جابهجایی چدیامندگافنیبرشورزقاازنقراهر 60 مکزییلیدلاولاننردخبرلامر ددر دولت قبل

«پالت» اصطلاحی برای فروش دلار بود که دلالان ارزی دولت احمدینژاد آن را به کار میبردند

Shargh - - اقتصاد -

شكوفه حبيبزاده:

هرروز خبري نو ميرسد؛ خبري نو اما تأســفبار از ســیاهي تحریمها و رونــق دلالــي بهواســطه جابهجایي پول با چمــدان. دیــروز قائممقــام وزیــر راه و شهرســازی در لابــهلاي گفتوگــوي خود با ایلنــا، خبــر از جابهجایــي چمداني پول سوخت هواپیما از ســوي ایرانایر در دوران تحریمها داد. به گفته اصغر فخریهکاشــان: «گویا عدهای یادشــان رفته در دوران تحریم بــا چمدان، پــول ســوخت هواپیمــا را در فرودگاههــای اروپایی جابهجــا میکردیم». اشــاره او به مشــکلات صنعت هوانوردي است که بهخاطر مسدودبودن شبکه بانکی در دوران تحریــم، ایرانایــر و دیگر خطوط هواپیمایي مجبور بودند به نقلوانتقال پول با چمــدان اقدام کنند. به گفتــه او: «گاهی این مبلغ به ســه میلیون دلار هم میرسید. جابهجایــی پول به صورت نقــد از صدهزار دلار شــروع میشد و تا سه میلیون دلار هم انجام میشــد».پیشتر رســتم قاســمي، وزیر نفت دولت احمدينــژاد هم جابهجایي پول با چمدان را تأیید کرده بود. به گفته او: «پمپهاي الپيجي فقط از یك شرکت آسیایي جنوب شرقي ميآمد و ما پول را به صورت چمداني به ســازندگان ميدادیم و آنها هم از ابتدا صددرصد پول را تحویل ميگرفتند».

«شــرق» به ایــن بهانه، بر آن شــد تــا وضعیت تحریمها و جابهجایي چمداني پول در دوران تاریك تحریمهــا را بررســي کنــد. آنچه اکنون بهواســطه شعارهاي پوپولیســتي برخي از کاندیداها، نگراني از بازگشتش نزد آگاهان کم نیست.محمدرضا بهزادیان، رئیس اســبق اتاق بازرگاني، در گفتوگو با «شرق» با افشــاي چند قرارداد درباره جابهجایي ســیاه پول در دوران تحریمها، خطاب به فخریهکاشــان ميپرسد: «... در کشورهایي که هر فرد در هر پرواز تنها ميتواند حداکثر ۱٠هزار دلار جابهجا کند، باید ســؤال کرد، در فرودگاههایــي که هواپیماي ایران مينشســت و این پول نقد جابهجا ميشد، فقط این پول را ميگرفتند یا مســئولان فرودگاه براي نادیدهگرفتن این تخلف، پول دیگري هم دریافت ميکردند؟».

بهزادیان در این گفتوگو به سه قراردادي اشاره ميکند که در لواي تحریمها و به بهانه دورزدن آن، به رونق دلالي منجر شــده بود. نخســت قراردادي که شــرکت فرودگاههاي امامخمیني با یك واسطه ایرانــي در اواخــر دولت دهم منعقد کــرده بود. به گفتــه او: «در این قرارداد، فردي ســودجو به بهانه اینکه تحریم شــده و طرف خارجي، الســي بازشده را قبول ندارد، از آقایان دولت وقت مجوز گرفته بود کــه این پول را بهصورت چمدانــي در تهران تحویل گرفتــه و براي طــرف خارجي ببرد. نهایت آن شــد که آن فــرد، پول را بهصورت نقــدي گرفت، اما این پــول طبق گفته طــرف خارجي، هرگز به دســت او نرسید و به همین واســطه، طرف خارجي هم هرگز آن کالا را بــه ایــران تحویل نداد».دیگــري، انعقاد قراردادي براي حق دلالي و با ســربرگ بانك مرکزي در دولــت دهم بود. او در بیــان جزئیات این قرارداد ميگویــد: «قــراردادي چهارصفحــهاي در دولــت دهم و با ســربرگ بانك مرکزي، منعقد شــد که اگر فردي بتوانــد پول نقد موردنظر را جابهجا کند، ۶ در ۱٠٠٠ میزان پول منتقلشــده را بهعنوان کمیســیون دریافــت خواهد کرد. برخي از افراد در پرواز خطوط مســافري به انتقال این پولها مشغول بودند. فردي را ميشناسم که بههمراه دستیارانش با پرواز ماهان در نوبــت صبح و بعدازظهر، دو تــا 3٠میلیون دلار را بهصورت نقد جابهجــا ميکرد و در فرودگاه امام خمینــي تحویل مــيداد. او دو صندلي را یکي براي خود و یکي براي پالت تحویل ميگرفت و در نهایت به هنگام تحویل، کمیسیون خود را دریافت ميکرد .» مورد دیگــر که بهزادیان به جزئیات آن اشــاره کرد، مربوط به خبري است که اواخر سال ۹۱، منتشر شده بود. بنابر ادعای روزنامه آلمانی بیلد ام سونتاگ، یکی از رؤسای اســبق بانك مرکزي، بههمراه چک 3٠٠ میلیــون بولیواری از بانک مرکزی ونزوئلا که ارزشی معــادل 7٠میلیــون دلار دارد، دستگیر شــد و علت دستگیری وی، اظهارنکردن همراهداشتن این چــک بوده اســت. البته او بهســرعت این ادعــا را تکذیب کــرد. در نهایــت چیــزي براي اثبــات آنچــه رخ داده وجــود ندارد.

