ترامپد دررر ئیگسزجامهروریآمر کا شیتبیرالیت رندشسدنونندسهت بُرد

Shargh - - دیپلماسی -

شرق: لحن رکس تیلرسون، وزیر خارجه ایالات متحده، در نامــه اخیرش بــه کنگره ملایمتر از آن بوده اســت که مافوقــش را راضی کند. ازهمیــنرو دونالد ترامپ شــخصا وارد عمل شده تا نامهای تندتر و هشدارآمیزتر تهیه شود؛ نامهای که در واقع گزارش پایبندی ایران به تعهدات برجامیاش بود.

یک مقام کاخ ســفید گفته اســت ترامــپ از وزیر خارجه خواسته بود تا پیشنویس نامه مذکور را تغییر دهد؛ چراکه از نظر او آنچه «فعالیتهای بیثباتکننده ایران در خاورمیانه و حمایت از گروههای تروریســتی» مینامد، نادیده گرفته شــده بود. به دستور ترامپ بود که تیلرســون یک روز بعــد از ارائه گــزارش به کنگره هشــدار داد که «عــدم مهار» ایــران میتواند تهدیدی علیه صلح و ثبات جهان باشــد و اگر ایران مهار نشود، راه کرهشــمالی را خواهد پیمود. وزیــر خارجه آمریکا گفــت دولت او در حال بررســی جامع سیاســت خود در قبال ایران اســت و وقتی نتایج این بررسی را نهایی کنند بهطور مشــخص و محکم با چالش ایران برخورد خواهند کرد. ترامپ به این هشــدار اکتفا نکرد و فردای آن روز بــا تأکید بر اینکه ایران به روح توافق هســتهای عمل نمیکند، از بررســی خیلی خیلی دقیق آمریکا و حرفهایی که دراینباره دارند، سخن گفت. بهاینترتیب دولت ترامپ اگرچه تأیید کرد ایران به تعهدات برجامی خود پایبند بوده است، با طرح ادعاهای همیشگی خود در مورد رفتار ایران در منطقه باب بررســی برجام را باز گذاشت. محمدجواد ظریف، وزیر خارجه کشورمان، که هیچیک از اظهارات و ادعاهای آمریکاییها را بیپاسخ نمیگذارد، همین چنــد روز پیش بعد از تهدید ترامپ به گفتن حرفهایش درباره برجام، دســت پیش گرفت و گفــت: «آمریکا تاکنون هم از متن برجام و هم از روح این توافق، سرپیچی کرده است». او دیروز هم در حاشیه جلسه هیئت دولت در پاسخ به سؤالی درباره احتمال عــدم پایبندی آمریکا به برجــام گفت: «به این حرفها توجه نکنید».

بازی در زمینی دیگر

نگاهی به مواضع و رفتــار دولت ترامپ که همین شــنبه صدروزه میشــود بهقدر کافــی امیدوارکننده اســت که بلایی ســر برجام نمیآید اما لحن تهاجمی و تصمیمگیریهــای یکباره او مانــع از اطمینان خاطر میشــود. هرچه باشــد حرف از رئیسجمهوری است کــه هنوز به کاخ ســفید نرســیده از پارهکــردن برجام حرف میزد و توافق هستهای ایران و ‪+5 1‬را فاجعهبار

میخواند. درعینحال مشاوری )ولید فارس( داشت که اظهارت او را تعدیل میکرد و گفت: «پارهکردن شــاید واژه خیلی تندی باشــد، اما او توافقی را که قبلا صورت گرفتــه برمیدارد و بــا اروپاییــان و طرفهای تماس، بازبینــی میکنــد ». موضعگیری ترامپ دربــاره برجام

بعد از پیروزی در انتخابات از این هم متعادلتر شــد و حالا طرف آمریکایی از بررســی برجام سخن میگوید. درعینحــال قبول دارد که ایران به تعهدات خود پایبند اســت. یک مقام آگاه در وزارت امور خارجه کشورمان این را یکی از نشانههایی میداند که ثابت میکند دولت ترامپ بهزودی تعلیق تحریمهــا را تمدید میکند و با این اقــدام – باوجود هیاهــوی تبلیغاتی - تعهد خود به برجام را ثابت میکند. مســئله اینجاست که برجام محل اختلاف ایران و آمریکا نیســت بنابراین ترامپ که میداند خروج از توافق هستهای هزینه سنگینی برایش دارد همــه تلاش خود را به کار گرفته تا با ایجاد فضای بیاعتمادی در دنیا علیه ایران شــرایط را برای مقامات کشــورمان ســخت کند و آنان را به حدی از عصبانیت برساند که هزینه زیر توافقزدن را به جان بخرند.

ازنخستینفرماناجرائیتاتحریمهایغیرهستهای

ترامپ شــاید تهدیدی جدی برای برجام نباشد اما با تغییر زمین بازی، دشــمنی با ایران را بهشــدت ادامه میدهد. قراردادن ایران در کنار شــش کشور مسلمان دیگر و ممانعت از صدور ویــزا برای اتباع ایرانی اولین اقــدام او علیه ایران بود. رویکــرد ترامپ در قبال دیگر کشــورهای منطقه از جمله عربســتان سعودی نیز در راســتای تنگکردن عرصه بــرای ایران بــود. او که در دوران مبارزات انتخاباتی میگفت از عربستان در مقابل ایــران حمایت میکند بعد از راهیابی به کاخ ســفید با محمدبنسلمان، جانشین ولیعهد عربستان، در واشنگتن ملاقات کرد؛ ملاقاتی که از نگاه سعودیها نقطهعطفی در روابط دو کشور بود. طبیعی است عربستان بهعنوان متحد قدیمی آمریــکا و رقیب منطقهای ایــران از این فضا استفاده کرد و رایزنیهای طولانی عادلالجبیر در واشــنگتن به همیندلیل بود. حال اگر آن ســفر ترامپ به عربســتان که یک مقام بلندپایه آمریکا در گفتوگو با رویترز از آن خبر داده اســت، انجام شــود باید منتظر تغییراتــی در اوضــاع منطقه بــود؛ تغییراتی که حتما موجبات نارضایتی ایران را فراهم میکند.

ترامپ کــه دولت قبــل از خود را زیــادی مهربان میدانســت و بــه باجدهی به ایران متهــم میکرد به افزایــش تحریمهای غیرهســتهای روی آورده اســت. وزارت خزانهداری آمریکا به بهانه آزمایشهای موشکی ایران 12 شــرکت و 133 فرد را به فهرست تحریمهای خود افزود. ایران نیز پاسخ متقابلی داد. آمریکاییها بعد از آن حقوق بشر را بهانه کردند و سخنگوی کاخسفید از افزودهشدن برادر قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، به فهرست تحریمها خبر داد.

با همه اینهــا تحلیلگران روابــط بینالملل اعتقاد دارنــد موضعگیریهــای ترامپ در برابر ایــران بعد از اتمام این صد روز بهمرور متعادلتر میشــود و طرفین به برجام پایبند خواهند ماند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.