مدیریت شهری و پروژههای معطلماندهاش

Shargh - - جامعه - معصومه اصغری

شــهردار تهــران در 12 ســال گذشــته پروژههــای ریزودرشــت زیادی را شروع کرد که بســیاری از آنها در این سالها به سرانجام رسیدند و بسیاری دیگر همچنان متوقف هســتند. در ماههای پایانی ایــن دوره از مدیریت شهری که به احتمال زیاد پایان سه دوره متوالی حضور محمدباقر قالیباف، شــهردار تهران، در شهرداری تهران اســت، هنــوز پروژههای بســیاری در ســطح مناطق و معاونت و ســازمانها نیمهکاره یا متوقف هستند و بنابر شرایط و صلاحدیدهای این روزهای انتخاباتی و تغییراتی که پیشِرو اســت، بعید اســت این پروژهها در این مدت پایــان یابند. اگرچه قالیباف دی ســال گذشــته قول داد پروژهها را تا ابتدای ســال 9۶ تمام کنــد و تحویل دهد، اما گزارش نظارتی شورای شهر تهران در روزهای پایانی ســال 9۵ حاکی از آن بود که تعــداد پروژههای عقب از زمــان انتظار برای اجرا، در مجموع مناطق و معاونتها بیش از 48 درصد بوده اســت کــه در 4۵ درصد موارد به دلیل مســائل مالی متوقف ماندهانــد. دراینمیان ۵9 مورد از پروژههای تعریفشــده در مناطــق و 11 مورد از پروژههای معاونتهای شــهرداری تهران تا زمان ارائه گزارش اصلا شروع نشدهاند؛ درحالیکه برای بسیاری از آنها اعتبارات پیشبینی شدهاند.

علیرضا دبیــر، رئیس کمیســیون برنامه و بودجه شــورای شــهر تهران در جریان ارائه گزارش نظارتی پروژههــای تملــک دارایی ســرمایهای ســال 139۵ شــهرداری تهــران در صحن علنی شــورا، تعداد کل پروژههای شــهرداری تهران را که تماما مورد بازدید و بررســی قرار گرفتهاند، دوهزارو 227 پروژه اعلام کرد و گفت: در مجموع پروژههای ســرمایهای غیرمستمر )عمرانــی( نیمهتمام 417 پروژه بوده اســت که 341 پروژه در ســطح مناطــق و 7۶ پــروژه در معاونتها بوده اســت. او اعلام کرد میانگین پیشــرفت فیزیکی پروژههای بازدیدشــده در مناطــق ۵9.4 درصد و در معاونتها ۶2.8 درصد و میانگین کل در شــهرداری تهــران ۶2.12 درصد بوده اســت. او در رابطه با علل تأخیر پروژههای شــهرداری تهران در سطح مناطق و معاونتهــا گفت: حدود 10 درصــد مربوط به زمین، حدود 9 درصد مربوط بــه طرح و برنامهریزی، حدود هشــت درصد مربوط بــه پیمانــکاری، نزدیک به 4۵ درصد مربوط به مسائل مالی و باقی پروژهها به دلایل دیگری متوقف یا دارای تأخیر هستند.

اما شــهرداری تهران به جز پروژههای ســرمایهای، پروژههای نگهداشت هم دارد و از قضا این پروژهها هم دچار تأخیرهای درخور توجه هســتند. براساس گزارش نظارتی شورای شــهر تهران، میانگین پیشرفت فیزیکی پروژههای نگهداشــت شــهرداری تهــران در مناطق و معاونتها در زمان بررســی، نزدیــک به ۵0 درصد بوده کــه بیــش از 2۵ درصد از زمــان مقرر عقب هســتند. برایناســاس میتوان گفت نزدیک بــه 29 درصد از این پروژههای شهرداری تهران، جلوتر از برنامه مورد انتظار و نزدیک به 70 درصد آنها، عقبتر از انتظار هستند. درباره پروژههای نگهداشــت هم بیشترین دلیل تأخیر و توقف، مسائل مالی با سهم 7۵درصدی اعلام شده است.

براســاس این گزارش، در بررسی پروژههای مستمر و غیرمســتمر شــهرداری تهران هم تأخیر درخور توجهی وجود دارد؛ به نحوی که در پروژههای مستمر نزدیک به ۵0 درصد پیشــرفت ارزیابی شده که انتظار میرفت 7۵ درصد پیشرفت داشته باشد. درباره پروژههای غیرمستمر نیز پیشــرفت نزدیک به ۶4 درصد ثبت شــده که انتظار میرفت نزدیک به 73 درصد باشد. بهاینترتیب میتوان گفت میانگین پیشــرفت پروژههای مستمر و غیرمستمر شهرداری تهران تا پایان سال 9۵، حدود ۵7 درصد بوده اســت که انتظار میرفته طبق برنامه 73.3۶ حدود 74 درصد باشد.