يكــي از مهمتريــن آسيبهاي تحريم، دورزدن تحريمهــا و حملونقل پول با چمدان بود. اين همان چيزي اســت كه ديروز، معاون امور بينالملل وزارت راه و شهرسازي هم به آن اشاره كرد. به گفته او، پول سوخت هواپيما را مجبور بوديم بــا چمدان جابهجــا كنيم. اين سخنان، بهانهاي شد تا نگاهي دوباره به ماحصل سياه دوران تحريم داشته باشيم. آن زمان تا چه اندازه شاهد رخدادهايي ازايندست بوديم؟

برخــلاف آنچه مقامات دولتهــاي نهم و دهم گفتند، تحریم به ریشــه اقتصاد ایران، آفت زد و این آســیب در یك نقطه هــم متمرکز نشــد و به همه شــاخهها و برگهاي اقتصاد ایران رســید. به عقیده مــن، زیانبارترین بخش تحریــم آن بود که به بهانه دورزدن تحریمهــا و انتقال پول نقد، گســتردهترین فسادها در بدنه دولت وقت لانه کرد. تا پایان دولت هشــتم افتخار این بود که بیــن دولتها و مدیران و حتي در ردههاي پایینتر، پاكدستي بينظیري حاکم بــود؛ اما در دولت نهم و دهم برخلاف شــعارهایي که داده ميشد، روابط ناسالم مالي در پس تحریم و به بهانه تحریم، چنان شــد که غولها و تراستهاي اقتصادي را شاهد هستیم که از قِبَل تحریم در کشور ایجاد شــدهاند. همه اینها سبب شــد اقتصاد سفید ایران بــه اقتصاد خاکســتري و حتي اقتصاد ســیاه تبدیل شود.

جابهجايي پول در لــواي دورزدن تحريمها، فقــط بيــن دولتيها رايــج بود يــا بين بخش خصوصي و شبهدولتيها هم رواج داشت؟

پول سیاه مانند فاضلاب است، وقتي وارد جریان آب ميشــود حتــي آب زلال را هــم آلــوده ميکند. بههمیندلیــل بــود که پول سیاه وارد روابط پولي و مالي کشور شد. در این زمینه فقط بخــش خصوصــي مجبور نبود دســت بــه جابهجایي پــول بزنــد. قراردادهایي را ميشناســم کــه از ســوي دولتيهــا به همین شــکل انجام شده بود؛ برای نمونه، در راستاي انعقاد قراردادي در شرکت فرودگاههاي امام خمیني در اواخر دولت دهم، فردي سودجو به بهانه اینکه تحریم شده و طرف خارجي، «السي» بازشده را قبول ندارد، از آقایان دولت وقت مجــوز گرفته بود که این پــول را بهصورت چمداني در تهران تحویل بگیرد و بــراي طرف خارجي ببرد. نهایت آن شــد که آن فرد، پــول را بهصورت نقدي گرفت؛ اما این پول طبــق گفته طرف خارجي، هرگز به دست او نرسید و به همین واسطه، طرف خارجي هم هرگز آن کالا را به ایران تحویل نداد.

سرانجام اين قرارداد چه شد؟

فرد مورد اشــاره، پول را معلوم نیست چه کرده و بــا گردنکلفتــي زندگي ميکنــد و طبق اطلاعات گفتهشده در این زمینه هرگز دستگیر نشد.

