خودکفایی در تولید بنزین و صادرات فراوردههای نفتی

Shargh - - اقتصاد -

در ممالکــی مانند ایران، با منابع غنی نفت و گاز، تأمین ســوخت مورد نیــاز علیالقاعده نباید دغدغه مســئولان باشــد؛ اما در دهههای اخیر، در کشور به دلیل بحرانهای سیاســی و اقتصادی حادثشــده نظیر جنگ و...، یافتن راهکار مناســب برای تأمین این نیاز از دغدغههای اصلی دولتها بوده است.

تمــام دولتها تلاش کردهاند بــا انجام اقدامات مدنظر، امنیت ســوخت را که جنبه استراتژیک برای کشــور داشــت، تضمین کنند. این اقدامــات عمدتا بــر تأمین نیازهای اولیه اســتوار بود؛ امــا دولت در ســالهای اخیر تــلاش کرد ضمــن رفــع نیازهای داخل، در برنامهای که در ابتــدا خوشبینانه بهنظر میرسید، نیمنگاهی هم به صادرات داشته باشد. در همین راســتا، برنامههایی که در وهله اول مبتنی بر خودکفایی در تولید بنزین بود، اجرا شــد؛ تاجاییکه این روزها اخباری درباره رسیدن قریبالوقوع به مرز خودکفایی در تولید بنزین به گوش میرسد.

بر اساس اعلام مسئولان وزارت نفت، فاز نخست پالایشــگاه ســتاره خلیجفارس با تولیــد روزانه 12 میلیــون لیتر بنزیــن یورو4 به بهرهبرداری رســیده و فازهای دوم و ســوم نیز در مراحل بعدی وارد مدار میشود و ظرفیت تولیدی بنزین این پالایشگاه به 36 میلیون لیتر بنزین خواهد رسید.

این در حالی اســت که به گفتــه عباس کاظمی، معــاون وزیــر نفــت، عملیــات واحد بنزینســازی پالایشــگاه بندرعباس نیز در شرف راهاندازی است و بهزودی افزایش ظرفیت تولید روزانه این پالایشگاه، به سطح چهار میلیون لیتر خواهد رسید.

افزایــش ظرفیــت 16میلیونلیتــری تولید بنزین از طریق پالایشــگاههای کشــور، با توجه به میانگین واردات این فراورده نفتی که معادل 10 تا 12 میلیون لیتر در روز اســت، نشــان میدهد نهتنها این کسری تولیــد جبران میشــود، بلکه شــرایط مــازاد تولید بنزین نیز فراهم شــده و امکان تبدیلشــدن به یکی از صادرکنندگان بنزین نیز خارج از دسترس نخواهد بــود. در کنــار ایــن پیشبینیها، تحلیــل وضعیت مصرف سوخت مایع نشانههای روشنی را به اقتصاد کشور ارسال میکند.

بــه اســتناد گزارشهای رســمی منتشرشــده، میانگین مصرف روزانه بنزین کشــور در سال گذشته با )پنج درصد( افزایش نســبت به مدت مشابه سال 1394، به بیش از 74 میلیون لیتر رســیده است. این افزایش مصرف که بر اســاس اعلام سخنگوی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز عمدتا ناشی از اضافهشدن وسایل نقلیه بنزینسوز است، از نظر این مقام مسئول در حــوزه مبارزه با قاچاق و مســئولان وزارت نفت، نگرانکننده نیست.

اما آمار مصرف در ســایر فراوردههای نفتی مایع، حکایت دیگــری دارد؛ آنطور که مســئولان وزارت نفت در سال قبل اعلام کرده بودند، بیشترین کاهش مصرف ســوخت مایع در سال 139۵ نسبت به دوره مشابه سال 1394، مربوط به نفت کوره با 4۵ درصد و پس از آن نفت گاز و نفت سفید بوده است. بررسی دلایل این کاهــش در مصرف، گواهــی میدهد که برنامههای وزارت نفت در راســتای اولویتدادن به بهرهبــرداری از فازهای پــارس جنوبی نتیجهبخش بوده و سوخت مورد نیاز نیروگاههای کشور از طریق گاز تأمین شــده اســت و مازاد نفت کــوره تولیدی پالایشــگاهها، به میزان روزانه 4۵ میلیون لیتر صادر میشــود. این تغییــر الگوی مصــرف در نفت گاز از طریق اجرای طرحهای کارآمد نیز به نحوی منجر به کاهش روزانه مصرف شــده که وزارت نفت، روزانه بهطور میانگیــن 20 میلیون لیتر از این فراورده نفتی را نیز صادر میکند.

آنچــه در تمام ایــن آمارهای رســمی بهوضوح شــایان ملاحظه اســت، هدفگذاری و برنامهریزی دقیق وزارت نفت برای توســعه بخش پالایش نفت است که برای ســالهای متمادی مهجور مانده بود و امــروز بــا برنامههایی نظیر ارتقــای کیفیت بنزین تولیدی کشــور، افزایــش کیفیت نفــت گاز تولیدی پالایشــگاههای بندرعباس و ســایر طرحهای بهبود کیفیت در ســایر پالایشــگاههای کشــور، این امید را ایجاد کرده اســت که توأم با ورود کامل پالایشــگاه ســتاره خلیجفارس به فرایند تولید، کشور با مدیریت ظرفیتهای پالایشــی بر اســاس نیازهــای بازار، به جرگــه صادرکننــدگان فراوردههای نفتــی بپیوندد؛ جهشــی که وقوع آن نشانهای از عزم دولت یازدهم و توجه ویژه به سرمایهگذاری در صنایع پاییندستی صنعت نفت اســت. در این شرایط که برنامه وزارت نفت در حوزه پالایش نفت در مسیر روشن صادرات مــازاد فراوردههای نفتی تولیدی قرار گرفته اســت و بــه یــاری تلطیف فضــای اقتصادی کشــور پس از توافــق هســتهای، ورود به بازارهای کشــورهای همجوار نیز تســهیل شده است، مسئولیت دولت در مدیریــت مصرف فراوردههای نفتــی ایجاب میکند ضمــن بهکارگیــری حداکثر توان تولیــدی، در حوزه بازاریابــی نیز با بهرهگیری از خبرگان، به نحوی عمل کند تا با توجــه به پیچیدگی و تغییــرات در بازار، از روشهای بازاریابی ســنتی به روشهای نوین روی آورده و با استفاده از اســتراتژیهایی کارا، بازارهای مناســب را ماننــد افغانســتان، پاکســتان و مناطق امــن عراق شناســایی و نســبت به صــادرات مازاد فراوردههای نفتــی اقدام کند؛ اقدامی که در صورت ســنجیدهبودن، منافعی انکارنشدنی را نصیب کشور کرده و نمیتوان از تأثیر مستقیم آن بر تراز واردات و صادرات چشمپوشی کرد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.