تمثیل و معنا

Shargh - - موسیقی -

مشکلی که کار را برای این نمایش از این هم خرابتر میکند، حربهای است که بهواسطه آن تلاش شده ضعف بنیادین متن جبران شود: ماجرای غریب فیلی که از تخم بیرون آمده و در اتاقی تاریک نگهداری میشــده، طعنهای است به مَثل مشهور مولانا: پیل اندر خانهای تاریک بود/ عرضه را آورده بودندش هنود. خطرناکترین حربه برای تئاتری چون «تاریکی»، کمااینکه فیلمی از هانکه، این اســت که به ســاختاری تمثیلی تکیه کند. تمثیل به خودیخود درعوضِ بازنمایی عدم امکان داســتانگویی و عدم امکان هرگونه گفتوگو، نشــانگان متن را در گسترهای معنایی- تمثیلی قرار میدهد که این دقیقا برخلاف ذاتِ چنین ســبکی است. گفته خواهد شــد که این اجرا، با پیشنهادن فیل در تاریکی، از تمثیلِ پیشافهمشده که مقوله شناخت را بهعنوان امری نسبی از حیث چشمانداز پیش میکشد، شالودهشــکنی میکند و آنچنانکه آن شــناخت را ملغا و صحتِ واقعه را بیمعیــار میکند، در نهایت دارد با نیشــخند به ســخره میگیردش. نخســت اینکه چنین فرضی این اجــرا را زیاده دســتبالا میگیرد، حال آنکه چنین نیســت و دوم اینکه پیشکشیدن تمثیل و این زمینه معنایی را شاکلهبخشیدن، حتی اگر در راستای معنازدایی و شالودهشکنی از آن باشد، خود برســاختن دوباره تمثیلی تازه است که تنها در همان زمینه معنایی، دلالت مییابد. بااینهمه گروه نه در پی جذابیتهای مصنوع برای جذب مخاطب، بلکه با روحیهای بســیار رادیکال قویا عــزم اجرائی آوانگارد را دارند و این در فضای کنونی تئاتر کشورمان امری ستودنی است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.