ماجراجوییهای پایانناپذیر سلطان عثمانی

Shargh - - جهان - اردشیر زارعیقنواتی

حملات هوایــی ارتش ترکیه به مواضع نیروهــای کُرد در منطقه «شــنگال» عراق و همزمان بــه مواضع یگانهــای مدافع خلق کُرد «یپگ» در کوههای «قرهچوخ» در شــمال استان حسکه در سوریه که منجر به کشتهشــدن بسیاری از این نیروها و انهدام تجهیزات آنان شد، هم اعتراض رسمی عراق و سوریه را بههمراه داشت و هم اینکه خشــم مقامات کُرد همپیمان با آمریکا را موجب شــد. حملات روز سهشنبه، 25 آوریل ارتش ترکیه به مواضع گروههای کردی در عراق و سوریه به بهانه مبارزه با تروریسم و سرکوب نیروهای «پکک» انجام شــده، درحالیکه هم در شنگال و هم در منطقه حسکه شبهنظامیان کردی که کشــته شدند همگی از ساکنان بومی همان مناطق بودند و هماکنون در خط مقدم مبارزه با تروریســم «داعش» قرار دارند. از یک طرف در شمالغربی عراق نیروهای یگانهای حفاظت شنگال حضور دارند که بعد از هجوم بربرمنشــانه داعش به این منطقه و قتلعام و به کنیزیبردن هزاران دختر «ایزدی» یکی از بزرگترین جنایات قرن را موجب شدند، از منطقه خود دفاع میکردند.

مردم شــنگال و بهخصوص ســاکنان ایزدی در شــرایطی قتلعام شدند که ارتش پیشمرگه وابسته به اقلیم کردستان عراق بهسادگی در مقابل هجوم داعش عقبنشینی کرد و اگر نیروهای پکک و یپگ در منطقه به کمک آنان نمیشــتافتند، این «ســناریوی فاجعه» ابعاد بسیار هولناکی پیدا میکرد. ایزدیهای شنگال که شبهنظامیان وابسته به پکک و «یپگ» را ناجیان خود میدیدند، برای اولینبار در تاریخ برای بقای ملت خویش دســت به اسلحه بردند و با کمک این نیروها توانســتند واحدهای شــبهنظامی خویش را برای حفاظت از منطقه ســازمان دهند. در سوریه نیز در مدت شش سال جنگ و کشتار که در جنگهای نیابتی و حضور قدرتمند تروریستهای بنیادگرای اسلامی به راه انداخته شد، مناطق کردنشین شمال این کشور بهتدریج با ایجاد واحدهای با انگیزه نظامی که بهخصوص بعد از مقاومت حماسی در «کوبانی» اعتبار جهانی پیدا کرده بودند، تبدیل به یک نیروی قدرتمند در عرصه سیاسی و نظامی سوریه شدند.

در پروســه این تحولات شــتابناک منطقه، حزب کارگران کردستان ترکیــه )پکک( توانســت نفوذ و ارتباط تشــکیلاتی خــود را با این گروههای مبارز کردی تعمیق و ســامان دهد. برخلاف ادعای مقامات ترکیه تاکنون هیچ شواهد و مســتنداتی مبنیبر دخالت این گروههای شــبهنظامی کرد در ســوریه و شــنگال عراق در خــاک ترکیه به ثبت نرســیده اســت و آنان یکی از خطوط مقدم اصلی مبارزه با تروریسم داعش و «القاعده» بودهاند. بدونتردید با توجه به اهداف این گروهها و ارتبــاط آنان با پکک موجبات یک اصطکاک منافع با اهداف ترکیه تحت رهبری «رجب طیب اردوغان» فراهم شد که همواره دولتمردان آنکارا این گروهها را هم به موازات پکک بهعنوان گروههای تروریست طبقهبندی کردهاند. با شکســت پروژه سیاســت خارجی ترکیه برای دخالت در محیط پیرامونی و بهخصوص در عراق و ســوریه از طریق کمک به عوامل خود که حتی داعش را هم شامل میشد، ارتش ترکیه به فرمان اردوغان خود رأســا و به صورت رســمی مجبور به دخالت نظامی در این مناطق شــد. عملیات «ســپر فرات» که از سوی ترکیه برای ورود به خاک ســوریه انجام شــد، رویارویی نظامی ارتش ترکیه با یگانهای مدافع خلق را موجب شــد و حضور نیروهای ارتش این کشــور بدون اجازه دولت قانونی عراق در شمال سوریه و بهخصوص پایگاه «بعشیقه» در راســتای همین سیاست مداخله مستقیم آنکارا در کشــورهای ســوریه و عراق قابلارزیابی اســت. اعتراضات رسمی دولت عراق و ســوریه به سازمان ملل متحد برای خروج ارتش ترکیه از خاک این دو کشور متأســفانه به دلیل عدم توان بازدارندگی این دو کشــور و مماشات جامعه جهانی با ترکیه نهتنها راه به جایی نبرد که حتی دست اردوغان را برای ماجراجوییهای تازه بازتر کرد و حملات روز سهشــنبه در چارچــوب همیــن آرایش نظامی و سیاســی انجام گرفته است.

