د مکتر« یمتهدویاجمالنیت»،انج لدبیفرکالتمرن اه واکشناایران اسهیشداد

Shargh - - لم -

خطرپذیری که این مدیریت خطرپذیری مبتنیبر سامانههای هشدار اســت. ما در حوزه جو و اقلیم، بیش از 39 پدیده حدی را داریم که ممکن است تبدیل به مخاطره یا بلیه شود.

دانشــمندان چگونه دریافتند که اقلیم تغییر کرده و گرمایش جهانی روی داده است؟

اقلیم به معنای متوســط وضعیت جوی در بلندمدت است که این بلندمدت به معنای دورههای 30 ساله است. رفتار اقلیم در یک منطقه معمولا ثابت نیست و نوســان دارد؛ برای مثال، هرسال 25 فروردین هوا آفتابی نیســت، یک ســال ممکن است ابری باشد، یک سال ممکن اســت بارانی باشد، یک ســال هم ممکن است آفتابی باشــد. به همین دلیل متوســط این مقدارها بیان میشود، اما وقتی که به رونــد تغییرات دما و بارش مناطق مختلف در کره زمین نگاه میکنیــم، میبینیم که در 50 ســال اخیر یک روند افزایشــی را طی کرده اســت. این موضوع با نوســانهای اقلیمی متفاوت است و به آن تغییر اقلیــم ‪climate change(‬ ) گفته میشــود. تفاوت اصلی نوسانهای اقلیمی با تغییر اقلیم در این است که نوسانهای اقلیم بازگشتپذیر است، اما تغییر اقلیم بازگشتپذیر نیســت. نوسان اقلیم میگوید یک روز مشخص مثلا 30 بهمن، یک ســال گرم و یک ســال دیگر ســرد است یا یک سال زودتر برف میبارد و یک سال دیرتر.

در صحبتهای خود به متوسط دما در 50 ســال گذشته اشاره کردید. آیا ما آمار دقیقی از وضعیت دما و بارندگی در کشور در سالهای گذشته داریم؟

ما آمار 65 ســال گذشــته حدود 10 ایستگاه را در اختیــار داریــم. 40 ایســتگاه مــا هم آمار حــدود 45 ســال را دارند. حدود 400 ایســتگاه هم آمار 35 ســال را داریم. بــا توجه به اینکه این ایســتگاهها در طول زمان تأســیس شدهاند، ســابقه آنها با هم برابر نیســت. اولین ایستگاههای ما در ســال 1951 میلادی تأسیس شــده است. آمار ما در مقایسه با بسیاری از کشورها، چندان ضعیف نیســت، البته در مقایسه با برخی از کشورهای اروپایی که آمار 250 سال گذشته را دارند، آمار ما چندان هم کامل نیست.

در مورد تغییر اقلیم برخی میگویند این موضوع منطقهای و مربوط به ماست، پس ما باید رویکردمان را در برابر طبیعت تغییر دهیم. برخی هم میگویند تغییر اقلیم موضوعی جهانی اســت و ربطی به یک منطقه کوچک ندارد؛ یعنی ما نه در بهوجودآمدنش مقصر هستیم و نه میتوانیم راهحلی برای آن پیدا کنیم. نظر شما چیست؟

هیچکــدام از ایــن دو نظر را نمیتوان تأیید کرد. اولا بســیاری از موضوعات مانند شــیوه بهرهبرداری از جنگل یا کشاورزی مستقیما بــه تغییر اقلیم ربطی ندارند. آن چیزی که مســتقیما موجب تغییر اقلیم شده است، انتشار گازهای گلخانهای است. بعد از آن، کاهش پوشــش جنگلی )که میتواند گاز کربندیاکسید را جذب کند( نیز میتواند مؤثر باشد، ولی عامل اصلی توسعه بیرویه صنعتی است، اما از آنطرف، اینکه گفته میشــود مــا در پدیدآمدن این وضعیت نقشی نداریم، ادعای درستی نیست و ما در پدیدآمدن این وضعیت نقــش داریم. موضــوع تغییر اقلیم و گرمایــش جهانی، موضوعی جهانــی و همگانی اســت و همه مردم جهان و همه کشــورها در پدیدآمــدن آن نقــش دارند. همه مــا در پدیدآمــدن این وضعیت نقــش داریم و هم در کنترل آن و هم در کاهش اثرات آن میتوانیم نقش داشته باشیم. درعینحال باید به این نکته هم توجه کنیم که تغییر اقلیم پدیدهای نیســت که یکشبه رخ داده باشد، بلکه نتیجه فعالیتهای 200 ســال اخیر انسان است که در 30 تا 40 سال اخیر، اثرات آن گستردهتر و قابل مشاهده شده است. پس حتی اگر همین امروز کل دنیا برای کاهش گازهای گلخانهای تصمیم بگیرد و برای مثال نیروگاههای با ســوخت فســیلی را ببندد، وضعیت ما یکشبه به وضعیت 40 ســال پیش برنمیگردد، بلکه تغییر شــرایط زمانبر اســت. ما باید اقلیم و تغییر اقلیم را خوب بشناســیم و خودمان را با وضعیت تغییر اقلیم ســازگار کنیم. امروزه اســتراتژی جهانی این اســت. امروزه میگویند شرایط و وضعیت را بشناس و از یک طرف آثار ســوء آن را کم کن و از طرف دیگــر خودت را با وضعیت جدید سازگار کن. این راهکارها هم بدون داشتن اطلاعات دقیق امکانپذیر نیســت؛ برای مثال باید بدانیم کشــاورزی دیم ما نسبت به 40 سال پیش، 15 روز جابهجا شــده است؛ یعنی کاشــت باید 15 روز دیرتر شروع شــود. چنین عدد و رقمهایی به محاســبه و مدلسازی نیاز دارد.

چگونه میتوان از شدت تلفات چنین حادثههایی کم کرد؟

چــه مبحــث مخاطــرات طبیعــی را به طــور خــاص در نظر بگیریــم و چه مبحــث تغییر اقلیم را بر افزایش شــدت و فرکانس این مخاطرات بررســی کنیــم، نکته کلیدی و مهم این اســت که با اســتفاده از فناوریهای پیشــرفته و روز دنیا میتوانیم سامانههای پایش و هشــدار مؤثر و کارآمدی را ایجاد کنیم. هماکنون کشــور ما در این زمینه، امکانات کافی در اختیار ندارد. در نظر داشــته باشــید هرچنــد که ما ماهواره اختصاصی نداریم، اما میتوانیم از اطلاعات و دادههای ماهوارههای کشــورهای دیگر اســتفاده کنیــم. ما باید مدلهای عددی بومی را توســعه دهیم، سیســتمهای محاسباتی فوقســریع را گســترش دهیم و باید ســامانههای هشــدار دقیق و نقطهای را گسترش دهیم. ما هماکنون در کشورمان با این کمبودها روبهرو هســتیم. پس لازم است سازمانهای مسئول همکاری کنند تا ما هم به این تکنولوژیها در کشــور دســت پیدا کنیم و بتوانیم از آنها استفاده کنیم. ما نمیتوانیم جلو حادثه را بگیریم، اما میتوانیم آثار مخرب حادثه را کم کنیم تا تعداد کشــتههای ما در حوادث کم شود. شرط کاهش تلفات هم این است که بتوانیم بهموقع و درست هشدار دهیم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.