گامی مهم در تحقق بوميشدن دانش هستهای

Shargh - - ديپلماسي - محمد حسن دریایی*

موضوع تعیین تکلیف رآکتور آب سنگین اراک یکی از موضوعات مهــم در مذاکرات هســتهای از ابتدای بازشــدن پرونده هســتهای کشــورمان در سال 1382 بود. غربیها در همه اســتدلالهاي خود وجود سایت اراک و آب ســنگین را مرتبط با خیالپردازیهای خود کرده و ســعی داشــتند این ســایت را یک خطر عمده در زمینه هستهای نشــان دهند. اما کشورمان مطمئن از ماهیت صلحآمیز هســتهای خود، هرگز تسلیم این فشــارها نشــده و برعکس با جدیشــدن مذاکرات با گروه کشــورهای عضو 1+5 در خلال ســالهای اخیر ســعی کرد تا با اتخــاذ یک رهیافت علمــی و فنی از طریق بحثهای مستدل و محکم به طرفهای مقابل نشــان دهد که مبانی هــراس از ســایت اراک بیپایه اســت. در راســتای اجرای همین رهیافــت مدبرانه و هوشــمندانه بود که بالاخره بعد از بحثهای فراوان در خلال مذاکرات هســتهای با گروه 1+5 روی ماهیت آب سنگین اراک توافق حاصل شد. در جریان یک روند طولانی کارشناسان کشورمان، صبورانه طرف مقابل را قانع کردند که تأکید بیش از اندازه طرف غربی مبنی بر اینکه بههیچوجه حاضر به پذیرش ماهیت آب سنگین اراک نیســت، امری غیرعلمی، فاقد وجاهت قانونی و حتی غیرعقلانی اســت. با ایــن رهیافت علمی و فنی درنهایت کارشناسان زبده ســازمان انرژی اتمی ایران موفــق شــدند در بحثهای محتوایــی مفصل حرف خود را به کرسی نشــانده و طرف مقابل را با استدلال مهــم علمی وادار بــه پذیرش نظر خــود کنند. نمود بارز ایــن موضوع در حفظ ســایت اراک و ماهیت آب سنگین رآکتور اراک در برجام است. در ادامه رهیافت مدبرانه فوق، بــه دور از هرگونه جوزدگی تبلیغاتی و سیاسی کارشناسان کشــورمان، متعاقب اجرائیشدن برجام، مذاکرات برای عملیاتیشــدن نظرات ایران در قالبهای مختلف کارشناســی و فنی را ادامه دادند تا اینکه بالاخره بعد از ماهها بحث کارشناســی، یکشنبه دوم اردیبهشــت قــرارداد بازطراحی و مدرنســازی سایت اراک در وین با حضور طرفهای ایرانی و چینی امضا شــد. مهمترین ویژگیهای این قــرارداد که گام مهمی در تحکیم برجام است به شرح ذیل است: 1- جمهوری اسلامی ایران توانست غلبه علمی خود را با اســتدلالهاي فنی متقن به طرف مقابل نشــان دهد؛ به نحوی که رهیافت علمی جمهوری اسلامی ایران مورد تأیید قرار گرفت. 2- ماهیت آب ســنگین ســایت اراک، باوجود اعمال فشار شدید غربیها طبق نظر جمهوری اسلامی ایران حفظ میشــود. شایان توجه اســت که وجود سایت اراک و عملکرد آن بر اســاس آب سنگین جزء خطوط قرمز اولیه آمریکا در مذاکرات بود. 3- جمهــوری اســلامی ایران بــه عنــوان کارفرما و صاحب پروژه و چین به عنــوان هماهنگکننده ایران و 1+5 تلقی میشود. 4- قرارداد مدرنســازی رآکتــور اراک که حدود 200 صفحه اســت، ابعاد مختلف همــکاری پیچیده فنی هســتهای را بــرای اولینبار بــا طرفهــای مقابل با جزئیات بسیار فراوانی تشریح میکند. 5- طراحیهای ارائهشــده ازسوی دو کشور آمریکا و چین، توســط ایران مورد ارزیابی علمی قرار میگیرد و این دو کشــور موظفند در ایــن زمینه همکاری لازم را انجام دهند. 6- ایران مسئولیت طراحی مدرنسازی رآکتور اراک و طراحی تجهیزات مرتبط را برعهده دارد، این موضوع در قرارداد مذکور آمده است که آمریکا و چین باید در پایان، طراحیهای ایران را تأیید کنند. ۷- طراحی و مدرنسازی رآکتور اراک جایگاه ویژهای را بــرای ایران در صنعت هســتهای ایجاد میکند که مورد تأیید رئیس محترم ســازمان انــرژی اتمی ایران جناب آقای دکتر صالحی قرار دارد. 8- هرچنــد در ابتدا قصد آمریکا و برخی کشــورهای غربــی این بود که رآکتور اراک به صورت کلی تعطیل شــود اما بــا مقاومت مســتدل علمی دانشــمندان کشــورمان، نه تنهــا این رآکتــور حفظ شــد بلکه با مدرنســازی آن، این رآکتور جزء تجهیزات پیشرفته و بهروز در این عرصه محســوب خواهد شــد که دارای بالاترین استاندارد بینالمللی است. 9- امضای قرارداد نقطه عطفی در فرایند بازطراحی و مدرنســازی رآکتور آب سنگین اراک و یک گام مهم در تداوم اجرای برجام است. 10- قرارداد مزبور گام مهمی در راســتای نشاندادن تــوان علمــی فنــی هســتهای کشــورمان و تحقق بومیســازی مدل هستهای ایران در ابعاد صنعتی در جهان با استفاده از همکاری بینالمللی است. * پژوهشگر ارشد موضوعات امنیت بینالمللی

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.