بیش از 40 درصد مردتهر ممرشهرگانزدروسندی کرمتراز س65 سال فوت کردهاند

Shargh - - جامعه -

صبا صــراف: بیش از ۲۲ هزار نفر از مردم شــهر تهران دچار مرگ زودهنگام در ســال گذشته شــدهاند؛ یعنی در ســنی کمتر از ۶۵ ســال و درحالیکه هنــوز دوران میانســالی خود را به پایان نرســاندند تــا طعم دوران ســالمندی را تجربه کنند، با زندگی خداحافظی کردند. این موج زودرس مرگها تنها شــهروندان عادی شــهر تهــران را در بر نگرفته اســت؛ بلکه موجی اســت که مردم ایران را مدتی عزادار هنرمندان و بســیاری از افراد برجســته کشــور کرد؛ چراکه نام آنان نیــز در کنار دیگر مردم شــهر در آمار مرگهایی براســاس تعاریف «مرگ غیرطبیعی » بهشت زهرا ثبت شده است.

روابطعمومی بهشــت زهرا با ارائه آمار به روزنامه «شرق» بیشترین دلیل مرگهای گزارششده به این مرکز در 1۰ ســال اخیر را ایســت قلبی عنوان کرده است. اگر از مجموع فوتشدگان ســال ۹۵ که تعداد آنها برابر با ۵۴هزارو 7۶۹ نفر اســت، تعداد فوتشدگان بالای ۶۵ ســال و فوتشدگان کمتر از ۹ ســال را کم کنیم، عددی برابر با ۲۲هزارو 7۶۴ نفر فوتشــده در ســن نامتعارف برای مرگ به دســت میآید. گزارشها و آمار بهشــت زهرای تهران بیانگر این است که رقمی حدود ۴1 درصد از مرگهــای اتفاقافتاده در ســال ۹۵ مربوط به تهران افراد کمتر از ۶۵ ســال بودهاند کــه با توجه به تعاریف بینالمللی ســن ایــن افراد میانســال و حتی جوان به حساب میآیند و هنوز حتی وارد دوران پیری و کهنسالی نشدهاند. این آمار همچنان نشان میدهد ایست قلبی با بیش از 1۵ درصد مرگومیرها و پس از آن ســکته قلبی و نارسایی قلبی همچنان بیشــترین دلایل مرگومیر در کشور هستند. میزان مرگ بر اثر ایست قلبی در سال ۹۵ حــدود پنجهزارو ۳۰۰ نفر بود و این در حالی اســت که کهولت سن با آماری کمتر از پنج درصد مرگومیرها در جایگاه نسبتا مناسبی در چارت آماری مرگومیر بهشت زهرای تهران نشسته است.

رئیس دانشگاه علومپزشکی تهران نیز هفته گذشته به این موضوع اشــاره کرد و با اشــاره به بیشترین علل مرگهــای زودرس گفت: حــدود ۴۰ درصد از علل این مرگها مربوط به بیماریهای قلبی و عروقی، ۲۰ درصد مربوط به سرطانها و 1۵ درصد نیز مربوط به حوادث و سوانح ترافیکی و غیرترافیکی است.