به نظر میرســد بیاعتنایــی و بیاعتمادی و طلب درخــور توجهی که پیمانــکاران شــهرداری تهران در پروژههــای مختلف دارند و در چند ســال اخیر معوقه و تلمبار شــده، یکــی از دلایــل اصلی متوقفشــدن و معطلمانــدن پروژههــای شــهرداری تهران باشــد. درعینحــال حتــی اگر شــهرداری تهــران در ماههای فروردین تا روزهای آخر کاری این دوره مدیریت شهری تمام و کمال و به شــکلی واقعی )نه به طور نمایشی( کار کند، بــاز احتمــال اینکه این تعداد پــروژه در ایــن مدت تمام شوند و تعهدی برای دوره جدید مدیریــت شــهری باقــی نماند، کم اســت. آنچه در گزارشهای نظارتی گفتــه شــده، پروژههای کوچکمقیــاس و بزرگمقیــاس به شــکل درهم بود و دراینمیان درباره پروژههای مهم فرادســتی نظیــر پروژههــای قولدادهشــده برای متــرو تهران و برنامهریزیهــای شــفاهی صحبتــی به میــان نیامده اســت. به عنوان نمونه پروژههای بزرگی مثل خط ۶ و 7 مترو تهران با تأخیری حدودا دوســاله روبهرو هستند کــه قاعدتا تا پایان این دوره از مدیریت شــهری تکمیل نمیشوند و شهردار و مدیریت شهری بعدی باید درباره سرنوشت و تسریع در اجرای آنها تصمیمگیری کند.

بنابر این گزارش، بررســی و نظارت شــورای شهر بر پروژههای شــهرداری تهران، در دورههای گذشته شورا تاکنون ادامه داشــته اســت و شورای شــهر این ادعا را دارد که در جریان این بازدیدها توانســته اســت بسیاری از روندهای اشــتباه در شــهرداری تهران، از جمله روند واگــذاری پروژهها به پیمانکاران را اصلاح کند. به عنوان نمونــه اگر درحالحاضــر 1۵ درصــد از پروژهها با ترک تشریفات داده میشــود، این درصد، درصدی است که کاهش درخــور توجه داشــته و این یعنــی زمینههای نظارتی بیشتر شدهاند. در زمان ارائه گزارشهای اینگونه در شــورای شــهر تهران، معمولا در قالب پیشنهادات، اشکالات مهم در عملکردها هم گفته میشود و درباره ســال 9۵ هم همانند ســالهاي قبل، یکی از مهمترین مســائل، تأکید بر پرداخت اعتبارات متناسب با پیشرفت پروژه بود؛ چراکــه جابهجایی و تغییر محل اعتبارات در پروژههــا، در شــهرداری تهران کماکان معمول اســت. علیرضا دبیر، ارائهدهنده این گزارش در شــورای شــهر تهــران هم تاکید کرد اعتبارات پروژهها باید متناســب با پیشرفت فیزیکی آنها باشــد. او تأکید کرد تعهد اعتبار و انعقاد قرارداد از محــل اعتبار هر پروژه، باید صرفا برای عملیات مرتبط با همان پروژه باشد.

در مورد آخرین گزارش نظارتی پروژههای شهرداری تهران، رحمتالله حافظی، رئیس کمیســیون سلامت شــورای شــهر تهران هــم اعتراضــات و انتقاداتی را مطــرح کرد که از نظر اصل موضوع در دورههای قبلی تکراری بــود؛ به عبارتی حافظی هــم مانند نمایندگان دورههــای قبلــی از بیبرنامگــی و بیانضباطیهای شــهرداری تهــران در مدیریت پروژههــای خود گلایه کرد. او از اینکه شــهرداری تهران در مــورد عملکرد مالی و اجرایی خوداظهاری نــدارد، گلایه کرد و گفت: این اطلاعات باید در اختیار همه کمیسیونها باشد تا بتوانند نسبت به آنها راستیآزمایی کنند، نه اینکه ما متولــی ارائه گزارش شــهرداری شــویم و عملکرد آن را در بــوق و کرنا کنیم. او گزارش ارائه شده را مانند سالهای قبل نشاندهنده بینظمی مالی در شهرداری برشــمرده و تأکید داشت که «قابل قبــول نیســت شــهرداری اعــلام کند کــه 7۵ درصد پروژههــای عمرانی مســتمر و نگهداشــتش به علت مشــکلات مالی متوقف شــده و همچنین علت توقف 4۵ درصــد پروژههای غیرمســتمر نیز مشــکلات مالی است». او در ادامه به مسئله ارائه لایحههای یکبارهای و متممهایی که برای جابهجایی اعتبارات و درخواست اعتبارات جدید اســت اشاره کرد و گفت: اگر پولی برای اجرای پروژه ندارند چــرا برای جابهجایی این اعتبارات اصرار دارنــد و لایحه جدید میآورنــد. حافظی دلایل توقف و تأخیر در پروژههای شــهرداری تهران را که در سالهای گذشته بدون تغییر باقی مانده و همچنان هم ادامه دارد مورد اشــاره قرار داد و گفت: دلایل تأخیر را، عدم مطالعات کافی و برآورد صحیح و دقیق اعتبارات مورد نیــاز اعلام کردهاند و ســؤال اینجاســت که چرا شهرداری که صد ســال سابقه کار دارد و آقایان فعلی نیز که نزدیک به 12 ســال است متولی شهر هستند در مــورد محاســبه پروژههاي کوچک مقیــاس هم دچار انحراف میشوند؟

