فرهنگ قافیهباخته

Shargh - - هنر - جواد طوسی

اولیــن مناظــره تلویزیونــی نامزدهــای ریاســتجمهوری در بعدازظهــر جمعــه هفته گذشــته، فرصت مناســبی بود تا ببینیم این افراد منتخــب و تأییدصلاحیتشــده، چــه برنامههــا و دغدغههــای فرهنگــیای دارنــد. نتیجه طبق معمول، بســیار ناامیدکننده بــود. اغلب مطالب عنوانشــده در حد کلیگویی و شعار و اشارههای تیتروار و احساســی )نه کارشناسانه( بر یکسری معضــلات، ناهنجاریهــا و کمبودهــای جامعه که در شــرایط کنونــی توی بورس هســتند، بود. دراینمیان، مقوله «فرهنگ و هنر» چندان محلی از اعــراب نداشــت. ظاهرا رقبا مچگیــری و حالِ همدیگر را گرفتن و ارائه شمایلی دلسوز و مردمی از خــود را ارجحتر از نگاه عمیق به حوزه فرهنگ تشــخیص دادند. البته آقای اســحاق جهانگیری به لحاظ نگاه متعــادل و واقعبینانه و هدفمند و تســلط بر گفتار و رعایت هوشمندانه قواعد بازی )قطعنظر از عدم تبیین برنامه مشخص فرهنگی( برنده اصلی این مناظره بود.

از بین نامزدها، تنها جناب آقای ســیدابراهیم رئیســی در قالب کلی به مقوله فرهنگ پرداختند و –بهویژه- اهمیت ســینما را یادآور شدند. اما با ذکــر این مطلب که ســینما بایــد از این وضعیت بحرانی بیرون بیاید )نقل به مضمون( مشــخص شــد که اطلاعات کافی و عمیق و برنامه روشــن در این حوزه ندارند و صرفا براســاس شــنیدهها و گفتههای جناح و طیفی خاص اینگونه اظهارنظر میکنند. در نگاهی منصفانه و واقعبینانه ســینما بــا وجود همه سیاســتگذاریهای غلط و تداوم آزمونوخطاهای ســالیان اخیر، آنچنان وضعیت ناخوشایند و اورژانسی ندارد که یک اقدام ضربتی و فوری را همچون مشکلات اقتصادی، معیشتی، شــغلی و معضل بــیکاری، زیســتمحیطی و... ایجاب کند.

ســینما نیاز به جهتدهی درست و هدفمند و بیرونآمــدن از ایــن انفعال و حضــور باری به هــر جهت و ایجاد انگیزه در نســلهای مختلف و کارآمــد فیلمســاز دارد تا بتوانیم شــاهد تنوع در چرخــه تولید ســالانه و ایجاد رقابت ســالم و ســازنده میان فیلمســازان کهنــهکار قدیمی، میانسال و جوان باشیم. مشکل اصلی سینمای فعلی ما هویتباختگی و میانمایگی و دوربودن از قواعد اســتانداردهای حرفــهای )آنگونه که مفهــوم «هنر / صنعــت»را دربر گیرد( اســت. اســتنباط بیننــدگان فهیم و آشــنا بــه مباحث فرهنگی این است که آنقدر جامعه سیاستزده و نامنعطــف ما در وضعیت افــراط و تفریطی و نامتعادل قرار گرفته که عیار بالای «فرهنگ» نزد دولتمردان و سیاستگذاران و سیاستبازان پایین آمده اســت. روی همین اصل، اغلب نامزدها در اینگونــه رقابتهــای حســاس و موقعیتهای کلیــدی، ترجیــح میدهنــد بــرای موضوعات ملتهبی که نظر طیفهــای مطرح جامعه را به خود جلب کند و با اقتصاد و معیشــت و گذران زندگی روزمره اقشــار آســیبپذیر مرتبط باشد، ســینه بزنند. قاعدتا در چنین فضای متشنجی که تأمین معــاش در اولویت قــرار دارد، «فرهنگ» آش چندان دهانســوزی نیســت که )به عنوان نامزد ریاســتجمهوری( بخواهیــم برایش زیاد مایــه بگذاریم و موجودیت و جایگاه مســتقل و محکمش را شناسایی و باور کنیم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.