انتخابات فرانسه از منظر ایران

Shargh - - دیپلماسی - آرزو فرشید

ماریــن لوپــن، نماینــده قدرتمندتریــن حــزب راســتگرای اروپا و رهبر جبهه ملی فرانسه امروز )یکشــنبه( در حالی بــه مصاف امانوئــل ماکرون میرود که براساس نظرســنجیها شانس کمتری برای پیروزی دارد. ایرانیها نیز همین را میخواهند. این را میخواهند چون نگران روابط خود با فرانسه بهعنوان سردمدار اتحادیه اروپا هستند. روابطی که بعد از اجرائیشدن برجام در مسیر رشد قرار گرفت. فرانســه که در مذاکرات هستهای اغلب ساز ناکوک میزد، بعد از امضا و اجــرای توافق راه دیگری در پیش گرفت. میزبان هیئتهای سیاسی و اقتصادی ایران بود و هیئتهای سیاســی و اقتصادی خود را به ایران فرستاد تا جای خود را در بازار ایران باز کند. یکی از مهمترین سفرهای رسمی در این دوره سفر حســن روحانی رئیسجمهور کشورمان به پاریس بود. مذاکــرات او با مقامات فرانســوی که امانول ماکرون وزیر اقتصاد نیز در آن نقش مهمی داشت، برای اقتصــاد ایران نتایج خوبی داشــت. خوب به اندازه امضای 35 تفاهمنامه و خرید ایرباس. لوران فابیــوس و ژان مــاک ایرو دو وزیر خارجه فرانســه نیز بــه ایران آمدند. ایــن رفتوآمدها بهبود روابط سیاســی و اقتصادی دو کشــور را نوید داد. فرانسه حتی بعــد از رویکارآمدن دونالد ترامپ در آمریکا تــاش کرد او را به پایبندی بــه برجام متقاعد کند. ازهمینرو رئیسجمهوری این کشــور چند ساعت بعد از پیروزی ترامپ با او تلفنی مذاکره کرد. همه اینها به خاطر توســعه منافع اقتصادی بود. رشــد نرخ حجم مبادلات تجاری دو کشــور از 562 هزار یورو به یکمیلیاردو 900 هزار یورو در ســال گذشته و قراردادهای امضاشده برای ســرمایهگذاریهای مشــترک بهویژه در زمینه خریــد هواپیما و صنعت خــودرو از جمله همین منافع اســت که اکنون در صــورت پیروزی خانــم لوپن به خطــر میافتد. او خواهان فرگزیت است و در مقایسه با ماکرون کمتر به رشد روابط سیاســی و اقتصادی فرانسه و ایران کمــک خواهد کرد. لوپن یکــی از نمایندگان کمیته تجارت خارجی اتحادیــه اروپا درباره روابط ایران و اتحادیه اروپا پس از توافق هستهای بود. آن کمیته توافق هســتهای را راهکاری برای همکاری بیشــتر کشــورهای اروپایی با ایران و به نفع همه دانســته بــود. لوپن حتی از جمله سیاســتمداران مخالف اســتفاده از تحریمها بهعنوان اهرم فشــار بر ایران درباره موضوعاتی مانند حقوق بشــر اســت و قبا هشــدار داده که این رویکرد ممکن است بهعنوان تحمیــل ارزشهــای غربــی و اســتعمار فرهنگی قلمداد شــود. گفتنی اســت لوپن در بند دیگری از اصاحیه پیشنهادی کمیته تجارت خارجی اتحادیه اروپــا که به تصویب نرســید، خواســتار این بود که اعضــای اتحادیه اروپــا از شــرکتهای اروپایی در برابر قوانیــن برونمرزی ایالات متحده که به خاطر ممانعت از همکاری اقتصــادی اروپا و ایران وضع شده است، دفاع کنند.

