حمابا ا گاسمرئهن سن سیا خدسسیتجدیدعمرزمهایلگر۱۹۶۷ رااپیذیرفیت

Shargh - - جهان -

10 سال پیش وقتی جنبش حماس موفق شد کنترل غزه را به صورت کامل به دست گیرد، عکسی در اینترنت دستبهدست میشــد که دو نفر از اعضای این جنبش را با چهرههای پوشــیده و سلاحهای آماده شلیک نشان میداد که دفتر «یاســر عرفــات » در غزه را فتح کردهاند. یکــی از این دو شــبهنظامی حماس درحالــی که روی صندلیای لم داده بود، گوشی تلفنی را به دست گرفته و گفته بود: الو، کاندولیزا رایس؟!

این تصویر معنای زیادی داشــت. حماس با فتح غزه تصور میکرد توانسته است به پیروزی بزرگی دست یافته و بخشــی از خاک فلسطین را آزاد ميکند. همچنین این جنبش تصور میکرد توانســته اســت به گفته خودش جریان «ســازش» را که از اســلو شروع شــده بود و در قامت دولت خودگردان تجســم مییافت، منکوب کند. آن گوشی تلفن و صدازدن کاندولیزا رایس درواقع چیزی جز تمسخر دولت خودگردان و روند فرساینده مذاکرات صلح یا به نظر حماس «مذاکرات ســازش» نبود. اکنون 10 ســال بعد از این ماجرا حماس به همان جایی رسیده اســت کــه روزی آن را مســخره میکرد. البتــه این امر میتواند درعینحال نشــانگر «درایت» و «واقعبینی»و فاصلهگرفتــن از «شــعارزدگی» و کاهــش «هزینههای نسنجیده»ای باشد که در ســالهای گذشته این گروه بر خود و کل مبارزات فلسطینیها هموار کرد. حماس این اواخر بهشــدت تحت فشار بود و بیم یک جنگ جدید در غزه میرفت؛ شکاف بین گروههای فلسطینی که از زمان اشغال غزه از سوی حماس به یک معضل بزرگ و لاینحل تبدیل شــده بود و امکان فعالیت یک دولت فلسطینی در دو منطقــه غزه و کرانهباختــری را با موانع متعددی مواجه کرده بود. مشکلات حماس با مصر از یکسو و با سایر کشورهای عرب بهویژه محور عربستان از سوی دیگر در کنار مشــکلات اخیر این جنبش با محور مقاومت به رهبری حزبالله لبنان، اخراج نیروهای حماس از سوریه و زاویه پیداکردن با جمهوری اســلامی ایران، تهدیدهای آمریکا و کشورهای غربی برای «تروریستی» معرفیکردن این گروه همهوهمه شرایطی را به وجود آورد که جنبش حماس را مجبور به تجدیدنظر در اساســنامه خود کرد. انتشار ســند جدید حماس پاسخی است به این نیازها و ضرورتها. حال باید منتظر بود و دید که این پاسخ تا چه حد میتواند حماس را از انزوای کنونیاش خارج کند.

اعلام سند جدید

شــامگاه روز دوشنبه، «خالد مشــعل»، رئیس دفتر سیاســی حماس، در دوحه قطر سند جدید این جنبش را رونمایی کرد. در این ســند که تقریبا 30 ســال بعد از تأســیس این جنبش منتشــر میشــود، برای اولینبار حماس با تشکیل یک کشور فلسطین بر مرزهای 1967 تأکید کرده است. در این سند هرچند اسرائیل به رسمیت شناخته نشــده اما درعینحال موجودیت آن را به طور ضمنی پذیرفته اســت. در این ســند همچنین جنبش حماس از اخوانالمســلمین فاصلــه و تصمیم گرفته است نسبت به تحولات داخلی فلسطین نرمش بیشتری نشان دهد.

خالد مشــعل در یک کنفرانس خبری گفت: این سند مرجع ما در عملکرد سیاسی روزانه است. حماس هرگز جایگزینی برای جنبش فتح یا هیچ کســی نخواهد بود. سند جدید به معنای بهرسمیتشناختن اسرائیل نیست و ما مقاومت در برابر اشــغالگران با هر شیوه و ابزاری را یک حق مشــروع میدانیم. خالد مشعل گفت: تصمیم به تنظیم سند سیاســی جدید از چهار سال پیش اتخاذ شــده بود و تدوین پیشنویس این سند دو سال به طول انجامید.

