر مراجع قضائي را درباره محکومیتشــان تغییر دهنــد، برای ما ملاک قرار میگیــرد و در زمان بررسی اعتراضها قطعا مؤثر واقع خواهد شد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.