علی معلم، مسنترین هنرمند جوان فوتشده تنها 54 سال داشت

مرگ عارف لرســتانی بر اثر ســکته قلبی به صورت عمومي روز یکشنبه ‪1//۹۶ ۲7‬ منتشر شد. با اعام این خبر، از سوی سخنگوی قوه قضائیه گمانهزنیها برای قصور پزشــکی در مرگ وی منتفی شده است؛ اما این اعام از اهمیت غیرطبیعیبودن مرگ این هنرمند نمیکاهد. او نیز مانند همه هنرمندان دیگر کشور که در مدت کوتاهی بر اثر اتفاقي مشابه جان خود را از دست دادند، با توجه بــه آمار و اخبار دچار مرگ زودرس شــده اســت. علی جعفریان، پزشــک و رئیس دانشگاه علومپزشکی مرگ زودرس را چنیــن تعریف میکند: «امروزه مرگ پیش از 7۰ســالگی را مــرگ زودرس میدانند » یعنی مرگي که عارف لرســتانیها و علی معلمها گرفتار آن شــدهاند؛ اگرچه آمــار رســمیتر و آگاهانهتری از ایــن تعداد به صورت رســمی به دلیل رعایت شرایط و تشویش ایجاد نکردن در اذهان عمومی از ســوی وزارت بهداشــت و پزشــکیقانونی یا مراجع رســمی اعام نمیشود؛ اما نگاهی به اطراف و بررسی آمار نشان میدهد مرگهای غیرطبیعــی و زودرس چندان از شــهروندان ایرانی به دور نیســتند. با توجه به غیرطبیعی اعامشــدن مرگ هنرمندان و گاه داشــتن شــاکی عمدتا ایــن مرگها به پزشــکیقانونی اعام شــدهاند؛ اما این مرکز به صورت رسمی دلیل این مرگها را از مرجع خود منتشر نمیکند. وزارت بهداشــت وظیفه خود را انتشــار آمــار و تعداد دقیق مرگ شــهروندان نمیداند؛ اما برای اطاعرسانی و آگاهیبخشی درباره علت بیماریهای قلبی و عروقی، ایســت قلبی یا تغذیه ناسالم مشاورههای پزشکی را در اختیار شــهروندان قرار میدهد؛ اگرچــه آن نیز در حد هشــدار و نگرانی برای شهروندان نیست. درحالیکه با توجه به آنچه رئیس دانشــگاه علومپزشکی ایران آن را تأیید کرد؛ یعنی افزایش ســرطان و علل قلبی و عروقی در مرگهایی که به تعداد آنها در بهشــت زهرای شهر تهران اضافه میشــود، نمیتوان از این آمار بهسادگی عبور کرد. علی جعفریــان در مصاحبهای با خبرگزاری مهــر علل این امــر را مصرف فســتفود، نمک، چربی و شــیرینی زیــاد و همچنین نداشــتن فعالیت فیزیکی مناســب، بهعنوان عوامل خطــر بیماریهای غیرواگیر اعام کرد و گفت: متأسفانه ما با مصرف این مواد غذایی قلب و بدن خود را بیمار میکنیم؛ اما از آن لذت میبریم و خودمان زمینههای جامعه ناسالم را فراهم میکنیم.

روایت مرگهای غیرطبیعی و ناگهانی شــهروندان ایران بهویژه شــهر تهران بــرای اولین بار از فوت عباس کیارســتمی در روزهای آغازین سال ۹۵ شروع شد. مرد سرزنده و پرکار سینمای ایران که مرگش روایت عجیبی داشــت که هنوز نیــز پایان نیافته. مــرگ او یک مورد از مرگهای غیرطبیعی اما با پرونده قصور پزشکی و آغاز مرگهای ناگهانــی و غیرطبیعی سال ۹۵ بود.

مؤذنزادهاردبیلــی، اذانگوی محبوب مــردم در ماههای مبارک رمضــان را شــاید بتــوان یکی از خوششــانسترین فوتشــدگان ســال ۹۵ دانســت. او در زادگاه خود شــهر اردبیل در ۸۰ســالگی و بر اثر کهولت ســن مــردم ایران را تــرک کــرد و مرگــش هیچگاه در آمــار مرگهــای غیرطبیعــی دوستداشتنیهای سال ۹۵ قرار نگرفت. بعد از او پرویز شاهینخو، بازیگــر کهنهکار تئاتر و ســینمای ایران است که بعد از گذراندن جشن صدسالگی خود در 1۰1سالگی درگذشت و البته اصغر بیچاره که در حدود ۹۰سالگی در کشور آمریکا دار فانی را وداع گفت.

از سال ۹۵ حدود ۲۶ نفر از افراد برجسته و معروف کشــور به مرگ طبیعــی و همچنین مــرگ غیرطبیعی جان خود را از دســت دادنــد. بیش از پنــج نفر از این تعداد در حدود ۵۰سالگی و عمدتا با دلایل غیرطبیعی، جان خود را از دســت دادهاند. علی معلم در این میان مســنترین بود که تنها ۵۴ ســال داشــت و بقیه مانند حسن جوهرچی، دنیا فنیزاده، نیما طباطبایی و افشین یداللهی، در مرز ۵۰سالگی و حتی کمتر، به طور ناگهانی از میان مردم ایران رفتند و البته ثریا حکمت که با داشتن تنها ۶۲ سال همچنان در آمار مرگومیر زودرس و کمتر از ۶۵ سال محسوب میشود. حتی دلایل مرگ این افراد نیز هیچ کدام طبیعی نبوده و عامل ایست قلبی، سکته مغزی و سرطان به دنبال علت مرگ تمامی فوتشدگان هنرمند یا افراد برجســته ســال ۹۵ ثبت شــده اســت. روندی که از ابتدای سال ۹۶ هم ادامه داشت و موجب ازدستدادن محمد خرمشاهی، محمدحسن غمخوار، محمد حیدری، عباس خســروی، ابراهیم نائم و عارف لرستانی - جوانترین آنان - شد.

