رأی به روحانی برای تکمیل دستاوردهای دوره یازدهم

Shargh - - سياست - ضیا مصباح

همزمــان بــا تبلیغــات انتخاباتی، حمــلات به دولت و حســن روحانی به اوج رسیده اســت. در ارتباط با آنچه بــه دولــت یازدهم به ارث رســید و مشــکلات بســیاری کــه تدریجا و در شــرایط حداقلــی با وجــود محدودیت اختیارات و همــه ناهماهنگیها در صدد رفع آن بر آمد و تا حدود قابلتوجهی در مقایســه با امکانات و نبود انطباق مسئولیتها و اختیارات، بارها سخن گفته شده و به دلایل بیشــمار، کارنامه نسبتا مطلوبی از سوی دولت ارائه شده اســت. در صدد بر آمــدم قبل از اصولگرایــان و مخالفان سازمانیافته در مســیر تضعیف دولت روحانی، به پارهای از حقیقتهــا کــه امکان تحقــق آن در ید قــدرت دولت روحانی با کارشــکنیهای معمول و با شرایط امروز نبود و به زمان بیشــتری معادل چهار ســال دیگر به دلیل عقل و منطق علمی و مدیریت نیاز دارد، بپردازم. بخردان میدانند اصلاح بنیادی شــرایط آن هم در زمینههای اقتصادی که دهها سال به آن توجهی نمیشد و اقتصاد را عاملی اصلی بهشمار نمیآوردند، با این کموکیف در یک دوره دولتمداری ممکن نیســت. این گزارش در این مرحله بسیار حساس و سرنوشتساز توصیه میشــود از سوی خواص به جامعه منتقل شــود: در فروردین بانک مرکزی بر تکرقمیشــدن نرخ تورم در سال 1395 تأکید داشت و نرخ تورم را در سال گذشــته 9 درصد اعلام کرد و گفت: «پس از 2۶ ســال در ردیف کشورهای با نرخ تورم یکرقمی قرار گرفتهایم» اعلام نرخ تورم تکرقمی در شرایط در پیش تنها جنبه اقتصادی ندارد. روحانی به رأیدهندگان و رقیبان خود میگوید که به وعــده خود در زمینه مهار قیمتها عمل کرده و نرخ تورم را از 40 درصد در ســال 1392 بــه 1۶ درصد در ‪12 1393،‬ درصد در 1394 و سرانجام 9 درصد در 1395 کاهش داده است. همزمان خبرگزاری اقتصادی «بلومبرگ» از اوجگیری دوباره این شاخص در کشورمان سخن میگوید که از منظر بانک مرکزی بر مبنای نکات زیر اعلام میشود:

1( نرخ تورم میانگین براســاس آن متوســط نرخ تورم در 12 ماه گذشته نســبت به 12 ماه پیش از آن اندازهگیری میشــود - در مورد ســال 1395، میانگین تورم این ســال نسبت به سال 1394 ارزیابی شده و نرخ 9 درصد به دست آمده و همین نرخ تورم میانگین بهعنوان نرخ تورم رسمی اعلام میشود. بانک مرکزی دراینباره میگوید: «نرخ تورم در 12 ماهه منتهی به اسفندماه 1395 نسبت به 12 ماهه منتهی به اسفندماه 1394 معادل 9 درصد است».

2( نــرخ تورم نقطهبهنقطه که در آن افزایش قیمتها در مــاه مورد بررســی نســبت به ماه مشــابه ســال قبل اندازهگیری و سبد قیمتها در اسفند 1395 با اسفند 1394 مقایسه شــده، بانک مرکزی میگوید: شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شــهری ایران «در اسفندماه 1395 نســبت به ماه مشابه ســال قبل معادل 11.9 درصد افزایش داشته است».

3( در روش ســوم، نرخ تورم در هر ماه نســبت به ماه قبل اعلام میشود. بانک مرکزی در این زمینه میگوید این شاخص در اسفندماه نسبت به بهمنماه دو درصد افزایش یافته اســت. بنابر این نرخ تورم رســمی، همان نرخ تورم میانگین اســت و 9درصدی که اعلام شــده، نرخ تورم در 12ماهه منتهی به اسفند 1395 نسبت به 12 ماهه منتهی به اســفند 1394 است. این شــاخص، وقتی به این صورت اندازهگیری میشــود، منعکسکننده تحــول قیمتها در 24 ماهه گذشــته است. با این محاسبه، نرخ تورم در ایران کاهــش یافته و از 11.9 درصد در ســال 1394 به 9 درصد در 1395 رســیده است. در عوض نرخ تورم نقطهبهنقطه، که مبنا را یک سال قرار میدهد، بهگونهای محسوس بالاتر رفته، زیرا شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در اسفند 1395 نسبت به اسفند سال پیش حدود 12 درصد افزایش یافته اســت. بنابر این در مورد نرخ تورم ماهبهماه شــاهد شتابگرفتن نرخ تورم هستیم نه کاهش آن.

