شهر و شهروند و مدیریت شهری

Shargh - - جامعه -

تحــولات بخــش بهداشــت، درآمــد نفــت و پدیدآمدن قدرت مرکزی تمرکزگرا در اوایل قرن اخیر، ازجمله عواملی بودند که بر شــتاب رشد جمعیتی شهرها و اهمیتپیداکردن شــهرها در نظام توسعه ملی، افزود؛ اما درآمد نفت باعث شد از نقش بخش کشــاورزی و تولیدی در اقتصاد کشــور کاسته شود. تمرکز در نظام اقتصادی و سیاسی به تمرکز در مکان منجر شــد و کلانشــهرها به تدریج بــه کانونهای فرصت و رانت تبدیل شــدند. شدتگرفتن مهاجرت زمینــه شــکلگیری کانونهای ســکونت و فعالیت زیادی را در پیرامون کلانشــهرها فراهم کرد که در سایه ناکارآمدی طرحهای توســعه شهری، به بروز مشکلات متعدد زیرســاختی، اجتماعی و اقتصادی دامن زد. سکونت نزدیک به 15 میلیون نفر در منطقه شهری تهران که فراتر از ظرفیتهای زیستمحیطی و اقتصــادی آن اســت، یکی از علل اصلــی بروز و تشــدید مشــکلات مربوط به ترافیک، آلودگی هوا و کاهش تدریجی ارزشهای زیســتی و زیســتپذیری آن است و این وضعیت نـهفقـط اسـباب نـاراحتی و عـدم آسـایش شهروندان در کوتاهمدت است، بلکه میتواند در درازمدت بر روند توسعه عمـومی کشور و سیاســتهای کلان اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و... تأثیر منفی بـــر جـای بگذارد؛ بنابراین آگاهسازی شــهروندان بر روندهای سپریشــده و چالشهای پیشآمده و تلاش در رفــع آنها در رویکرد عقلانیت فراگیــر مبتنــی بر حضــور حداکثری مــردم، نقش مهمی در تعدیل و رفع تدریجی مشــکلات شهری و بهرهگیری از ظرفیتهای آن خواهد داشت.

آگاهی شــهروندی به معنای شناخت شهروندان از وظایــف حکومت و شــهرداری در قبال شــهر و شــهروندان و تلاش بــرای تحقق حقــوق و اجرای تکالیفشــان اســت. آگاهــی از حقوق شــهروندی موجب میشود مشارکت شهروندان در امور شهری از مراتب پایداری، استمرار و مسئولیتپذیری بیشتری برخوردار شــده و تأثیرگذارتر شود. شناخت امکانات موجود در سطح شهر برای رفاه شهروندان، آشنایی با وظایــف، اهــداف و مأموریتهای ســازمانهای شــهری و نیز آشــنایی با وظایف هریک از واحدهای زیرمجموعه آنها و ســازوکارهای اســتیفای حقوق، شــهروندان را در بهرهبــرداری از فرصتهــا و موقعیتهــای رفاه و پیشــرفت یــاری خواهد کرد. آگاهی از حقوق و تکالیف شــهروندی، زمینه انجام وظایف دوجانبه را فراهم میکند. شــهروند عضوی از جامعه بزرگتر است و عضویت او بهعنوان فردی ذینفــع و ذیعلاقــه در امور جامعه، به رســمیت شــناخته شــده اســت؛ بنابراین او دارای صدایی به ارزش صــدای دیگر اعضــای جامعه اســت که به او اجــازه میدهد همتراز با دیگــر اعضا، از حقوقی برخوردار شــده و البته تعهدات و مســئولیتهایی را نیــز بر عهده بگیرد. به موازات چنین برداشــتی از جایگاه شــهروند، رسالت مدیریت شــهری نیز دچار تغییر اساسی شــده و آگاهیبخشی، ظرفیتسازی، توانمندســازی، تسهیلگری، میانجی و حامیبودن و بسترســازی رشد و تعالی فکری و ارتقای ارزشهای شــهری و شهروندی در کنار توســعه نظام ارتباطی و آیندهنگری، جزء رســالتهای اصلی آن محسوب میشــود؛ رویکردی که بیش از آنکه نگاه پروژهمبنا داشــته باشــد، معطوف بــه ارزشهای انســانی و هویتهای فرهنگی برای خلق شــهر زیســتپذیر، شهر عدل، شهر ســالم و شهر پایدار در سایه حضور انسان سالم، پاک و آگاه است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.