نگاه لوپن و ماکرون به خاورمیانه

مســائل خاورمیانه از جمله بحران سوریه برای همه دنیا مهم اســت و اختاف یا اتفاقنظر درباره آن میتواند به ســردی یــا گرمی روابط کشــورها منجر شــود. ازهمینرو حمایت راستهای افراطی در فرانســه از بشار اســد میتواند در روابط ایران و لوپن تأثیر مثبتی داشــته باشــد. مارین لوپن و دیگر رهبران این جریــان فکــری در مصاحبههای اخیر خود بارها از رئیسجمهور سوریه حمایت کردهاند. بهعنوان مثال ماریون مارشــال لوپــن عضو جبهه ملی در پارلمان فرانســه و خواهــرزاده مارین لوپن پیشتر )دســامبر 2016( گفته بود که غرب راهی جز انتخاب میان اســد یا اســامگرایان در ســوریه نــدارد. راســتگراها برخاف دولــت اولاند بیش از عربســتان ســعودی و قطر به ایران و ســوریه نزدیک هستند. مصداق این مدعا آن اســت که مارشــال لوپــن در مصاحبهای از حمایتهای دولت فرانســه از قطریهــا و ســعودیها انتقاد کــرده بود. پیــش از آن (2015 - گفتوگو بــا روزنامه سوئیســی لتمپس( خود مارین لوپن نیز گفته بود که درحالحاضر اســد تنها فردی اســت که میتواند ســوریه را اداره کنــد و آن را از بینظمی و آشــوب و هرجومرج مصــون بدارد. او گفته بود مبارزه علیه اســد به معنای آن است که غرب با دســت خود داعش را تقویت کرده باشــد. لوپــن همچنین روز 20 فوریه در ســفری به بیروت، بشار اســد را «تنها راهحل پایدار» برای جلوگیری از قدرتگرفتن داعش در سوریه دانست.

امانوئل ماکرون رقیب او نیز در حوزه خاورمیانه بــا دولت کنونی فرانســه اختافنظرهایی دارد. او در ســفر اخیر خود به لبنان )اواخر ژانویه( سیاست خارجیاش را تشریح کرد. به اعتقاد او اگرچه نباید از «بشار اسد»، رئیسجمهوری سوریه حمایت کرد ولــی باید با او مــدارا کرد. درعینحــال، نباید برای مذاکرات صلح هم پیششــرط کنارهگیری اســد را مطــرح کرد. ناگفته نماند کــه او کمی بعد )آوریل سال جاری( و در بحبوحه حادثه شیمیایی مشکوک در منطقه «خانشــیخون» در اســتان ادلب سوریه رویکــرد دیگری داشــت و گفت بایــد علیه دولت

سوریه مداخله بینالمللی شود.

ماکرون درباره تنشهای موجود میان عربســتان ســعودی و ایران نیز معتقد اســت که باید توازن را حفظ کرد. به گفته او «اشــتباه اســت اگر فرانســه مثل گذشــته زیاد طرفدار عربستان سعودی باشد... . ایــن به معنای آن نیســت که ما روابــط خود را با ایران طــوری پایهگذاری کنیم که امنیت عربســتان ســعودی و اســرائیل به مخاطره بیفتد». به عقیده او، «فرانســه نباید در بــازی قدرت میان دو کشــور مهم منطقه مداخله کند... فرانســه باید هم با ایران حرف بزند هم با عربســتان سعودی». ماکرون حتی میگویــد «من در برابر ایــن دو قدرت منطقهای یک سیاســت گفتوگومحــور را پیش خواهــم گرفت. از ایران مســئولیتپذیری در برابر توافق هســتهای را خواســتار خواهم شــد و از عربستان سعودی هم میخواهم که سیاست مسئولانهای در پیش بگیرد و بههیچوجه هیچ نوع تبانی با جنبشهایی که دست به افراطگرایی و تروریسم میزنند، نداشته باشد.»

