کار و اشتغال دغدغه عمومی جامعه

Shargh - - سياست - سيدشهابالدين چاوشی معاون سياسی استانداری تهران

به تأســی از شعار ســال جدید «تولید و اشتغال»، خوشــبختانه فصل مشترک شــعارهای کاندیداهای ریاستجمهوری اسلامی ایران در موضوع اشتغال و تلاش برای رفع بیکاری جوانان است.

حقیقت این است که اشتغال موضوع بسیار مهمی برای آرامش یک جامعه جوان و درحالتوسعه است. اما باید دید کدامیک از کاندیداها برای این معضل مهم برنامه اجرائی روشن و مشخصی دارند.

اینکه در ایام انتخابات ســخنانی گفته شــود که طیفــی از بیکاران جــذب یک کاندیدا شــوند، امروز با رشــد فکری موجود در جامعه کار چندان آســانی نیســت. بســترها و زمینههــای تولید و اشــتغال که میتوانند منجر به توســعه و رشــد جامعه شوند، از پیچیدگیهای خاصی برخوردارند.

نظام اقتصادی بیمار و دلالپرور و مقررات پیچیده و غیرحمایتــی از نظام تولیــد، قوانین و آییننامههای ناکارآمد و دســتوپاگیر در حوزههای مختلف تأمین اجتماعی، کار، مالیات و بانکها و دهها عامل بازدارنده دیگر از عوامل مهم عقبافتادگی و اختلال در اقتصاد کشور هستند.

تا زمانی که رشد اقتصادی کشور به رقم پذیرفتني و متعادلــی نرســد، ادعای ایجــاد اشــتغال پایدار و پرحجم، به جز مصــرف تبلیغاتی برای ایام انتخابات حاصلی نخواهد داشت.

نامزدهای محترم ریاســتجمهوری که بحق این دغدغه را درک کردهاند و یکــی از نگرانیهای جدی مردم را مدنظر قرار دادهاند، باید مشخص کنند برنامه و راهکار آنها برای ایجاد این همه شغل در چهار سال آینده با توجه به زیرســاختهای اقتصادی موجود در کشور و همچنین با درنظرگرفتن و ایجاد تناسب میان رشــد جمعیت و ایجاد فرصتهای شــغلی چگونه خواهد بود؟

اینکــه همــه آرزو کنیم جوانان شــغل داشــته باشــند، آرزوی مطلوبی اســت اما راه رسیدن به این تعداد تقاضای انباشــته اشــتغال کدام است؟ با چه مکانیســمی میتوان تقاضای این تعداد شغل را که مدتها در دولتهای قبلی انباشته شده، پاسخ داد؟

بخش درخورتوجهی از مشاغل کارگری کشور در اختیار اتباع بیگانه اســت و متأسفانه حدود نیمی از این افراد به صورت غیرقانونی در کشور اقامت دارند. آیا کاندیداها برای ایجاد بازار کار در مشــاغل مرتبط با ساختوسازها و... قادر به ارائه و تدوین برنامه مدون و مشخصی در این خصوص هستند؟

بحــث بعدی اشــتغال، مربوط بــه فرهنگ کار و اشتغال است. متأسفانه در سالهای گذشته گسترش بیرویه تحصیلات دانشــگاهی و عــدم تطابق آن با نیازهای بازار کار و فقــدان مهارتهای لازم، انبوهی از فارغالتحصیــلان ما را با مشــکل بــیکاری مواجه کرده اســت. حتی عدم تناســب رشتههای تحصیلی با نیازهــای بــازار کار با وجود فرصتهای شــغلی، امکان اشــتغال را از بخش درخورتوجهی از جوانان فارغالتحصیل کشور ســلب کرده است که باید مورد توجه قرار گیرد. بخشی از نیروهای انسانی شاغل در بخش دولتی که عمدتا اشــتغال غیرمولد محسوب میشود، یکی از دلنگرانیهای جدی اشتغال و تولید اســت. این افراد غالبا نهتنها به رشد و ایجاد اشتغال کمکــی نمیکنند بلکه نقــش بازدارندگی هم دارند. صدور انواع مجوزها و کارشــکنیها در شبکه عظیم کارکنان در مؤسســات مختلــف عمومی و دولتی که ســالهای متمادی در سیســتم اداری فاقد بهرهوری کافی رسوب کرده است، از معضلات پیچیدهای است که نیازمند بهکارگیری تیمهای حرفهای از کارشناسان کارآمد بــرای یافتن راهکارهای اساســی و اثربخش اســت. فرهنگ کار و اشــتغال در کشور ما به نقایص جدی دچار اســت، ســهم هر کارمند و کارگر شــاغل در بهرهوری ملی باید مــورد توجه جدی قرار گیرد و مشخص شود کار مفید هر شــاغل ایرانی در توسعه اقتصادی کشور چه میزان است؟

حجم نیروی انسانی غیرماهر به کار گرفتهشده در دولتهای نهم و دهم و انباشتهشــدن نیروی انسانی فاقد بهــرهوری در نظــام اداری کشــور از معضلات مهمی اســت که نه رضایت شــاغلان را برانگیخته و نه به حضور آنها در جهت تولید شــغل برای دیگران ثمری بخشــیده است؛ بنابراین تحول اداری اولین گام مهم در جهت اشــتغالزایی اســت که بتواند موانع اشــتغال را از میان بــردارد و دخالتهای دولت را به حداقل ممکن برساند و اساسا دستگاهها را به وظایف نظارتی خود برگرداند.

عقل ســلیم به ما میگوید: نظام یک مجموعه و منظومه اســت، اگر نگرش سیستمی به تمام اجزای اقتصاد ملی شــکل نگیرد و ساختارهای فرهنگی در جهت تقویت و تحســین کارآفرینی و کارآمدی ایجاد نشــود، همه این وعدهها بلااثر خواهد بود. بستههای مختلف اصلاح نظــام تأمین اجتماعــی، قوانین کار، مالیــات و مقررات بانکی همگی بایــد در کنار هم در جهــت تأمین هدف اشــتغال و تولید دگرگون شــود و اجرای ایــن برنامههای مهم مســتلزم ورود جدی مجلس به تنقیح قوانین، مقرراتزدایی و شفافسازی قوانین و نیز نظام مدیریتی کارآمد است که بتواند این همه را با هم تلفیق کند. البته دســتگاههای نظارتی نیز بهجای مچگیری و تمرکز بیش از حد روی ایرادات شکلی به عمق و روح قوانین برگردند و اجرای کیفی قوانین را از دولتها مطالبه کنند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.