مصرف الکل در ایران شیوع بالایی ندارد

در حقیقــت اگر فاکتورهایی کــه روی آنها صحبت زیاد شده اســت، مانند پارازیتها، آبوهوای نامناسب، آلودگی شــدید هوا، آلودگــی و بیماریهای ناشــی از مصرف میوهها و ســبزیها و صدها خبر ناراحتکننده دیگر را با این مضمون در سطح جامعه و خبرگزاریهای نادیــده بگیریم، بخشــی از این مرگهــای زودرس که گریبانگیر مردم ایران، بهویژه شــهر تهران شــده است، میتواند به دلیل اطاعرســانی نادرســت در مورد نوع تغذیه و روشهای زندگی ناســالم باشــد؛ بهطوریکه رئیس دانشــگاه علــوم پزشــکی تهران ضمــن تأکید بــر اهمیــت پیشــگیری از بــروز بیماریهــای غیرواگیــر، گفتــه بود: «دولــت نمیتواند اقداماتی انجــام دهد که مردم لاغر شــوند یا در غذای خــود از نمک کمتری استفاده کنند، بلکه وظیفه اصلی دولت، ارائــه اطاعــات و ایجاد حساســیت در جامعــه نســبت به وضعیــت ســامت و وظیفه اصلی مــردم، پیشــگیری از بروز بیماریهای مختلف است».

دکتــر ســیدمحمدعلی صدرعاملی، پزشــک بیمارســتان قلب شهیدرجایی، متخصص قلب و عــروق و دارای فوقتخصــص در زمینه جراحیهای قلب، در گفتوگو با «شــرق» یکی از عوامل تنگی رگ قلب را چربی عنوان میکنــد: «چربی زیاد داخل خون میشود که این چربی یا بر اثر آن است که شخص چربی زیادی مصرف کرده یا چربیهایی است که در بدن تولید میشــود و فرد نمیتواند آن را بســوزاند. یک عامل نیز ســیگار اســت، عامل دیگر فشــار خون و قند است که در بیمارانی که قند دارند، تمام عروق گرفتار میشــود. فاکتــور ژنتیکی هم مؤثر اســت. یکســری هم عوامل نامشخص است، اما مشخصها همینهاست».

وی معتقد اســت: «تغذیه نامناســب عامل مهمی در بروز ســکتههای قلبی اســت؛ بهویژه که روغنهای مصرفــی در کشــور، عمدتــا ناســالم هســتند و حتی روغنهایی که بهعنوان کمکســترول تبلیغ میشوند نیز خالی از عیب نیستند. فستفودها و مصرف شیرینی زیاد در بین مردم بسیار رایج است که اصا مناسب نیست».

اگر از مجموع فوتشدگان سال 95 كه تعداد آنها برابر با 54هزارو 769 نفر است، تعداد فوتشدگان بالای 65 سال و فوتشدگان كمتر از 9 سال را كم كنيم، عددی برابر با 22هزارو 764 نفر فوتشده در سن نامتعارف برای مرگ به دست میآيد. گزارشها و آمار بهشت زهرای تهران بيانگر اين است كه رقمی حدود 41 درصد از مرگهای اتفاقافتاده در سال 95 مربوط به تهران افراد كمتر از 65 سال بودهاند

رئیس دانشگاه علوم پزشــکی تهران شایعترین عوامل بیماریهای غیرواگیــر مانند بیماریهای مرتبط با قلب و عــروق در دنیا را رژیم غذایی نامناســب، کمتحرکی، مصرف ســیگار و الکل دانســت؛ اگرچه به گفته او در ایران مصرف الکل شــیوع بالایی ندارد، اما رژیم غذایی نامناسب، فوقالعاده شایع است.