همهپرســی مهندسیشــده تغییر قانون اساســی ترکیه در روز یکشــنبه 16 آوریل که با تخلف و تقلبات بســیاری همراه بود و طبق اعلان رســمی «کمیسیون انتخابات» حدود 51,34 درصد به آن رأی آری دادند، همانطور که از قبل قابل پیشبینی بود، دست اردوغان را برای ماجراجوییهای تازه بازتر کرده است. نتیجه این همهپرسی که بهواسطه تقلبات واضح از جمله شمارش 5/2 میلیون رأی بدونمهر که طبق قانون باید باطله محســوب میشد، ولی بهعنوان رأی آری بهنفع اردوغان لحاظ شــد، هرچند با مخالفت شــدید اپوزیسیون و همچنین انتقاد آشــکار ناظران شورای همکاری اروپا روبهرو شد، اما در کشوری که قانون دیرزمانی است که به بایگانی پیوسته، جمهوری سکولار این کشور را تبدیل به یک حاکمیت سلطانی تحت زمامداری اردوغان کرد. در چنین شــرایطی که نتیجه انتخابات بهشدت مورد اعتراض و انتقاد اپوزیسیون و افکار عمومی جهانی قرار گرفته است، با توجه به شخصیت اردوغان که در بزنگاههای تاریخی برای برونرفت از بحران و فشــار دســت به خلق تنشهای جدیــد و ماجراجویی میزنــد، حمله به مناطقی از ســوریه و عــراق تعجب هیچکس را برنمیانگیزد. متأسفانه توازن قوای موجود بین دولت ترکیه با عراق و سوریه مانع از تأثیر و تمکین به حق حاکمیتی این کشورها از سوی یک دولت ثالث و متجاوز میشــود و مماشــات کشورهای غربی در سازمان ملل متحد هم به اردوغان برای ادامه ماجراجوییهای خود کمک میکند.

در اینجا موضوعی که تا حدود زیادی حساسیت محافل بینالمللی و حتی انتظار نیروهای کرد ســوری را موجب شــده است، چگونگی برخورد دولت آمریکا بهعنوان کشــوری که هماکنون روابط سیاسی و نظامی نزدیکی با آنان دارد در نحوه چگونگی مواجهه با این حملات و تمهیــدات آنان برای نقــش بازدارنده در مقابــل چنین حملاتی از جانب دولت ترکیه خواهد بود. در اولین واکنشها از ســوی مقامات آمریکایــی، «مارک تونر»، ســخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت: «ما خیلی نگرانیم، عمیقا نگرانیم که ترکیه حملات هوایی امروز در شمال سوریه و همچنین شــمال عراق را بدون هماهنگی مناسب با آمریکا یا ائتلاف گســتردهتر بینالمللی ضدداعش انجام داده اســت. ما این نگرانیها را مستقیما با آنکارا در میان گذاشتهایم». درحالیکه ارتش آمریکا در شمال ســوریه بر نیروهای ترکیه اشراف اطلاعاتی و نظامی دارد، هماکنون این سؤال مطرح است که در صورت تکرار این حملات، حامیان آمریکایــی گروههای کرد چه اقدام عملی و بازدارندهای علیه ترکیه انجام خواهند داد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.