يا شغل ايجاد نکردهايد يا عدد و رقم را متوجه نميشويد

Shargh - - اقتصاد - ادامه در صفحه 7

روشن نیست که ناآگاه و ساده فرضکردن مردم است یا کاندیداهایي که ســخن از ایجاد بیش از یكونیم میلیون شــغل در ســال ميگویند، اعداد و ارقام را نميشناسند؟ به اقتصاد علم ندارند یا نميدانند که اگر بر صندلي قدرت بنشــینند، باید بابت وعدههایشان جواب پس بدهند؟ هر چه که باشد، محمدباقر قالیباف، داد ایجاد پنج میلیون شغل در چهار سال سر داده و سیدابراهیم رئیسي ميگوید ميتواند در سال، یك تا یكونیم میلیونیعني شــش میلیون شغل در چهار ســال- شــغل ایجاد کند. یك محاسبه سرانگشتي ســاده نشــان ميدهد که براي ایجاد این تعداد شغل باید کشور رشد اقتصادي حدود ۲8 درصدي را تجربه کند؛ رشدي که ایران هرگز بهخود ندیده است. هر دوي این کاندیداها از افزایش چندبرابري یارانه پرداختي سخن گفتهاند؛ شگفتي ماجرا آنجاست که همین حالا دولت براي پرداخت یارانه 45 هزار و 500 توماني با مشــکلهاي بسیاري مواجه و ناچار است براي واریز این پول از بودجه دیگر بخشها کم بگذارد؛ حالا این کاندیداها ميخواهند بیایند و میراثدار «محمود» شــوند. پا جاي پاي او بگذارند و پیش بروند؛ گویا بر این باورند که محمود راه درستي رفته است.

در این میان اصولگراهایي که مدتها ســکوت کرده بودند هم وارد کارزار انتخاباتي شدهاند. نمونهشــان الیاس نادران، اســتاد اقتصاد دانشگاه تهران و نماینده ســابق مجلس اســت. او در توییتهایي پیاپي به موضوع اشتغال ميپردازد. در آخرین توییتش پس از آنکه نقل قولي از علي ربیعي آورده است که «توقع افراد جویاي کار بالا است»، گفته که «اگر وزارت کار به جاي نیروهاي امنیتي، از جامعه کارگري پر شــده بود، این روزها شاهد این حرفها نبودیم». این اقتصاددان اصولگرا در توییتي دیگر عکســي را منتشــر کرده که در آن زیر نام خیابان کارگر یك پوستر تبلیغاتي براي «روحاني» چسبانده شده است؛ زیر این پوستر نوشته شده است: «خانه کارگر». نادران در این توییت نوشته است: «پارســال نزدیك ۱00 هزار #کارگر بيکار شــدند ولي گویا #خانه_کارگر نگران بيکارشدن آقاي روحاني است».

«اشــتغال»؛ محور اشــاره کاندیداها و منتقدان اصولگــرا؛ یکي از همان مهمترین مســائلي که به گمان اقتصاددانان، در نخستین مناظره کاندیداهاي ریاســتجمهوري مطرح خواهد شد؛ موضوعي که حالا دستاویزي شده براي آنها که ميخواهنــد اظهارنظرهاي انتخاباتي کنند. هرچه که باشــد، پس از واکنشهــاي دیگر افراد طیف حامي دولت، در یکي، دو روز گذشــته، معاون اول رئیسجمهوري و وزیر کار به اعداد و ارقام عجیبي که مطرح شده است، واکنش نشان دادهاند.

