فرایند ساختیابي نهاد زندان

Shargh - - انديشه - از مشروطه تا پایان پهلوی اول یعقوب خزائی ناشر: آگه قیمت: 26000 تومان

و منطــق کنشها را بر بنیــاد رابطه دیالکتیکی ســاختار و عاملان بررســی میکند. ازاینرو، در تحلیل حاضر کنشهای زندان به جبر ساختاری زندان تقلیل داده نشدهاند و اراده و فاعلیت کنشگران در چارچوب ساختارها نشان داده شده است. بههمیندلیل در کتاب دو متغیر بنیادین ساختار و کنشگر بدون دیگری فهم نمیشود. ضمن اینکه تغییروتحولات در تکنیک و فنآوری مجازات در صحنه زندان از رهگذر نظریه ساختیابی و در زمینه تاریخیاش تبیین میشود.

در کنار ســاختار نظری کتــاب، منابع تاریخی آن به چند دســته تقســیم میشود که هر یک از این دســتهها ویژگیهای خاص خود را دارند. بیشــترین تکیه در کتاب حاضر بر خاطرات زندانیان سیاسی بوده اســت که اگــر از طیف منابــع تخصصی زندان حذف شــوند یقینا پژوهش بســیار ناقص میشــود: ازجمله خاطــرات محبس نصرتالدوله، ســیدمحمد کمرهای، پنجاهوســه نفر، خلیل ملکی، بــزرگ علوی، انــور خامــهای و... البته دســته اول یعنی خاطرات زندانیــان سیاســی خود بــه چند زیرمجموعه تقســیم میشــود: 1- خاطراتی که در حین حبس و با رویکردی تاریخی نوشته شدهاند 2- خاطرات و یادداشــتهایی که پس از رهایی از زندان در شهریور 1320 و طی ســه یا چهار ســال اولیه پس از آزادی نگاشته شدهاند 3- خاطراتی که ســالها پس از حبس بهویــژه پس از انقلاب 57 نوشته شدهاند. دسته دوم منابع تاریخی کتاب حاضر مشتمل بر سه اثر از علی دشــتی، ملکالشعرای بهار و بزرگ علوی است که اولی با رویکرد داســتانی و توسل به تخیل نوشــته شده و دومی تجارب زندانی اســت که در قالب اشعار به رشــته تحریر درآمده و سومی نیــز تجربههای زندانی اســت که در حین حبس در قالب داســتان )ورقپارههای زندان( نگاشــته شــده اســت. از آنجایی که این سه نوشــته در اصل متونی ادبی، و نه البته تماما غیرتاریخی، هســتند در دســتهای مجزا قرار گرفتهاند. دسته ســوم منابع رسمی دولتی هســتند که مهمترین آنها عبارتاند از «مجلــه نظمیه»، «پلیس»، «نامه شــهربانی» و «ســالنامه پارس». در اسناد مربوط به زندان به جزئیات مسائل زندانیان و فردفرد آنها اشاره میشود، درحالیکه در خاطرات زندان شاهد جزئینگری کمتر و نگاه کلینگریم.

بااینحال، خاطرات زندانیان سیاســی را میتوان نگاهی از درون به زندان و اســناد دولتی را نگاهی از بیــرون به نهاد زندان قلمداد کرد و این دو دســته از دو جنس متفاوتاند. دســته چهارم از منابع تاریخی این کتاب شامل تاریخ شــفاهی و مصاحبه و دسته آخر نیز نقد و نظری بر اسناد مورد استفاده کتاب حاضر است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.