به گــزارش «شــرق»، آنچه که در ایــن گزارشهای نظارتی بارها مورد تأکید قرار گرفته و اصلاح نشده است، همان مواردی هســتند که شــهردار تهران در سالهای گذشته با شعار شفافیت مالی بارها در مورد آنها صحبت کرده و طرح و برنامه داده است؛ اما همچنان ادامه دارد. شاهد این موضوع را هم میتوان در همین گزارشهای نظارتــی دیــد؛ وقتی کــه در ســال 91 همین مــوارد با درصدهایی تقریبا مشــابه وجود داشته و اعضای شورا هم کاملا صریح آنها را اعلام کردهاند.

رسول خادم، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر تهران در دوره ســوم، در اواخر سال 91، در گزارش نظارتی پروژهها اعلام کرد که میانگین پیشرفت فیزیکی پروژههــا در حوزه مناطق 79.44 درصد و در معاونتها 84.1۶ درصد و در مجموع 83.۵ درصد بوده اســت. از این تعداد حــدود دو درصد از پروژهها در مناطق جلوتر از برنامه مورد پیشبینی بودجه و 42.70 درصد عقبتر از انتظار بودجه بوده اســت. همچنین ۵7.42 درصد از پروژهها در حوزه مناطق جلوتر از برنامه و ۵7.42 درصد به همان نسبت عقبتر از انتظار برنامه بوده است.

حمزه شــکیب، رئیس کمیســیون توسعه و عمران شــورای شــهر تهران از خادم پرســید که چرا بودجه پروژههایــی بارها تخصیص پیدا نکــرده و یا ردیف آنها جابهجا شــده که او در پاســخ گفت: تمام این تغییرات و عدم تخصیصها در تفریغ بودجه مشخص میشود، چراکــه در برخی از حوزههــا، از جمله معاونت فنی و عمران، اعتبارات اختصاص یافته گاهی 40 درصد بیشتر از برنامه و یا 2.۵ برابر هزینههای تعیین شــده اســت . بســیاری از پروژهها در برآوردها و ارزیابی و تورم زمان شــروع پروژه دچار مشــکل هســتند و ارزیابی واقعی ندارند. شــکیب نیز در ادامه اظهاراتش گفت: انحراف 10 تا 20 درصدی قبول اســت، اما اینکه گفته میشــود پروژهای 2.۵ برابر رقم تعیین شــده هزینه کرده است، جای ســؤال دارد. حســن بیادی، نایب رئیس شــورای شــهر تهران در دوره ســوم هم در ادامه این ســؤالات تصریح کرده بود که «این جابهجایی در اعتبارات و عدم تخصیص پروژههایی که مصوبه دارند و جابهجایی آن برای پروژههای دیگر تخلف اســت و درواقع مصوبات را اجــرا نکردهاند. وقتی شــهرداری میگوید درآمدش محقق شده، باید پروژههایش هم محقق شده باشد».

رسول خادم اما در پاسخ به این اظهارات توضیح قابل توجهی میدهد، توضیحی که همیشه بوده و متأسفانه این روند همچنان هم وجود دارد. او میگوید: متأسفانه پروژههایی در شــهرداری وجــود دارند که نقش قربانی را بازی میکنند. در شــهرداری پروژههایی با ردیفهای مشخص وجود دارند که درواقع محل تامین اعتبار برای پروژههای دیگر میشــوند. آشــنایی با این حوزهها و این مسائل جزء اولین چیزهایی بود که در سالهای اول ورود به شورا و شهرداری با آنها آشنا شدیم و پروژههایی وجود داشــت که اصلا وجود بیرونی نداشــتند، اما در بودجه، ردیف و اعتبار داشتند.

به گزارش «شــرق»، حــالا باید دیــد پروژههای تهماندهای که در پایان 12 سال دوره مدیریت شهردار تهران در شهرداری تعریف شده اما متوقف و معطل باقی ماندهاند کدام پروژهها هســتند؟ ممکن اســت با وجود تفریغ بودجه و حسابرســیهایی که جسته و گریختــه بخشهایی از آنها از شــورا به بیرون درز میکند، در نهایت مشخص نشــود که اعتبارات این پروژههای متوقف مانده در کجا و چطور خرج شده، اما خود پروژه که روی دســت شهرداری و مدیریت شهری باقی مانده است دیگر قابل انکار نیست.

متأسفانه پروژههایی در شهرداری وجود دارند که نقش قربانی را بازی میکنند. در شهرداری پروژههایی با ردیفهای مشخص وجود دارند که درواقع محل تامین اعتبار برای پروژههای دیگر میشوند

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.