یا شغل ایجاد نکردهاید یا عدد و رقم را متوجه نمیشوید

اسحاق جهانگیري، معاون اول رئیسجمهوری با انتقاد از وعدههای برخی درباره افزایش اشتغال و تعداد شغلهایي که قرار است در کشور ایجاد شود، گفته که ظرفیت اقتصاد مشــخص اســت که چه مقدار شغل میتوان ایجاد کرد؛ بنابراین کسی که بگوید چند میلیون شغل ایجاد میکنم، معلوم است که میخواهد مردم را فریب دهد. جهانگیري گفته است: برخی میگویند و شعار میدهند که میخواهند این میزان شــغل ایجاد کنند، این برادر عزیز یا شغل ایجاد نکرده یا عدد و رقم متوجه نمیشود. او دغدغه اصلی دولت یازدهم را افزایش اشــتغال جوانان عنوان کرد و گفت: سالی پنج میلیون دانشجو و یک میلیون فارغالتحصیل در کشور داریم؛ پس دغدغه اصلی ما باید ایجاد شغل برای آنها باشــد. نگاه ما به اقتصاد باید دانشبنیان باشد و خلاقیت و نوآوری در آن ایجاد کنیم؛ این ظرفیت در کشــور وجود دارد که اقتصاد کشور به جای اینکه متکی به منابع طبیعی باشــد متکی به مغز دانشجویان و نخبگان و... باشــد، باید به ســمتی حرکت کنیم که علم و عالم و دانشگاه و پژوهشگر در جایگاه واقعی خود قرار بگیرند.

معنايگمشده!

این میان وزیر کار هم با بیان ســخناني مشابه جهانگیري گفته که به نظر میرســد گویندگان این حرفها معنای اعداد و رقم را نمیدانند. علي ربیعي، درباره مطالبه جامعه کارگری از دولت درباره بازپسگیری لایحه اصلاح قانون کار گفتــه تصور دولت این بود که میتواند با کمک شــرکای اجتماعی از راه لایحــه مذکور قانون کنونی کار را مورد بازبینی قــرار دهد اما اتحاد گروههای صنفی کارگــری درباره بازپسگیری این لایحه باعث شــد کــه دولت در این تصمیم خود تجدیدنظر داشته باشــد. به همین دلیل بنا به خواسته کارگران دولت برای بازپسگیری لایحه مذکور از مجلس اقدام کرد. او توضیح داده که دولت در قالب یک بســته اشتغالزایی قصد دارد از فرصتهای موجود برای ایجاد اشــتغال پایدار استفاده کند. همچنین قرار است از راه هدایت اعتبارات مربوط به بیمه بیکاری و سرمایهگذاری آن به بازار کار زمینه جذب و اشتغال جویندگان شغل مهیا شــود. در همین راستا در نخستین جلسه شورای عالی اشتغال برای ســال ۱۳۹۳ مصوب شد که از کارآفرینان نهایت حمایت بشود. او گفــت: طرح کارورزی، مشــاغل حمایتی، کارفرمایی و طــرح کارآفرینی از اولویتهایی است که در نظر داریم. افزایش تعداد کارگران و بهبود معیشت کارگران موجود هم ســرلوحه امور ســال ۱۳۹6 قرار دارد. همچنین طرح از یارانه به کارانه هم در دســتور کار قرار داشته و شورای عالی اشتغال در سال جدید این طرح را به تصویب رســاند. برنامههای متعدد هشتگانهای که در ســال جاری اتخاذ کردیم با قدرت پیگیری میکنیم تا با عزتمندی کارگران، به جامعهای پویا دست پیدا کنیم.

شوخي با اعداد

«مهیاکردن پنج و شــش میلیون شغل تنها در پنج سال آن هم در اقتصاد ایران، بیشــتر شبیه شوخي بوده و خندهدار اســت». این را زهرا کریمي، استاد اقتصاد دانشگاه مازنداران و متخصص حوزه کار و اشتغال به «شرق» ميگوید. او درباره ادعاي امنیتيبودن فضاي وزارت کار توضیح ميدهد: اکنون نزدیك انتخابات اســت و به نظر ميرســد این اظهارنظرها و اینگونه فعالیتها در فضاي مجازي، بیش از آنکه مســائل و دغدغههاي علمي که به نفع کشــور است را دنبال کند، ســهمگیريهاي سیاسي را رد ميگیرند. دقت کنید درباره اینکه وزارت کار از جامعه کارگري پر شــود، تنها ميتوان گفت: مگر ميتوان بدنه یك وزارتخانه تخصصي را با جامعه کارگري پر کرد؟ چه منطقي پشــت این سخن وجود دارد؟ به گمان من: هیچ.

