هیچکس به گففتوا ا کگوربندااریوصشررجتمنقدوایی نیست

Shargh - - هنر -

شــرق،بهناز شــیربانی: نســخه ترمیمشــده فیلم ناخداخورشید برای نخستینبار در جشنواره جهانی فجر رونمایی شــد؛ فیلمی که پس از سالها بسیاری از مخاطبان و ســازندگان این اثر سینمایی را غافلگیر کرد؛ هرچند که این فیلم در غیاب سازندهاش، ناصر تقوایی، اکران شــد و او ترجیــح داد مخاطبان فیلم اثــر مانای کارنامهاش را بدون او ببینند. در مراســم رونمایی از نسخه ترمیمشده این فیلم که شامگاه دوم اردیبهشــت در سینما فلســطین برگزار شد، مرضیه وفامهر، همســر تقوایی، داریوش ارجمند، بازیگر و هارون یشــایایی، تهیهکننده اثر، حضور داشــتند و درباره خصلتهای اخلاقی این کارگردان در ساخت فیلمهایــش صحبت کردنــد. همچنین در ســینما فلسطین نمایشــگاهی از تصاویر منتخب ثبتشده در دوربین فیلمبرداری ناخداخورشــید برپا شده که از بین حــدود ۲۰۰هزار فریم بازبینیشــده فیلم تعداد ۶۰ تصویر منتخب به نمایش درآمده است. به بهانه نمایش این اثر سینمایی با داریوش ارجمند که برای بازی در این فیلم برنده تندیس سیمرغ بلورین بهتریــن بازیگر مرد در پنجمین جشــنواره فیلم فجر شد، گفتوگویی کردیم.

قطعا دیدن نسخه ترمیمشده «ناخداخورشید» در جشنواره جهانی برای شما حالوهوای دیگری داشت، نظر شما درباره رویکرد جشنواره جهانی به این بخش چیست؟

خوشــحالم که جشــنواره جهانی به شکلی که میبینیم برگزار میشــود و نســخه ترمیمشده فیلم «ناخداخورشــید» نیز در این جشــنواره نمایش داده شــد. بههرحال روال ترمیــم فیلمهــای قدیمی از اتفاقاتی اســت که در دنیا مرســوم و متداول است. بههرحــال ترمیم فیلم کار آســانی نیســت و هزینه کمــی هم ندارد، اما با این کار میشــود از فیلمهای مهم تاریخ سینما مراقبت کرد. لذت دیدن فیلم روی پرده ســینما و بدون سانســورهایی که در تلویزیون روی ایــن فیلم انجام میشــود، برای مــن بیاندازه بود. خوشحالم که بسیاری از جوانهایی که شناخت دقیقی نسبت به سینمای دهه 60، 70 ندارند با دیدن فیلمهایی از جنس «ناخداخورشید» میبینند که چه فیلمهای درجهیکی ســاخته میشد و چه بزرگانی در این ســینما زحمت کشیدند. این سینما دیگر مثل گذشــته نیســت، همهچیز تغییر کرده اســت. همه کثرتگرا شــدهاند؛ از تهیهکننــده و کارگردان گرفته تا بازیگــر و دیگر عوامل فیلمها. فیلمی که بیشــتر میفروشــد از دید عدهای فیلم موفقی است و حتما فیلم خوبی اســت! درصورتیکه در گذشته اینطور نبود. ســینما در دهه 60 طــور دیگری بود و زحمت بیشــتری بــرای تولیــد فیلمها کشیده میشد.

قطعا آثار ناصــر تقوایی از فیلمهــای مانــدگار تاریخ ســینمای ایــران اســت و بههیچوجــه نمیشــود از سینمای او چشمپوشی کرد.

