کارنامدو ی مهسلیترازددهمز ردرسحوزهتنان

Shargh - - جامعه - پردیس عامری *

در آخرین ســال فعالیــت دولت حســن روحانی، گرچــه با مــروری بر وعدههــای انتخاباتی ســال 92 نمیتوان انکار کرد که بســیاری انتظارات فعالان زنان براســاس وعدههای دولت برآورده نشــده و همچنین رئیسجمهور در این روزهــای باقیمانده تا انتخابات هنــوز برنامهای جدی بــرای دوره آینده خــود در این حــوزه یــا جوابگویی بــه آنچه در این مــدت تحقق نیافتــه، ارائه نداده اســت؛ اما برای فهــم بهتر فضا و اقدامات انجامشده که بسیاری را شاید بهدلیل ضعف اطلاعرسانی نشــنیده باشیم، مروری بر اقدامات مثبت دولــت یازدهــم و در حقیقــت امتداد امیــد با دولت روحانی در حــوزه زنان به منزله اجرائیشــدن برخی برنامههای این دوره یا پیشنهاداتی که در حال پیگیری هستند، ضروری است.

کارنامه معاونت امور زنان حســن روحانی را شاید بهطــور اجمالــی بتــوان در انعقــاد تفاهمنامههای متعدد، تعــداد درخور توجه موافقتنامههای اجرائی و پروژههــای مشــترک بــا دســتگاههای اجرائــي در موضوعات مختلف مرتبط بــا زنان و خانواده خلاصه کرد؛ اما این تفاهمنامهها و همکاریها با دستگاههای مختلف اجرائي و ســازمانهای مختلف در شــهرها و اســتانهای مختلف جزئیات قابل توجهــی دارند که به نظر میرســد برخلاف آنچه برخی مدعی هســتند، یعنی توجــه دولت روحانــی فقط به زنان بــورژوا و قشر متوســط، بیشــترین تمرکز بر زنان مناطق حاشیه و اســتانهایی با امکانات کمتر بوده است. در بررسی دادههایی که در ســایت مرتبط با امــور زنان دولت و گزارشهای شهیندخت مولاوردی و سایر منابع معتبر دیده میشود، شاید برجســتهترین کلیدواژههای مورد تمرکز، مســئله اشــتغال و آموزش زنان بوده اســت و بیشــترین توجه معطوف به زنان اســتانهای غیر از تهران و مناطق حاشیه. پوشش تحصیلی تعداد درخور توجهی از دانشآموزان بازماندهازتحصیل در پایههای اول تا ششم 10 استان محروم کشور، اجرای برنامههای آموزش حقوق و مســئولیتهای فــردی، خانوادگی و اجتماعی در 31 استان کشور برای دانشآموزان مقطع متوســطه، آموزشهای مهارتافزایی و ارتباط صحیح میان دانشآموزان و خانوادهها در سراسر کشور در سه ســال فعالیت دولت، تمرکز بر اجرائيشدن و حمایت از برنامههای توســعه ســوادآموزی در میان بیش از پنجهزار زن عشایر، همه از اقداماتی هستند که از تمرکز امور زنان دولت روحانــی بر آموزشهای ویژه زنان در تمامی گروههای ســنی بهویژه در استانهای دورتر از پایتخت نشان دارد.