آيا در جريان اتفاقات ديگری مانند اين مورد هستيد؟

یکی، دو تا نیســت. پرداخــت و جابهجایی پول ســیاه و آمدن هواپیماهای چارتــر و تخلیه پول در فرودگاههــای مهرآبــاد و امامخمینــی، یك عارضه روزانــه بــود. قــراردادی را دیــدم کــه بهصــورت محرمانه به نزدیکان پیشــنهاد میکردند؛ قراردادی چهارصفحــهای که اگر فــردی بتواند پول نقد مورد نظر را جابهجا کند، ۶ در ۱٠٠٠ میزان پول منتقلشده را بهعنوان کمیســیون دریافت خواهد کرد. برخــی از افــراد در پرواز خطوط مســافری به انتقال این پولها مشــغول بودند. فردی را میشناســم که به همراه دســتیارانش با پرواز ماهان در نوبت صبح و بعدازظهر، دو تا 3٠میلیــون دلار را بهصورت نقد جابهجا میکــرد و در فــرودگاه امامخمینی تحویل مــیداد. او دو صندلــی را یکــی برای خود و یکی بــرای پالت تحویــل میگرفت و در نهایــت هنــگام تحویل، کمیســیون خود را دریافت میکرد.

چه كســانی قادر به انجام چنين كارهايی بودند؟

یکی، دو نفــر نبودند. این افراد باید حتما افرادی وابسته به دولت ميبودند.

نقلوانتقالهــا صرفا بهصورت چمدانی بود؟

اصطلاحی بین آنهــا رایج بود. میگفتند «پالت» میآوریم. تعداد بســیار زیادی دلال وجود داشــتند که دلار پالتی میفروختند. میگفتند دلار پالتــی از آنور آب وارد کردیــم و قیمــت دلار هرچه باشد، صد تومان ارزانتر در بازار میفروشیم. کف این پالتهای دلار ۱٠میلیوندلاری بود. در همه اینها، فساد مالی شدید و خوردن و بردن اموال مردم ایران مطرح بود و لاغیر. اینها اثر تحریمی اســت که آقــای احمدینژاد و دارودســتهاش، آن را کاغذپاره نامیدنــد. تحریم، میلیونها دلار پــول مردم ایران را به جیب واســطهها ریخت؛ واســطههای خارجی و دزدان داخلــیاي که بعدها ایــن دزدان داخلی به توانمندان مالی داخل کشــور تبدیل شــدند. قصدم از بیان این مســئله آن اســت که بگویم شکل خوب ماجرا آنچیزی اســت که آقای کاشــان به آن اشاره کردهاند. به این نکته توجه کنید. در کشــورهایی که هر فرد در هر پرواز فقط میتواند حداکثر ۱٠هزار دلار جابهجا کند، از او باید سؤال کرد در فرودگاههایی که هواپیمای ایران مینشســت و ایــن پول نقد جابهجا میشد، مسئولان فرودگاه فقط این پول را میگرفتند یــا بــرای نادیدهگرفتن این تخلف، پــول دیگری هم دریافت میکردند؟

آن فضــای تاريك ماحصــل تحريمها بود. امروز اين تحريمها برطرف شــده، امــا با تغيير دولت شاهد وعدههايی از سوی برخی كانديداها هستيم كه بیشباهت به شــعارهای پوپوليستی احمدینژاد نيست. در صورت رویكارآمدن اين كانديداها، احتمال بازگشت وضعيت تحريمها تا چه اندازه وجود دارد؟

وقتی یك کاندیدا راهکار اقتصادی مطالعهشــده و برنامهریزیشــده ارائــه نمیدهــد، وقتی در ســر کاندیدایی جنگیدن با همه سیاستهای بینالمللی اســت، وقتی دنبال انزوای ایران در الگوهایی مانند کرهشمالی است، شــخصیتش ایجاب میکند ایران را دوباره بــه وضعیت قبل ببرد. ایــن فرد حتی اگر رئیسجمهور هم شــود، برای اســتمرار چهار سال ریاست خود بر دولت، روش دیگری جز این دارد که حرفهای پوپولیستی بزند؟ کسانی که برنامه ندارند و بهدنبال شکســتن همه راهها و پلهای ایجادشده در دولت یازدهم هســتند، طبیعی اســت مجبورند شعارهای پوپولیســتی بدهند. از آنجا که بههرحال این افراد در صورت انتخابشــدن، مجبورند بخشی از این شــعارهای پوپولیســتی را اجــرا کنند، تهاجم به خزانه ملی و بهوجــودآوردن افرادی مانند بابك زنجانی ماحصل اقداماتشان خواهد بود.

در دولتهای نهم و دهم اقتصاد سفيد ايران به اقتصاد خاكستري و حتي اقتصاد سياه، تبديل شد. پرداخت و جابهجايی پول سياه و آمدن هواپيماهای چارتر و تخليه پول در فرودگاههای مهرآباد و امامخمينی، يك عارضه روزانه بود

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.