پرونده بانک صادرات ايران

Shargh - - اقتصاد - رمضانعلی استاجی

در روزهای اخیر فضای مجازی شــامل انبوهی از مطالــب درخصوص بانک صادرات ایران شــده است. این مطالب طیفی شامل اظهارنظر مقامات مسئول یا دلمشغولیهای ســهامداران و سایرین بوده و ابهامات مطروحه پیرامون عملکرد مدیریت بانک و نگرانی از عواقب آن، دلیل طرح آنها عنوان شــده است، اما موضوع چیســت؟ وضعیت بانک صادرات ایران چگونه اســت؟ اصولا بانکها را در جامعــه از کدام منظر و با کدام معیار باید قضاوت کرد؟

واقعیت آن است که نظام بانکی کشور مشتمل بــر بانکهــای دولتــی، شــبهدولتی و خصوصی بــوده کــه بــه دلیــل بانکمحوربــودن اقتصاد و بهعبارتدیگــر توقع تأمین مالــی اقتصاد از بانک، دارای یک وجه مشــترک هســتند، امــا ذینفعان متفــاوت داشــته و تحت الزامات بعضــا گوناگون فعالیــت میکنند. پس اســتفاده از یــک معیار و متــر واحد برای ارزیابی آنها منجر به یافتن پاســخ صحیح و قضاوت منصفانه نخواهد شــد. زیرا هر بانک یا مؤسسه اعتباری بسته به نوع ذینفعان در معرض انتظارات متفاوت است.

بهطورمثــال انتظــار جامعه از بانــک صادرات ایران آن اســت کــه بهعنوان بانــک وظیفه تأمین مالی اقتصــاد را انجام دهد. توقع نظام سیاســی از بانک این اســت که بهعنوان بانک شــبهدولتی، تکالیف تعیینشده در برنامههای مصوب اقتصادی را ایفا کند. انتظار ســپردهگذاران از بانک این است کــه حافظ منافــع آنها باشــد. ســهامداران بانک بهعنوان شرکت بورســی متوقع خلق ارزش برای آنها هســتند. ســازمان امور مالیاتی بانک را مؤدی بزرگ دانسته و انتظار دریافت مالیات مناسب دارد. سایر ذینفعان نیز توقع ایفای مسئولیت اجتماعی از بانک را دارند.

جمعبستن این موارد چگونه باید صورت گیرد؟ آیــا این موارد در عرض یکدیگرند یا بعضا متناقض هســتند؟ در ادامه وضعیت بانک صــادرات ایران بابــت موضوعات فوق با طرح چند ســؤال و ارائه پاســخ آنها )از طریق مطالعه میدانی و پرسوجو( بررسی میشود.

1- آیا بانک صــادرات ایران تکاليف خود را بهعنوان یک بانک شبهدولتی انجام داده است؟

در چارچــوب برنامههــای اقتصــاد مقاومتی، تکالیفی برای بانکهای دولتی و شــبهدولتی مقرر شــده که به گواهی ارقام موجــود، عملکرد بانک صادرات ایــران دراینباره در رتبــه اول قرار دارد. آمارهای ذیربط در جدول موجود ارائه میشود.