بلــه، دقیقــا همینطــور اســت. ناصــر تقوایــی یکی از سرمایههای ســینمای ماست و تکرارنشدنی اســت و در تمامی زمینهها اســتعدادش را نشــان داده؛ چه در ساخت مســتند، چه فیلمهای مذهبی و چه آثار سینمایی و تلویزیونی درخشــانی که کارگردانی کرده است. این مرد از ابتدای ورودش بــه هنر، یکی از موفقترین و مهمترین کارگردانهای این کشــور بوده و هست که متأسفانه اینروزها در خلوت تنهایی خودش زندگی میکند و هیچکس به فکر او نیســت که ببیند در سر این مرد چه میگذرد. در تمــام دنیا بهگونهای دیگر از هنرمنــدان و بزرگان کشورشــان تجلیل و ســعی میکنند از تمــام ظرفیتهای آنها اســتفاده کنند و افسوس که در کشور ما این اتفاق نمیافتد. متأسفم که عباس کیارستمی و علی حاتمی را خیلی راحت از دســت دادیم، بهــرام بیضایی عزیــز دور از وطن زندگــی میکند و ناصــر تقوایی نیز خانهنشــین شده است. ناصر تقوایــی آدم خاصــی اســت و متأسفم که سینمای ما از این مرد نازنین چشمپوشی کرده. تقوایی در بســیاری از حوزههــا صاحب اندیشــه و تفکر اســت؛ ادبیات میفهمد، شــعر، سیاست و... و با بســیاری از مفاهیم آشناست. آدمــی اســت کــه هیــچگاه وقتــش را به بطالــت نگذرانده. «ناخداخورشید» یک فیلم استثنایی است.

در همــه این ســالها این فیلم در صــدر آرای منتقدان قرار گرفته است و هیچگاه کهنه نمیشود. ایــن فیلم نهتنهــا از نــگاه مخاطبان ایرانــی، بلکه از دیــدگاه منتقــدان و مخاطبان خارجــی نیز فیلم درخشانی است. در بسیاری از محافل ادبی و هنری دنیا فیلم او را بسیار بزرگ و فراتر از زمانش توصیف میکنند. تقوایی به دلیل تســلطش به ادبیات ایران و جهــان در بهروزکــردن ادبیــات غرب اســتعداد بینظیری دارد و توانســت داستان زیبای همینگوی را به شیوه درخشانی ایرانی کند و مابازای درستی در کشــور خودمان برایش پیدا کرد. او جنوب را آنقدر درســت و عمیق میشناســد که هنوز هم تماشای فیلم حیرتانگیز اســت، به برخی مسائل اجتماعی چنــان موشــکافانه و دقیق نــگاه کرده اســت که نمیتوان در داستان همینگوی آنها را دید.

بههرحال شــما قهرمان داستان ناصر تقوایی بودید و «ناخداخورشــید» یکی از درخشانترین نقشهای شماســت. سالهاســت از این نقش فاصلــه گرفتهاید، الان این شــخصیت را چطور میبینید؟

ناخداخورشــید را همیشه دوست داشتم و دارم. افتخــار میکنــم کار حرفهای در ســینما را با ناصر تقوایی شــروع کردم. قرار بود در ســریال «کوچک جنگلــی» همکاری کنیــم که متأســفانه عدهای با توطئه این فیلم را از دســت ناصر تقوایی درآوردند و طور دیگری ساخته شــد. ناصر همیشه میگفت: «کوچک جنگلی وصیتنامه من اســت» و متأسفم که به ســرانجام نرســید. قرار بود «زنگی و رومی» را بســازد یا «چای تلخ» که هرکدام از آنها شاهکار بودند. خوشــحالم که «ای ایران» به نتیجه رســید و «کاغــذ بیخط» کــه به نظر من 20 ســال جلوتر از زمانش ســاخته شد. همیشــه تقوایی از زمانش جلوتر بوده اســت. «کشــتی یونانــی» را ببینید که چه شــاهکاری است یا تمرین آخر شاهکاری مسلم اســت. هیچکس در مورد تعزیه بــه زیبایی او فیلم نساخته است.

آرزو میکنم بار دیگر ناصر تقوایی را پشت دوربین ببینم و عاشقانه دوستش دارم. بههرحال خوشحالم که نســخه ترمیمشــده فیلــم «ناخداخورشــید» را بســیاری بعد از ســالها دیدند و بسیاری از جوانها برای نخستینبار مزه فیلم را چشیدند. وقتی با برخی از آنها صحبت میکردم، حیرت کرده بودند از اینکه در آن ســالها به این شکل فیلمی ســاخته شده و باعث افتخار اســت که من هم سهمی در این فیلم باارزش دارم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.