در اســفند 1394، شــاخص بهــای کالاهــا و خدمات مصرفی در مناطق شــهری ایران تنها 0.7 درصد نســبت به بهمنماه همان ســال افزایش یافتــه بود. در عوض، در اســفند 1395، همان شاخص نســبت به بهمنماه همان ســال دو درصد بالاتر رفته و این تفاوت بسیار مهمی است، بنابراین «بلومبرگ» بر پایه نرخ تورم نقطهبهنقطه )12 ماه( از اوجگیری این شــاخص در ایران خبر داده و بانک مرکزی جمهوری اســلامی، با تکیه بر نرخ تورم میانگین )24 ماه( بر تکرقمیشــدن آن انگشت گذاشته اســت؛ تأکید مکرر بر کاهــش نرخ تورم، با توجه به اثــر مثبت آن در جامعه و شرایط حاکم و رابطه قوی انکارناشدنی با بسیاری عوامل دیگر، که مورد عنایت خوانندگان مباحث اقتصادی است. درواقع نرخ تورم نقطهبهنقطه با شیب ملایم در خردادماه سال گذشته به ۶.8 درصد کاهش یافت، ولی از آن موقع به بعد دوباره به دلایل بیشمار که مطلب را بهدرازا میکشاند و توضیــح واضحات، به ســربالایی افتاد و در اســفندماه، دوباره تا مرز 12 درصد بالا رفــت. در زمینه تورم ماهبهماه واژگونشــدن گرایــش، از کاهــش به افزایــش، بهخوبی دیده میشــود. با توجه بــه همه این شــواهد، نرخ تورم رســمی )یا میانگین( به احتمال فراوان با توجه به شرایط ناهماهنگ فعلی و عــدم اختیار در مقابل مقتدران بانفوذ بدون احساس پاســخگویی در مقابل مردم گرفتار معاش و نگــران از نبود هماهنگی بیندســتگاهی -که داســتان پرآبوچشمی دارد - در مبارزات انتخاباتی با انکار بیشتری همراه خواهد شــد و اثر منفی بیشــتری خواهد داشت. به بیان دیگر، فرایند تکرقميشدن نرخ تورم رسمی در ایران «دولت مستعجل» اســت و بخش بسیار بزرگی از محافل کارشناســی ایرانی و بینالمللی بــر ناپایداربودن آن تأکید میکننــد. اینکه دولت در زمینه مهــار قیمتها منضبطتر از ســلف خود عمل کرده، تردیدی نیســت. بااینحال هیچ اصلاح بنیادی که توانسته باشــد به مهار پایدار تنشهای تورمی بینجامد، انجام نشــده. هزینههای دولتی همچنان رو به افزایش میروند، کســری بودجه بالاســت و دولت آن را مستقیم و غیرمستقیم از بانک مرکزی تأمین میکند. روحانی در مناظرهها باید تأکید کند بخش بزرگی از اقتصاد ایران )کــه در خلق پول و دامنزدن بــه تورم نقش دارد( در کنتــرل دولت نیســت و حجم نقدینگی بــا حدود 30 درصد افزایش ســالانه، به 1200 هزار میلیارد تومان رسیده و با وجود رشد اقتصادی امسال، نیازمند تثبیت این شرایط هستیم و همه باید در این زمینه کمک کنند.

برای مصرفکنندگان ایرانی «تورم نقطهبهنقطه» و ماه بهماه ملموستر است تا آنچه بانک مرکزی زیر عنوان «تورم میانگین» منتشر میکند. مردم قیمتها را در نوروز امسال با عید سال ماقبل مقایســه میکنند، آن هم برای کالاها و خدماتی که بیشــتر مورد نیاز آنهاست. در این زمینه حتی اگر به آمار رسمی منتشرشده از سوی بانک مرکزی مراجعه کنیــم، میبینیم بــرای مردم عادی نرخ تــورم ملموس و واقعی دســتکم دو برابر 9درصدی اســت که بهصورت کلی زیر عنوان «نرخ تورم میانگین» اعلام و تکرقمیشدن این شاخص را بعد از 2۶ سال مژده میدهند. در آمار بانک مرکزی، قیمت متوسط خوراکیها و آشامیدنیها در اسفند 1395 نســبت به بهمنماه همان سال پنج درصد و نسبت به اســفند ســال قبل نزدیک به 18 درصد افزایش یافته و آمار بهداشــت و درمان در فاصله یک ســال )از اسفند 94 تا اســفند ‪17 95)‬ درصد گرانتر شــده، چنین جهشهایی در عرصه قیمتها حتی برای بخش بســیار بزرگی از آسیا غیرقابل تصور است. نتیجه اینکه تا سرمایهگذاری در امور تولید صنعتی کــه لازمهاش اصلاح و ثبات قوانین، رعایت حقوق شــهروندی، بهبود روابط بینالمللی، عدم دخالت در امور کشــورهای منطقه، توجه به حقوق مســلم آحاد جامعه، تمرکز قدرت، سیستم پاسخگویی منطبق با موازین بینالمللی، سپردن کار به کاردان، لغو جدی هرگونه رانت و امتیازطلبی و نکاتی اساسی از این قبیل که عارف و عامی امروزه به آن وقوف دارند، تحقق نیابد و شــعار جای خود را به شــعور ندهد به امید گشــایش نباید بود. با همه این احوالات باید به امید اســتمرار دولت فعلی به مدت چهار ســال دیگر با حضور و همت آحاد جامعــه و خروج آنان از بیتفاوتــی و دادن رأی بــه دولت روحانــی در روز 29 اردیبهشتماه نشست.