این اســتاد اقتصاد ادامــه ميدهد: وزارت کار یك نهاد تخصصي اســت که باید با شــناخت بازار کار سیاســتهاي دقیق و تخصصي براي حوزه کار و اشتغال انجام دهد؛ این نهاد تخصصي ميتواند، یعني اختیار دارد از شوراهاي ســهجانبه با حضور دولت، کارگر و کارفرما بهره مشــورتي بجوید. حالا تصور کنید که یك نهاد سیاســتگذار و مجري مســائل کار را بــه جامعه کارگري بسپارید؛ چه اتفاقي رخ خواهد داد؟

کریمي ادامه ميدهد: اگر یك اقتصاددان که مدتها ســکوت کرده بوده، حالا دغدغه علمي و اقتصادي داشــته باشــد، حتما بحث سالهاي ۱۳84 تا ۱۳۹۲ را مطرح خواهد کرد و گذشــته از اینها با بیان اعداد و ارقام و مدلهاي علمي راهکار هم ارائه خواهد داد. همین نکات نشان ميدهد که این بحثها بیــش از هر چیز جنبه تبلیغاتــي و انتخاباتي دارد و دنبــال چارهجویي براي معضلات کشور نیست. اینگونه ســخنان تنها قصد تخریب دارد؛ چراکه یك معادله ساده نشــان ميدهد ریشه بسیاري از مشــکلات امروز اشتغال و کار ایران، در ســالهاي قدرت اصولگرایان رخ داده اســت که ایران بیشتر میزان درآمدهاي نفتي را تجربه کرد؛ آمارهاي قطعي مرکز آمار نشــان ميدهد: در همان سال نهتنها در حوزه اشتغال تا چه اندازه ضعیف عمل شد، بلکه چقدر شغل از بین رفت. این میان نکته بسیار مهم آن است که مصائب حوزه اشتغال و کار تنهــا به دولتها باز نميگردد، بلکه دیگر قوا و تنشهاي بینالمللي به آساني این حوزه را متأثر ميکند.

كمياقتصادبخوانید

این متخصص حوزه کار، با اشاره به شعارهاي انتخاباتي درباره ایجاد شغل ميگوید: این ســخنان کاملا بيمعني و غیرعلمي است. حتي در معجزههایي چون اقتصاد چین هم به رشــد اقتصادي ۳0درصدي، آنهم براي چهار سال متوالي دســت نیافتهاند؛ گویا آنهایي که این شعارها را ميدهند نميدانند که ایجاد این میزان شغل تا چه اندازه رشد اقتصادي ميطلبد. این رشد در تاریخ درخشانترین اقتصادها هم دیده نشده اســت. او به این افراد توصیه کرد که کمــي مطالب اقتصادي بخوانند تا با بیان حرفهاي عجیب و غریب، ســعي به عوامفریبي نکنند.

قالیباف و رئیسي چه گفته بودند؟

محمدباقر قالیباف، گذشــته از وعــده دوونیم برابرکردن درآمد کشــور و یارانهها و ایجاد پنج میلیون شغل، به مهر گفته که مهمترین برنامهاش ایجاد اشتغال است و همه برنامهها و تلاشهای «دولت مردم» به این امر معطوف خواهد بود. او گفته که از یك انقلاب اقتصادی حرف میزند و در پاسخ به این پرســش که از چه راههایی به این هدف خواهید رسید؟ گفته است: دراینباره برنامه مدون و مفصلی دارم که اولا باید با اجرای عدالت جغرافیایی در اقصا نقاط کشور و با تجدیدنظر در مزیت نسبی تولید و کشاورزی مناطق مختلف را به عنوان مقصد اشتغالزایی تعریف کرد و با ایجاد جاذبههایی روند مهاجرت را معکوس کرد که این مهم با کارگاههای کوچک روستایی و صنایع کوچک و متوسط در حاشیه روستاها و شهرهای کوچک انجام ميشود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.