ایستادن در مرز آیندههای فرهنگی

Shargh - - صفحه اول - خسرو طالبزاده

انتخابات در جهان امروز هم امکان تحقق خیر و مصلحــت ملت را فراهم میآورد و هم ابزار تحقق شر و فساد اســت. هم میتواند عقلانیت را بر صدر نشــاند و هم میتوانــد باعث بــلای جهالت مدرن و پوپولیســم نو باشد. هم اســتبداد تکحزبی شبه استالینیســتي پوتینی و هم پوپولیســم نژادپرستانه ترامپــی و هــم دیکتاتوری شبهاســلامی اردوغانی، نه از کف خیابان مانند اســتالین، هیتلــر و آتاتورک، کــه از صندوق رأی برخاســتهاند و عجیب نخواهد بود کــه روزی هم خلافــت داعشــی و دیکتاتوری طالبانــی از صندوق رأی ســربرآورد. اگر دیکتاتوری شبهکمونیســتی و جهالت پوپولیستی سرمایهداری میتواند از صندوق خیز بردارد، چرا این امکان برای مستبدان شــبهدینی طالبانی و القاعدهای فروبسته باشــد؟ اما راه تحقق عقلانیت و مصلحت در نظام مقدورات و امکانات بشری امروز هنوز هم انتخابات و صندوق رأی است. فراسوی انتخابات، هنوز چیزی جز استبداد محتمل نیســت زیرا در همین واقعیت حــاد و یــأسآور انتخاباتی امروز، روشــنایی امیدی هنوز هم گرمابخش است و پیامآور؛ این واقعیت که پوپولیســم و جهالت نو، رأیی لب مرزی در انتخابات دارند. در انتخابات اخیــر ترکیه تفاوت آرا ناچیز بود. در انتخابــات اخیــر انگلیــس، آمریکا، فرانســه و... اختــلاف آرا میان دو جناح راســت و چپ افراطی با جناح معتدل کم بود و رقابتهــا تنگاتنگ بودهاند. گویی امر عقلانی و امــر جاهلانه دوشبهدوش هم در جهــان امروز پیــش میروند و هنوز سرنوشــت بشــریت قطعی و مســلم نشــده و آینده معقول و معتدل در آســتانه و لب مرز واقعیت ایســتاده و این وضع هم امیدوارکننده اســت و هــم مأیوسکننده. اما روشــنایی نویدبخش همین میانه دو وضعبودن اســت، میانه وضع گرگومیشی، میانه نه صبح و نه شب. در تعیین سرنوشــت انتخابات اخیر در جهان انگشــت اتهام به ســوی کسانی نشــانه میرود که ناظر رأی بودند نه بازیگر. ناظربودن، شاید ایستادن و موضعگرفتن در لب مرز عقلانیت و ناعقلانیت تلقی شــود؛ برای ناظربودن هم دلایل عقلانی وجود دارد، اگر بخواهیم با آن همنوایی و بتوانیم به گفتوگوی بــا آن همت کنیم. از این منظر، ســرخوردگی و یأس از وضــع موجود موجــه مینماید و بر این اســاس هنوز هم یک راه و چاره بیشــتر وجود ندارد؛ اعتراض خامــوش و ســاکتماندن به جای شریکشــدن در تداوم وضع اقتصــاد رانتی و سیاســت نابخردانه و مدیریت دوراندیشانه و فساد فرهنگی و آشوب فکری کنونی. از منظــر ناظران خاموش اختــلاف آنها با دیگران بر سر عقلانیت و پوپولیسم، سلامت و فساد و خیر و شــر است. اختلاف بر سر تفسیر از بد و شر و فساد نیست و در جهان امروز دوپارگی میان خیر و شــر اســت نه دو پارگی میان بد و بدتر. هنوز هم گویی این کلام تاریخی شــیخفضلالله نوری طنینی وارونه دارد که ما مخیر و مجاز میان دو امر افسد و امر فاسد نیستیم و محل نزاع بر سر این اصل است نه بر سر مصادیق آن.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.