دلایل قوی باید و معنوی نه رگهای گردن به حجت قوی

نخســتین مناظــره نامزدهــای ریاســتجمهوری ایران زمانی برگزار شــد که از لحظه آغاز آن، تمهیدات صورتگرفتــه و اوضــاع و احــوال حکایــت از آن داشــت کــه احتمال تکرار حوادث مناظرههای ســالهای گذشــته به همان شــیوه اندک است ولــی تکــرار آن بــه شــکل و زبانی دیگر دور از ذهن نیســت. نشاندادن عکسهای برخــی از اصلاحطلبان که امروز در ایران نیستند، بهگونهای زمینهســازی برای برگرداندن اذهان بیننــدگان تلویزیــون به ســالهای گذشته بود تا کنشها و گزینشهای مردم را تحتتأثیر قــرار دهد. آنچه از همان لحظههای شــروع مناظره چشمگیر بود، نشان از آن داشت که صفحه تلویزیــون آرایش دو گروه از هر دو جنــاح را نشــان میدهد. در هــر جناح دو نفر تمایل داشــتند که از برخــورد و تقابل دوری کنند؛ بلکه با توجه به شــرایط و اوضاع و احوال و امکانات کشور، برای احراز ریاست مدیریــت اجرائی کشــور راهکارهای خــود را ارائــه دهند؛ بــدون اینکه هیچکدام برنامهای اعلام یا در پاسخ به هر پرسش طرح خود در موضوع ســؤال را بیان کنند. از آنسو دو نفر دیگر آقایــان قالیبــاف و جهانگیری از همان آغــاز، مناظــره را تبدیل به صحنه حمله و دفاع کردند.

هریــک در گفتــار بــا زبانــی که نشــان از پندار و رفتار و سابقه کاری گذشــته او بــود، تکوپاتــک را آغاز کردنــد. ســردار قالیباف بــا دل پر از برخوردهایــی که در روزهــای قبل درباره ادعای افزایش درآمد ملی به دوبرابرونیم )که مقتضی رشد سالانه 5/37 درصد اســت( با او شده بود، با خشــم و دلگیری تک کرد و رئیس دولت را مورد حمله قرار داد. یورش او که مســتند به وعدههای مشروط دکتــر روحانی بــود، پاتکهای دکتر جهانگیری و پاســخهای مستدل او را به دنبال داشــت که نشان میداد معاوناول بهخوبی از اقدامات دولت در طول چهار سال گذشته آگاه بوده و نواقص اقدامات شــهرداری در 12 ســال تصدی قالیباف را هم میداند. او بدون اینکه مسائلی مانند واگذاری املاک شهرداری و پلاسکو را به میان آورد و ایجاد حساسیت کند، انگشت روی موضوعاتی در اقدامات شهردار گذاشــت که بــوده و ناگفتــه مانده اســت. آنچــه مناظــره را در دقایق آخر گرم کرد، نقل بیمورد جملهای از اظهــارات مهنــدس موســوی در انتخابــات ســال 1388 نشــان داد ســنجیده ســخنگفتن فرامــوش نمیشود ولی بیمورد نقلکردن آن چون کلوخانداز اســت و پاداش آن ســنگ. قالیباف در مقابــل اظهارات ســنجیده جهانگیری ساکت نماند و چون از او دستاویزی نداشت مجددا بــه رئیسجمهور حمله کــرد و به وعده روحانی در ســال 1392 درباره ایجاد اشتغال برای چهار میلیون نفر استناد کرد.

آنچه قالیباف میخواست نشان دهد در صفحه تلویزیون دیده نشــد ولی فضای مجــازی در اندکزمانی پس از نشاندادن این ورقه سفید به کمک دکتر روحانــی آمد و جواب او را داد؛ وعده اشــتغال چهار میلیون نفر در آن سال مشــروط به ورود ‪1 0‬ میلیون جهانگرد بــود که اگر هریک هــزارو 300 دلار در ایران خرج کنند با 13 میلیارد دلار درآمد آن میتوان برای چهار میلیون نفر شــغل ایجاد کرد و معلوم شــد آن گفته، مشروط بــود و نامزد خشــمگین، تمام گفته رئیسجمهــور را ندیده بــود. «برای هــر دولتمــردی در هــر گفتوگو و مناظــرهای ادب مــرد بــه ز دولت اوســت.» آنچه در پایان باید گفت: در آســتانه روز جهانــی کارگر و روز معلم جای توجه به حقوق کارگران و معلمــان که بیشــترین زحمات و کمترین مزدهــا را دریافت میکنند. مانند همیشه خالی بود.

صالح نیکبخت حقوقدان

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.