واکنشهای منطقهای

«بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل گفت حماس به دنبال فریب و گمراهی جهان اســت اما هرگز موفق نخواهد شــد. او افزود: رهبر جنبــش حماس هر روز به کشتار دســتهجمعی یهودیان و نابودی اسرائیل دعوت میکند. کابینه اســرائیل نیز با صدور بیانیهای تأکید کرد تا زمانی که این گروه ســلاح خود را زمین نگذاشــته و از مقاومت خشــونتبار دست نکشد، تغییر شکل حماس را نمیپذیــرد. در ایــن بیانیه آمده اســت: «در روزی که حماس حفر تونلها را متوقف کند و منابعش را به ایجاد زیرســاختهای شــهروندی معطوف نماید و همچنین زمانی که آموزش کشتن اسرائیلیها را پایان دهد، آنگاه تغییر واقعی خواهد بود .»

رونمایــی از ســند جدیــد حمــاس واکنشهــای گستردهای در رســانههای عربی داشت. شبکه الجزیره قطــر درخصوص ســند حماس نوشــت: ســند اصول و سیاســتهای کلی جنبش، تشــکیل کشــور مستقل فلســطینی با حاکمیت کامل به پایتختی شهر قدس در مرزهای چهارم ژوئن 1967همراه با بازگشــت آوارگان و پناهندگان به منازل خــود را یک چارچوب توافقی ملی مشترک میداند و تأکید دارد هرگز ذرهای از خاک فلسطین را تحت هیچ شرایط، فشار و حتی تداوم اشغالگری رژیم صهیونیســتی کنار نخواهد گذاشــت. شــبکه سعودی «العربیه» اما گفت: حماس در این ســند شــیوه خود را تغییر داده و تلاش دارد به باشــگاه پذیرفتهشــدگان در سیاست منطقهای بپیوندد. روزنامه «الحیات» نیز نوشت: حمــاس تلاش دارد از طریق این ســند - که واقعگرایی سیاســی این جنبش را نشــان میدهد- به مشروعیت عربی و جهانی دســت یابد. پایگاه مصری «صدیالبلد» نوشــت: حماس باید از جنبش فتــح عذرخواهی کند. دراینمیان برخی سایتها و نشریات عربی دیگر با تندی از سند جدید حماس استقبال کرده و آن را نوعی «دیکته قطر» و «وطنفروشی» توصیف کردند.

«عبدالباری عطوان»، ســردبیر روزنامه فرامنطقهای «رایالیــوم» و تحلیلگر مســائل عــرب، در واکنش به ســند جدید سیاسی حماس نوشت: حماس تحت فشار همپیمانــان غربی و منطقهای خود این ســند را فراهم کرده که جز مصیبتهای جدید مانند گذشته چیزی برای مردم فلســطین در بر ندارد. هنوز جنبش حزبالله لبنان یا دولتهایی مانند ســوریه و ایران به این سند واکنشی نشان ندادهاند.

واکنشهای غربی

شــبکه تلویزیونی فرانس2۴ در گزارشــی نوشت: بــا پذیرش مرزهای 1967 از ســوی حماس، شــاهد تغییر لحن این گروه و تلاشــی بر تلطیف وجهه خود هســتیم. حماس در این سند همچنین خود را از گروه اخوانالمســلمین دور نگــه داشــت؛ اقدامی که به نظر با هدف بهبود روابط با مصر و کشــورهای حوزه خلیجفارس صورت گرفته است. این شبکه ادامه داد: با تغییر موضع حماس به پذیرش مرزهای 1967، این گروه خود را هرچه بیشــتر همراستا با رقیب سیاسی خود، فتــح، قرار میدهد، چراکــه «محمود عباس،» رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، قرار است امروز با «دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری آمریکا دیدار کند. روزنامه تایمز لندن نوشــت: حماس از یهودیستیزی دست برداشــت و روزنامه گاردین در گزارشی نوشت «هدف از این ســند جمعکردن گروههای فلســطینی و پیشبرد روند صلح» اســت. این روزنامه انتشار سند جدیــد حماس را یک «عقبنشــینی بزرگ» توصیف کرد . «والاستریتژورنال » در آمریکا نوشت : «حماس از نابودی اســرائیل دست کشــید ». «جاناتان چانرز ،» تحلیلگر ســابق تروریســم در خزانهداری آمریکا، نیز گفت حماس به این وســیله ســعی میکند ســهم بیشــتری از بازار به دســت آورد. به گفته او، هرچند این یک تغییر قابل ملاحظه به شمار میرود «اما فکر نمیکنم دولت ترامپ موضع خود را نســبت به این گروه تغییر دهد زیرا انتشــار یک سند در مرحله حرف است و هنوز در عمل چیزی به اثبات نرسیده است.»

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.