تولید و چگونگی توزیع اراضی زراعی در میان بهرهبرداران

Shargh - - اقتصاد -

دراینمیــان بــه تفكیــک محصــول، بیشــترین تولید مربوط بــه گندم با 15 درصــد، ذرت علوفهای 14.5 درصد، نیشــكر 9.6 درصــد، گوجهفرنگی ۷.8 درصــد، یونجه ۷.۷ درصد، ســیبزمینی 6.۷ درصد، چغندرقنــد ۷.3 درصــد، هندوانــه 4.8 درصد و جو 4.2 درصد ســهم را داشــتهاند. بنابراین بالغ بر ۷۷.5 درصــد از کل تولیدات زراعی مربــوط به 9 محصول عنوان شــده اســت. در کنار ایــن خصوصیات بخش تولید زراعی کشــور، چگونگی و نحــوه توزیع اراضی زیــر کشــت در میان بهرهبــرداران هم مســئله قابل تأملی اســت. براساس آمار سرشماری کشاورزی سال 1393 مرکــز آمار ایران، از مجموع 2.5 میلیون تعداد بهرهبرداری زراعی در کشــور که 14.۷ میلیون هكتار اراضی را در اختیار دارنــد در حدود 15 درصد تعداد بهرهبرداریها کمتر از یک هكتار بوده و در حدود 1.4 درصــد اراضی زراعی را به خــود اختصاص دادهاند. همچنین 43 درصد تعداد بهرهبرداریها یک تا کمتر از پنجهكتــاری بوده که در حــدود 15 درصد اراضی زراعــی را از آنِ خود کردهانــد. در مجموع 6۷ درصد تعــداد بهرهبرداریهای زراعی کمتــر از پنجهكتاری بــوده و در حــدود 16.5 درصد اراضــی زراعی را دارا هســتند. ارقام نشــان میدهد اراضی زراعی کوچک بــوده و بهرهبرداریهای زراعی در مقیاس کوچک که از نظــر تعداد زیاد )6۷ درصد( امــا از نظر اراضی در اختیار، ســهم پایینی )1۷ درصد( متعلق به آنان بوده اســت. کوچكی اراضی زراعی بهرهبرداریها یكی از مشكلاتی اســت که توســعه پایدار بخش کشاورزی را به مشــكلاتی روبــهرو میکند. پایینبــودن درآمد بهرهبردار و امكانپذیری پایین پسانداز در میان آنان، پایینبــودن بهکارگیری فنــاوری، دانش و نوآوریهای جدیــد به دلیل اندازه کوچک زمیــن و قدرت درآمدی پاییــن بهرهبــرداران و امكانپذیــری ضعیف افزایش بهرهوری در بهرهبرداریهای کوچکمقیاس، از جمله مهمترین پیامدهای کوچکبودن اراضی زراعی است. اطلاعات آماری جهان نیز نشــان میدهد 500 میلیون مزارع کوچک وجود دارد که بیش از 80 درصد از مواد غذایی مصرفی جهان را تهیه میکنند که بهطور قابل توجهی به کاهش فقر و امنیت غذایی کمک ميکنند اما خود با مشــكلات مختلفی درخصوص دسترسی بــه بازار، تأمین مالــی، فناوری و دانــش، فقر و تأمین اجتماعی روبهرو هستند. وجود مشكلات متعدد برای مزارع کوچک در جهان باعث شــده که اندیشــمندان جهانی به دنبال راهكارهایی برای مشــكلات این گروه از تولیدکنندگان برآیند. یكی از این راهكارها تشــكیل و ســاماندهی گروههای خانوادگی کشــاورزی است. رویكرد کشاورزی خانوادگی نگاه عالمانه به بهرهگیری از قابلیــت و توان بالفعل و بالقوه آن در جهت ارتقای امنیت غذایی و کاهش فقر است. بسیاری از کشورهای جهان بــا بهرهگیری از این رویكرد و مشــارکت زنان و مردان روستایی به صورت خانوادگی تاکنون توانستهاند در بســیاری از پروژههای توسعه روستایی و کشاورزی موفق شــوند. بررســی تجربیات جهانی درخصوص چگونگی ســاماندهی گروههای خانوادگی در بخش زراعت میتواند درسهایی برای ایجاد و ســاماندهی گروههای خانوادگی برای ایران داشته باشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.