بهســختی میتوان یک علت را بــه همه هنرمندان کشــور یا حتی به بســیاری از مردم کشــور تسری داد؛ چراکه عارف لرستانی مربیگری تیم فوتبال هنرمندان را برعهده داشــت یا نمیتوان میزان قد و وزن یا برآمدگی شــکم علی معلــم، حســن جوهرچی، هنرمنــدان و شــهروندانی را کــه درحالحاضر فوت شــدهاند مورد بازخواست یا اندازهگیری قرار داد، اما نباید فراموش کرد که درعینحال نمیتوان چشــم بر افزایش فوت تعداد هنرمندان و شــهروندان در آمارهــای مرگ غیرطبیعی و گاه زودرس فروبســت. ســرطان، مرگ بــر اثر دلایل قلبــی و عروقی و تصادفات کــه علی جعفریان، رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران نیز به آن اشاره کرده است، بیشــترین دلایل مرگ هنرمندان و روشنفکران کشور در این دو ســال اخیــر بوده و ميتوان فــوت افرادی مانند دنیا فنیزاده، افشین یداللهی، جعفر والی، ثریا حکمت، حســن جوهرچی، علی معلم، عارف لرستانی و حبیب محبیان در سن کمتر از ۶۵ سال را در کنار کهنسالترهای جمعیت هنرمندان کشــور قرار داد. البته به جز عباس کیارســتمی که همچنان قصور پزشکی درباره پرونده او مطرح است.

به نظر میرســد فاکتور آلودگی هوا را نیز نمیتوان کتمان کرد؛ زیرا تعداد فوتشــدگیها در منطقه آلوده شــهر تهران، منطقه چهــار، با منطقــه کمجمعیت و کمآلودگی دیگر شــهر، منطقه ۲۲ بسیار متفاوت است و منطقه چهار شــهر تهران با تعداد بیش از ســه هزار نفر بیشــترین تعداد فوتشــدهها را به خود اختصاص داده اســت. اگرچه همیشــه عنوان میشــود آلودگی هوا بهتنهایی دلیل مرگ نیســت، بلکه عاملی است در تسریع مرگ برای افرادی که مبتا به بیماریهای قلبی، ریوری یا عروقی هستند که در صورت عدم مراقبت یا در معرض آلودگي قرارگرفتن ممکن است مرگ آنان زودتر فرارسد؛ به همین دلیل عمدتا از کودکان، بیماران قلبی و ریوی و مادران باردار خواسته میشود از خود در برابر آلودگی هوا محافظت کنند. دکتر صدرعاملی، متخصص بیمارهای قلبی در اینباره میگوید : «آلودگی هوا، کمبود اکسیژن و زیادشدن گازکربنیک در سکته قلبی و همچنین ایست قلبی بیتأثیر نیست یا پارازیتها؛ مدتی است در مریضهایی که برایشــان آنژیو انجــام میدهیم، گاهی میبینیم عــروق کرونری تنگی ندارند، اما «جریان خون آهسته» در رگها بسیار کند است که در زیادی این عامل پارازیتها بیتأثیر نیستند .»

عدم توجه به بهبــود روشهای تغذیه و آلودگی هوا در ایران

دکتر سیدمحمدعلی صدرعاملی، پزشک بیمارستان قلب شــهیدرجایی، متخصص قلب و عــروق و دارای فوقتخصــص در زمینه جراحیهای قلب، در گفتوگو با «شــرق» توضیح میدهد : «شــایعترین علت مرگ در جهــان و ازجمله ایران، بیمارهای عروق کرونری؛ یعنی عروقی اســت که خون را به قلب میرسانند؛ زمانی که این عروق قطع میشــود و از بین میروند، سکته اتفاق میافتد؛ این ســکته میتواند سکته قلبی، سکته مغزی یا سکته گوارشی باشد که ســکته قلبی در دنیا شایعتر اســت». بــه گفته ایــن متخصص قلب، ســکته قلبی زودرس برای پزشــکان این حوزه در حقیقت در زیر سن ۵۰ ســال تفاق میافتد. در مواردی نیز فرد دچار ایست قلبی میشود؛ مثا میشنویم یک نفر خوابیده بود ولی دیگر بیدار نشد؛ این فرد ممکن است زمینه بیماریهای خاصی را داشــته باشــد که تشــخیص داده نشــده و یکدفعه این وضعیت پیش ميآید؛ مثا ورزش سنگین انجام داده اســت، مانند پولادی بازیکن تیم پرسپولیس که به یکباره جانش را از دست داد. این افراد زمینههایی دارند که مهمترین عامل، زمینه ژنتیکی است.

ادامه در صفحه 17

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.