به نظر میرســد حتی دولت یازدهــم میتواند از این نظر به خود ببالد که تیم مرتبط با زنان و خانواده خــود را اعــم از معاون امــور زنــان و معاونتهای ذیلــش، طوری انتخــاب و فعال کرده اســت که به جامعه مدنی زنان نزدیکتر هســتند و شــاید این امر منجــر به ارتبــاط این معاونت روحانی با اشــخاص، تشــکلها و گروههای مدنی زنان و ســمنهای فعال این حوزه شده است، تاجاییکه در بخشی از اقدامات قابللمس و مهــم حوزه زنان دولــت، یعنی اجرای برنامههای حمایتی اجتماعــی- فردی درباره زنان از اقشــار آســیبپذیر اجتماعی و درگیر اعتیاد در شش اســتان کشــور، چه در فرایند ترک اعتیــاد و چه پس از آن، همراهــی ســازمانهای مردمنهــاد این حوزه و کارگاههــای آموزشــی با همراهــی «انجياُ»های فعال دیده میشــود. در دولت یازدهــم برنامههایی بهصورت سلسلهنشســت با ســازمانهای مردمنهاد فعــال در حوزه زنــان و خانواده از همان ســال اول برگزار شــد کــه در حقیقت هدف افزایــش تعامل با بدنه جامعه مدنی را دنبال میکرد. از طرفی حمایت دولــت یازدهم از شــکلگیری و فعالیت ســمنها و ســازمانهای مردمنهاد در حوزه زنــان و خانواده با رســانیدن تعداد آنها از هزارو 677 سمن به دوهزارو 333 سمن در ســالهای 92 تا 95 میتواند بهمنزله اقدام تأملبرانگیز و برجستهای به نفع جامعه مدنی زنان و فعالیتهای اجتماعی و مدنی باشد. در بخش رسیدگی به زنان از اقشار آسیبپذیر اجتماعی بهنظر میرسد دولت از طریق معاونت زنان خود تلاش کرد بهصورت تخصصی و در ارتباط با مراکز علمی معتبر و دانشــگاهیان فعالیت کنــد. راهاندازی کلینیکهای تخصصی ســلامت خانواده و ارائه بســتههای ویژه خدماتی بهداشــت و ســلامت به زنــان از طریق 17 دانشگاه علوم پزشکی کشــور، تقویت مراکز بازتوانی زنان آســیبدیده یا آسیبپذیر اجتماعی در 10 استان محــروم کشــور از طریق آموزشهــای تخصصی در مراکــز فنی و حرفهای و همچنیــن همکاری با مراکز دانشــگاهی، حمایت مادی و معنــوی از بیش از 90 همایش و ســمینار تخصصی- علمی در حوزه زنان و خانواده از اقدامات برجسته فعالیت دولت روحانی در امور زنان هســتند کــه نهتنها در دوره سهســاله قبلی یا در چهار ســال آینده مهم هستند، بلکه برای برنامهریزیهای پژوهشمحــور و تخصصمحور در حوزه زنان برای یک دهه امکان اثرگذاری مثبت دارند.

از پرمناقشهترین و در نهایت برجستهترین اقدامات دولــت یازدهم در حوزه زنان که از معاونت امور زنان این دولــت آغاز و پیگیری شــد، بهتصویبرســاندن ماده 101 در برنامه ششــم توســعه با رویکرد عدالت جنســیتی بود که برای اولینبار در نظــام برنامهریزی توسعه پنجساله کشــور اتفاق افتاد، همچنین تهیه و تدوین اطلس وضعیت اجتماعــی زنان و خانواده در ایران به تفکیک استانی، راهاندازی سامانه الکترونیکی بانک جامع اطلاعاتی سازمانهای مردمنهاد فعال در حوزه زنان و خانواده، راهاندازی ســامانه تعاملی 101 بهعنوان مسیر ارتباطی دوجانبه و نزدیک میان دولت و گروههای مختلف زنان و اقــدام برای اجرائيکردن طرح ملی نیازسنجی آموزشی سازمانهای مردمنهاد در حوزه زنــان و خانواده، همــه از بخشهای مثبت کارنامه دولت در حوزه زنان بودند که اگر موشــکافانه بنگریــم، بهصــورت موازی بــا تعاملهــای علمی و پژوهشــی انجام شــدهاند و هدف اولویتشناســی و برنامهریزیهــای راهبردی آینده بــرای زنان ایرانی را دنبال کردند.

بخش مهــم دیگــر از کارنامه حوزه زنــان دولت یازدهم در زمینههای کارآفرینی، کمک به مهارتافزایی و توســعه اشــتغال زنــان در شهرســتانهای دور از پایتخت و مناطق روســتایی، ارائه خدمات بهداشــتی در سنجش و پیشــگیری از ابتلای زنان به سرطانهای شایع در میان این قشر بود. اجرای طرح توانمندسازی خانواده زندانیان از مســیر ایجاد تعداد درخور توجهی شــغل، آموزش به بیش از 34 هزار نفر از خانوادههای زندانیان و ارائه مشــاوره به این گــروه، با هدف ارتقای سلامت آنها، اجرائيکردن فاز اول طرح ملی افزایش تابآوری اجتماعی زنان در 31 اســتان کشور، پیشنهاد و گنجانــدن بنــد مرتبط با اســتیفای حقــوق زنان در همه زمینههــا در سیاســتهای کلی برنامه ششــم توسعه، مشارکت در تدوین برنامه 10ساله مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک و تدوین سند امنیت اجتماعی زنان از دیگر اقدامات معاونت امور زنان دولت بود. در زمینه اشــتغال و مهارتافزایی و حمایت از کارآفرینی زنان، اقدام به راهاندازی تعداد درخور توجهی بازارچه عرضه و فروش صنایع دســتی زنان 31 استان کشور با شعار توسعه اشتغال پایدار زنان شد. ایجاد خوشههای شــغلی، صندوقهای متعدد کارآفرینــی و بانکهای ایده کارآفرینی که در ســال 92 در استانهای اصفهان، چهارمحالوبختیاری و مرکزی صــورت گرفتند، براین موضــوع کــه دولت روحانــی در زمینــه کارآفرینی و اشتغال زنان دغدغهمند بوده است صحه میگذارد.

