زراعت در کشاورزی و نقش آن در اشتغال و ارزشافزوده

Shargh - - اقتصاد -

بهطوریکه بر اساس آخرین اطلاعات منتشر شده بانــک مرکزی در ســال 1391 از 898 هزارو 239 میلیــارد ریــال ارزش تولید بخش کشــاورزی به قیمــت جاری در حدود 466 هــزارو 976 میلیارد ریال مربوط به ارزش تولید بخش زراعت بوده که در حدود 52 درصد ارزش تولید بخش کشــاورزی را از آن خود کرده است.

از منظــر ارزشافزوده اطلاعــات بانک مرکزی نشان میدهد بخش کشــاورزی در سال 1391 از 558 هــزارو 475 میلیارد ریــال ارزشافزوده این بخــش به قیمت جاری در حدود 351 هزارو 267 میلیارد ریال مربوط به ارزشافزوده بخش زراعت بوده که در حــدود 63 درصد ارزشافزوده بخش کشــاورزی را از آن خود کرده است. همانطور که مشاهده میشــود فعالیتهای مســتقیم بخش زراعت نقــش مهمیدر ایجاد ارزشافزوده بخش کشــاورزی دارد. اگــر ارزشافــزوده فعالیتهای غیرمســتقیم زنجیره عرضه محصولات کشاورزی نیز محاسبه شده و به این رقم اضافه شود طبیعتا بیش از رقــم موجود خواهد بــود. نبود اطلاعات آمــاری در اینبــاره یکــی از ضعفهــای بنیادی برنامهریزی برای توســعه مشاغل پایدار در بخش کشاورزی است.

از ســوی دیگر اطلاعات اشــتغال به تفکیک فعالیتهای بخش کشــاورزی موجود نیست؛ اما اطلاعات سرشــماری کشاورزی ســال 93 حاکی از آن اســت که تعداد بهرهبرداريهاي کشاورزي که بــه فعالیت زراعــت مشــغول بودهاند، بدون درنظرگرفتــن کشــت گلخانــهاي دوهــزارو 482 هــزار واحد اســت؛ یعنــی در حــدود 72 درصد بهرهبرداریهای بخش کشاورزی مربوط به بخش زراعت است. تعداد بهرهبرداریها نشان میدهد که حداقل یک نفر در بخش زراعت مشغول به کار بوده که اگر نیروی انسانی شاغل در بهرهبرداریها محاســبه شــود، میتوان درباره تعداد اشتغال در بخش زراعت صحبت کرد.

امــا همیــن رقــم هــم نشــان از آن دارد که فعالیتهــای زراعــت در ایجــاد شــغل نقــش مهمیدارد. از ســوی دیگــر اطلاعــات دیگر این سرشماری نشــاندهنده آن است که بهرهبرداران زراعی بخش کشــاورزی کوچک مقیاس هســتند که ایــن یکــی از خصوصیات مهــم فعالیتهای زراعی بخش کشــاورزی ایران است؛ بهطوریکه تعداد بهرهبرداران زراعی کمتر از یک هکتار زمین در حدود 24.2 درصد و تعــداد بهرهبرداران کمتر از پنــج هکتار در حدود 42.8 درصد اســت که در مجموع تعــداد بهرهبرداران کمتــر از پنج هکتار زمین در حدود 67 درصــد کل تعداد بهرهبرداران زراعی بخش کشاورزی را تشکیل میدهد.

در این میان کشــاورزان زراعی خردهپا ســهم کمــی از زمینهای زراعی بخش کشــاورزی را به خود اختصاص دادهانــد؛ بهطوریکه بهرهبرداران زراعی کمتر از یک هکتار زمین در حدود 1.4 درصد اراضــی زراعی و بهرهبــرداران کمتر از پنج هکتار در حــدود 15 درصــد اراضی زراعــی را دارا بوده کــه درمجموع بهرهبــرداران کمتــر از پنج هکتار زمیــن در حــدود 16.5 درصــد کل اراضی زراعی بخش کشــاورزی را در اختیار دارند. توزیع اراضی زراعــی بین بهرهبرداران یکــی دیگر از موضوعات مهم در توســعه بخش زراعی از منظر اشــتغال و ارزشافزوده اســت که در کنار سایر موضوعات توجه خاصی را میطلبد.

اینکه مشــکلات و موانع توســعه اشــتغال و ارزشافزوده در بخش زراعت کشاورزی چیست و رویکرد جهانی برای ارتقای سهم این فعالیتها در اقتصاد ملی چه بوده، میتواند در برنامهریزیهای ارتقای این بخش در اقتصاد ملی مفید فایده باشد که در نوشتار آینده به آن پرداخته میشود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.