لزوم تحريک جامعه برای کنش عقلايی

Shargh - - اقتصاد - علی قنبری*

انتخابات رياســتجمهوری به آخريــن گام خود يعنــی تعييــن وضعيت تعــداد رقبا و آغاز رســمی تبليغات رســيده است. افســونزدايی، توهمزدايی و جلوگيری از اشاعه شعارهای عوامفريبانه و پوپوليستی بايــد از عمده تكاليف كانديداهای رياســتجمهوری باشد. تحريک جامعه برای كنش عقلايی به شعارهای اقتصــادی مانند توزيع يارانه نقدی بيش از پتانســيل تأمين مالی دولت منتخب ازجمله مهمترين مسائل هر انتخاباتی در جوامع رو به رشد و توسعه است. مردم و رسانهها بايد عملكرد واقعی اقتصاد را در دولتهاي مختلــف به تصوير بكشــند و با نگاه واقعی به ســير تحولات اقتصادی كشور ببينند دولتهايی كه بالاترين درآمدهای نفتی را داشتهاند، يعنی دولت نهم و دهم چگونه در برخورد با اين درآمدها و تبديل آن به ثروت و سرمايه ملی و رويكرد صيانتی، ناتوان و ضعيف عمل كردند. درحالیكــه دولتهای اصلاحطلب در دوران رياستجمهوری خود همواره چرخهها و سيكلهای ركــود را به رونق بازگردانــده و در امر تعديل و تثبيت اقتصــادی موفق عمل كردهاند. متأســفانه اين روزها شعارهای اقتصادی مبنی بر لزوم پرداخت يارانهها به صورت دلار و غيره مطرح میشود كه به نفتیتركردن جامعــه و تزريق نفــت از دولت به مــردم و تعميق اقتصاد نفتــی دامن میزند. اين نوع شــعارها بايد با دقت بالا برای جامعه تبيين و عواقب آن توضيح داده شود و اين موضوع و فرصت تبليغاتی بايد در راستای افزايــش درک جامعه از شــرايط اقتصادی كشــور و لزوم افزايش بهرهوری نيروی انسانی كه از جدیترين مشــكلات اقتصاد ايران اســت، بهره گرفته شــود. از جدیترين آســيبهای هــر انتخاباتــي رأیدادن به شعارها و برنامههايی است كه سياستهای اقتصادی آن میتوانــد از جنس درمانهای كوتاهمدت و موقت باشــد و در ضمن انحــراف افكار عمومــی و اصلاح سطحی، به زيرســاختهای اقتصادی آسيب زده و از چشــمانداز و اهداف ميانمدت و بلندمدت دور شود يا میتواند با تركيبی از درمان موقت و سياســتهای كوتاهمــدت همزمــان به رفتــار تعديلگــر و اصلاح ساختاری نيز بپردازد. معمولا دولتمردان و سياسيون به دنبال نگاه كوتاهمدت هســتند و سياســتهايی را در پيش میگيرند كــه انتقالدهنده و انعكاسدهنده آثار آنی باشــد. اما در دولت يازدهم، از رفتار كوتاهنگر و آثار آنــی و فروختن آينده اقتصاد كشــور به قيمت حفظ شــرايط كنونی اســتفاده نشــد و هر سياست و تغييری آثار زيرســاختی عميقي با خود داشته است؛ بهطوریكه میتوان گفت ايــن دولت دولت ريلگذار بوده اســت. با نگاهی به عملكرد چهارســاله دولت يازدهم آنچه اهميت بالايی بــرای انتخابات پيشرو دارد، اين است كه اين دولت ريلگذاریهای لازم برای رشــد اقتصادی و تحريک عرضه را انجام داده اســت و بايد در چهار ســال آتی قطار اقتصاد را بر اين ريلها ســوار كند. يكی از اين نوع ريلگذاریها منطقیسازی ســرعت گردش پول با حذف واســطهگران است كه اگرچه نقدينگی در دســت خانوار را كمتر از واقعيت نشــان میدهد اما قدرت خريد را به شــدت افزايش میدهــد و يک حركت عميق و ســاختاری در اقتصاد اســت. ايــن موضوع به خوبــی میتوانــد توصيفگر وضعيت اقتصادی كشور باشد، تعديل سرعت گردش پول و تثبيت اقتصادی موضوعی است كه اهميت آن شــايد در كوتاهمدت برای عموم مردم ملموس نباشد اما در بلندمدت و نگاه كلان به ســيكلهای اقتصادی كشــور، نقطه عطف و گــذار از قعر تــورم ركودی به رونق غيرتورمی است. آنچه امروز اقتصاد ايران بيش از هر چيز به آن نياز دارد، تعديل ســرعت گردش پول و اصلاح مكانيســمهای انتقال پول و واقعیســازی اقتصاد است. شــكلگيری طبقههای واسطهگر مالی و وجود شــبكههای كاذب در مبادلات پولی و كالايی، موجب چرخش بيش از اندازه كالا و غيرواقعیكردن اقتصاد میشد كه با اصلاح مكانيسمهای انتقال پول، نظام چرخش پولی كشــور تعديل شد. يكی از آثار اين اصلاحــات كاهش تورم و خــروج غيرتورمی از ركود بود. تببين حركات ســاختاری و ترميمی اقتصاد كشور در چهار ســال اخير موضوع مهمی است كه نيازمند كنش عقلايی جامعه در برابر شعارهای عوامفريبانه و پوپوليستی است.

*معاون وزیر جهاد کشاورزی و عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.