دربــاره تمرکز بر وضعیت اقتصــادی زنان مناطق محروم، حاشیه و زنان روستانشین، میتوان به آموزش دوهزار زن از اعضای تعاونیهای روستایی در راستای تقویت توان مدیریتی و مهارتافزایی دیگر زنان روستا، اجرای برنامههای آموزش و مشاوره به زنان قالیباف و کشاورز کشــور برای استانداردســازی تولیدات آنها، اجرائيکردن طرح اشتغالزایی برای زنان بهبودیافته از اعتیاد در شــش استان )قم، خراسانرضوی، مازندران، البرز، سیستانوبلوچســتان و فــارس( از طریق ایجاد شبکههای خودیار اشــاره کرد. دغدغه مسئله اشتغال زنان که به نظر میرســد از اولویتهای دولت یازدهم بوده اســت، در بحث اختصاص 300 فرصت شــغلی جدید برای زنان که در آزمون فراگیر اســتخدامی سال 95 رایزنــی جدی شــد و البتــه این مــورد به صورت مســتقیم از وعدههــای رئیسجمهور دربــاره برابری فرصتهای شغلی زنان و مردان بود، مشهود است.

در حوزه بهداشــت و سلامت، توسعه کلینیکهای حقوقــی زنان به منظــور ارائه مشــاورههای ضروری حقوقی و هماهنگی برای ارائه خدمات مشــاوره ویژه به زنان فاقد توان مالــی و بنا به گزارشهای معاونت امور زنان و خانواده دولت، پوشش بیش از 11هزار زن باردار از طریق آموزشها و حمایتهای بهداشــتی و توزیع مکملهای دارویی ضروری در استانهایی مانند سیستانوبلوچســتان، کرمــان، هرمزگان و کردســتان همچنین حمایت از تعداد چشمگیری از زنان سالمند با هــدف بهبود کیفیت زندگی آنها، اجرائيکردن طرح ســنجش سلامت زنان در زمینه تشــخیص زودهنگام ســرطان بهویژه در شهرستانهای محرومتر و گسترش این طرح در ســایر اســتانها و شهرستانها را میتوان مرکــز توجه قــرار داد که از اقدامات مثبت درجشــده درکارنامه روحانی در حوزه زنان و خانواده هستند.

در ایــن میــان، مواردی کــه به هر دلیــل مغفول ماندهاند ولی بهعنوان موضوعات در دســت پیگیری یا پیشنهادشده از ســوی دولت به مجلس و سایر مراکز اجرائي محســوب میشوند هم شــایان توجه هستند؛ چراکه بهمنزلــه برنامههای آینده دولــت روحانی در حــوزه زنان محســوب میشــوند و البته هرکــدام از این موارد خــود تحولی مهم در رفــع مجموعهای از مشکلات زنان ایرانی به شمار میآیند.

معاونت امور زنان روحانی، با ارائه پیشــنهادهای اصلاحــی در قوانین مرتبط با ازدواج کودکان زیرســن قانونــی و ارائه طــرح پیشــگیری از ازدواج کودکان با همکاری مرجع ملی حقوق کودک، ارائه پیشنهادهای اصلاحی در قوانین و سیاســتهای مرتبــط با زنان و خانــواده در زمینه تعییــن تکلیف تابعیــت کودکانی که مــادر ایرانی و پدر غیر ایرانی دارند، در دســتور کار قراردادن بررسی پیشنهاد مجازاتهای جایگزین برای زنان زندانی در حوزه اعتیاد و مواد مخدر، پیگیری طرح انتصاب زنان در پســتهای مدیریتی در راستای تحقق وعدههای دولت با هدف افزایش ســالانه 10 درصدی مدیران زن و... در حقیقت چشمانداز پیشروی خود را برای زنان ایرانی مشخص کرده است و این موضوعات همه مواردی مهم و البتــه زمانبرتر از حتی یک دوره ریاســتجمهوری چهارساله هســتند. میتوان از این دســتور کارها این برداشت کلی را کرد که گرچه دولت روحانــی وعدههــای بزرگش را در حــوزه زنان عملی نکرد؛ اما در مســیری درست حرکت کرده است که اگر همین راه دنبال شود، شاید نه در چهارسال آینده، بلکه در دهههای بعدی بتوان شاهد تحولات مهم و بزرگی در حوزه زنان باشیم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.