راک و ادبیات

Shargh - - ادبيات -

ماني سپهري:

«بوطيقای متن، بوطيقای صدا» جستارهايی است در تحليل موسيقی راک از منظر مطالعات فرهنگی و نظريــه ادبی كه به انتخاب و ترجمــه محمد حياتی و علی شــفيعآبادی و همراه با مقالهای به نام «نسل من، مخاطبان، شيفتگان، خردهفرهنگها» نوشته روی شوكر، به ترجمه مراد فرهادپور و شهريار وقفیپور، در نشر نيلوفر منتشر شده است. «بوطيقای متن، بوطيقای صدا» تلاشی اســت برای ارائه رويكردهايی انتقادی به موسيقی راک. در مقالات اين كتاب به بررســی آثار و شخصيت برخی از مشهورترين چهرههای موسيقی راک نظير جان لنون، باب ديلن، لئونارد كوهن، جيمی هندريكس، جيم موريســون، راجر واتــرز، جيمز هتفيلد، تام يورک و ... پرداخته شــده اســت و چنانكه از سطرهای آغازين پيشگفتار مترجمان بر اين كتاب نيز برمیآيد پيوند موسيقی راک و چهرههای شــاخص آن با ادبيات يكی از موضوعات مهمی اســت كــه در مقالات اين كتاب بــه آن برمیخوريم. در آغاز اين پيشگفتار با ارائه نمونههايی از اين پيوند از جمله ارتباط نامِ هُنریِ رابــرت الن زيمرمن )باب ديلن( با ديلن تامسِ شاعر و حشرونشر باب ديلن با شاعران و نويسندگان نسل بيــت، از جمله الن گينزبرگ، و همچنين اشــاره به پيوند نام گروه «بيتلز» با «بيت»های دهههای پنجاه و شــصت و نمونههــای ديگر از ايــن خطوربطها بــه بحث پيوند موســيقی راک با ادبيات پرداخته شده است و به اين سخن داكســبری ارجاع داده شده كه: «آلبومهای موسيقی راک، اغلب در سنت ادبی غرب تفحص كردهاند .»

مقاله « نســل من، مخاطبان، شــيفتگان، خردهفرهنگها » نوشــته روی شوكر و ترجمه مراد فرهادپور و شهريار وقفیپور، اولين مقاله اين كتاب اســت. جوانان بهعنوان مصرفكنندگان اصلی موســيقی راک، يكی از موضوعاتی است كه در اين مقاله به آن پرداخته شده است.

در يكی ديگــر از مقالات اين كتاب با عنوان «چهرهيی شــبيه چهرک و صدايی كه خسخس میكند»، به قلم كريســتوف لبولد، بــه تحليل تجربــه «لذتهای خاص ادبی» از ترانههای باب ديلن پرداخته شــده اســت. در بخشــی از اين مقاله آمده است: «خوانشهــای موشــكافانه ترانههای ديلن بهطور كامل نشــان میدهند كه او متنهای ادبی تمامعياری توليد میكند كه بهوســيله بافت نوعی نگارش پرزحمت و سخت موثر، و تبحر فوقالعــاده و آشــكار زبانی، درهم تنيده شــده و بههم وابســتهاند. تازه همه اين كارها را در چارچوب نظامِ بند، وزن، قافيه انجام میدهد. ترانههای ديلن براساس تقســيمبندی منتقد ادبی فرانسوی، رولان بــارت، بهجــای اينكه صرفــا خواندنی باشــند، بيشتر نوشتنیاند».

«جغرافياهــای معاصــر جــان لنــون»، «لالبازی/ ديفرانــس: لئونارد كوهــن در اجرای زنــده»، «از دريچه دنيای خودم مینگرم: جيمی هندريكس و زيباشناســی موســيقی بلوز»، «كودک ياغی: سير و سفرهای شاعرانه جيم موريسون»، «به چالش كشــيدن موسيقی پاپ: آن ســوی ديوار: هيو وب»، «متاليكا، نيچه و ماركس: فســاد اخلاق» و«بيگانه غمگين زيرزمينی و شــعر پرســپكتيو» ديگــر مقالههايی هســتند كه در كتــاب «بوطيقای متن، بوطيقای صدا» آمدهاند. بوطیقای متــن، بوطیقای صدا/ انتخــاب و ترجمه: محمد حیاتی – علی شفیعآبادی/ نشر نیلوفر

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.