2- آیا بانک صادرات ایران مسئوليتهای خود را در قبال سهامداران ایفا کرده است؟

2-۱- از جملــه مســئولیتهای مدیــران بانــک بهعنوان شــرکت بورســی، افشــای اطلاعات لازم برای شفافســازی و فعالشــدن نماد معاملاتی ســهام آن و همچنین خلق ارزش برای آنهاســت. تنها تعهد باقیمانده در این خصوص، ارائه گزارش حسابرسیشــده مربوط به پیشبینی عملکرد سال ۱۳96 است که مراتب در دست بررسی حسابرس مســتقل ذیربط بوده و برآورد میشــود عنقریب تحقــق یافته و بهاینترتیب مانع اجرائی دیگری در راه بازگشــایش نماد معاملاتی ســهام نباشد. مگر اینکه موضوع جدیدی از ناحیه مســئولان ذیربط سازمان بورس و اوراق بهادار مطرح شود. 2-2- در گــزارش اولیــه پیشبینی ســود و زیان ســال ۱۳94 با فرض فروش بخشــی از سهام یکی از شرکتهای زیرمجموعه، ســود اعلام شده بود، اما با انتشــار صورتهــای مالی حسابرسیشــده سال ۱۳94 مشــخص شد سود شناساییشده بابت انعقاد قرارداد فروش ســهام مذکــور فاقد کیفیت بــوده، مضافا از نظر مقامات ناظر و قضائی کیفیت انعقاد قــرارداد محــل تردید اســت؛ بنابراین این سود و همچنین ســایر ذخایر مورد نظر مقام ناظر در صورتهای مالی ســال ۱۳94 اعمال شــده، در نتیجه سود گزارششــده قبلی تبدیل به زیان شد. درحالیکــه همیــن موضوع در برخــی بانکهای دیگر نیز وجود داشــت. با وجــود این صورتهای مالی ذیربط شفاف نشده و مراتب به سال ۱۳9۵ موکــول شــد. درحالیکه انتقال زیان از یک ســال به ســال دیگر چاره کار نبــوده و عوارض مهمتری خواهد داشت. 2-۳- اهتمــام جدی مدیریت بانک این اســت که با اتخاذ تمهیــدات لازم نهتنها رونــد زیاندهی را کاهش دهد، بلکه چشــمانداز را بهبود بخشــد؛ از جمله این تدابیر وصول مطالبات از دولت، وصول مطالبات معوق بانک، کاهش داراییهای غیرمولد و امکانسنجی افزایش سرمایه است. بدیهی است نتایــج اجرائی هر یــک از مــوارد، مطابق مقررات عنداللزوم اطلاعرسانی میشود. 2-4- از جملــه اقدامات لازم بــرای حفظ منافع ســهامداران بهویژه ســهامداران خرد، برنامههای حمایتی ســهام اســت؛ همانطور که در جلســه مجمع عمومی اخیر بانک مطرح شد. این موضوع در دستور کار قرار گرفته و با حصول نتیجه اجرائی، مراتب اطلاعرسانی خواهد شد. 2-۵- به نظر میرســد طرح موضوع خروج سهام بانــک از تابلــوی معاملاتی کنونی و تنــزل آن به بازار پایه فرابورس، اساســا با هدف بیان توضیحی قســمتی از مقــررات انجام شــده اســت، زیرا به قرار منــدرج در بند ۱-2، همه تعهــدات مقرراتی دراینباره از ســوی بانــک انجام شــده و حصول نتیجه از آن )بازگشایی نماد( قریب به یقین است؛ بنابراین موضوع یادشــده قابل طرح نیست. صرف نظر از اینکه انجام آن مســتلزم فرایندی اســت که مقررات مخصوصبهخــود را دارد و تحقق آن به سادگی آنچه اعلام شده، نخواهد بود.

3- آیــا روند اقدامات مدیریت بانک در جهت ادامه وضع گذشته بوده یا اینکه رویکرد معطوف به بهبود و ارتقا است؟

۱-۳- ساختار شــبکه بانک صادرات ایران متشکل از بالغ بر ســه هزار شــعبه در داخل و خارج از کشــور با حدود ۳2 هزار نفر شــاغل اســت. عــلاوه بر این بازنشســتگان بانک در کانون مربوطه ســازماندهی شــده و در جوار بانک با مطالبــات مخصوص خود وجود دارند. این وضعیت متناسب بانکداری پیشرفته نیست؛ بنابراین اقدامات لازم برای اصلاح این ساختار از طریــق چابکســازی آن بهوســیله ســاماندهی، جابهجایی، اصلاح، شایستهســالاری، جوانگرایی با برنامه، چرخــش کارکنان و همچنین تغییر وضعیت کاربری شعب، در دستور کار قرار دارد. ۳-2- ســاختار نیروی انسانی بانک صادرات ایران نشاندهنده تعداد زیاد کارکنان در مرز بازنشستگی و تطبیقنداشتن ساختار سازمانی مصوب با تعداد کارکنان شــاغل اســت. با توجه به رده ســازمانی کارکنــان در مرز بازنشســتگی، توجهنکردن به این موضوع باعث خالیماندن ســطوح کارشناســی و عملیاتی و همچنین کاهش انگیــزه کارکنان حائز شــرایط ارتقــا خواهد شــد؛ بنابرایــن برنامهریزی دراینباره بهطور جدی در دســتور کار است، ضمن اینکه بازنشستگی کارکنان در روال عادی و با توجه به ملاحظات کارشناسی، انجام میشود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.