دوست یا دشمن اسرائیل

یکی دیگر از گرایشــات راســتگراها که احتمالا در تقویت روابطشــان با ایران مؤثر اســت، رویکرد یهودســتیزانه آنهاســت. ژان ماری لوپن پدر مارین لوپن از ســوی مخالفانش بــه نئونازیبودن متهم شــده بود. موضع او در قبال تمام اقلیتها بهویژه یهودیان در دوران رهبری جبهه ملی فرانسه بسیار تند بود. مارین لوپن در سال 2015 به صراحت گفته بود که حزبش از طرح دولت و لزوم تشکیل دولت فلســطینی حمایت میکند. او درعینحال گفته بود اگرچــه مخالف شهرکســازی بــراي یهوديهاســت حــق حاکمیــت و تضمیــن امنیــت اســرائیل را بــه رســمیت میشناســد. این درحالی است کــه امانوئل ماکــرون به دلیل مواضعــی از قبیــل مخالفت قاطع با تحریم اسرائیل، بخش قابل توجهــی از آرای یهودیان فرانســه را از آن خــود کــرده است. او برخاف لوپن که اعام کــرده تمامی افــراد دارای دو ملیت فرانسه- اســرائیلی باید یکی از این دو ملیت را انتخاب کنند، در ســفر رســمی خود به اســرائیل )سپتامبر 2015( گفتــه بود که زندگی در اســرائیل به معنای قطع ارتباط با زادگاه شــهروندان یهودی فرانســه نیست و فرانسوی- اســرائیلیها دارای دو فرهنگ هســتند که باید از آن محافظــت کرده و آن را عزیز بدارند. ماکرون با اشاره به اینکه باید روابط این افراد با فرانسه پایدار بماند، گفته بود نهادهای فرانسوی مهاجرت یهودیان فرانســوی به اســرائیل را مورد احترام قرار میدهند و آن را پذیرفتهاند.

مارین لوپن خواهان فرگزیت است اما مكرون ترجيح ميدهد كه فرانسه در اتحادیه اروپا باقي بماند. مكرون نسبت به خانم لوپن سياست منطقهاي متعادلتري دارد و ميگوید كه در تنشهاي موجود ميان ایران و عربستان نباید زیاد طرفدار سعودي ها باشند. در قبال اظهارات تند ترامپ نيز بيشتر موضعگيري ميكند. او در مقایسه با رقيبش بيشتر با اسرائيليها كنار مي اید اما چندان به روسيه نزدیك نيست

اتفاقنظر ایران و لوپن درباره روسیه

همکاری و نزدیکی با روسیه و پوتین دیگر نقطه اتفــاق نظر ایــران و لوپن خواهد بــود. حزب لوپن همیشــه با تحریمهای اتحادیه اروپا علیه روســیه مخالف بوده اســت. تاش لوپن بــرای نزدیکی به روسیه در حالی اســت که ماکرون سعی میکند تا جایی که میتواند از مسکو فاصله بگیرد. او در یکی از مصاحبههــای خود پیــش از دور اول انتخابات گفتــه بود «به پوتین خیلی قاطع و محکم میگویم که آماده احیای مذاکره بــرای حل بحرانهایی که

روســیه در آنها دخیل اســت )ســوریه و اوکراین( هســتم و بــدون خصومــتورزی و درعینحــال واگذاری هیچگونه امتیــازی، در دفاع از ارزشهای فرانسه هوشــیار خواهم بود». روسیه نیز بافاصله پــس از اعام نتایــج دور اول انتخابــات اعام کرد مســکو به آرای مردم فرانســه احتــرام میگذارد. «دیمیتری پســکوف»، ســخنگوی رئیسجمهوری روســیه تأکید کرد مــا خواهان برخــورداری از یک رابطه معقول و مناسب دوجانبه با فرانسه هستیم و بــه همین منظــور رئیسجمهــوری منتخب این کشور برای ما قابل احترام است.

گفتنی اســت خانم لوپــن میخواهــد با همه کشــورها روابط دیپلماتیک یکسان داشته باشد و با اینکه به یک کشور امتیاز داده شود، مخالف است. او گفته است «من خواستار چنان دیپلماسیای هستم که فاصلهاش هم از ایالات متحده و هم از روســیه یکسان باشــد». بهاینترتیب لوپن درحالی همزمان از نزدیکی به آمریکا و روســیه ســخن میگوید که رقیب جوان او نسبت به مواضع ترامپ بیشتر منتقد اســت. بر همین اســاس تحلیلگران معتقدند اگر ترامپ در قبال اروپا تندتر برخورد کند، حتما روابط فرانســه و این کشــور )در صورت ریاستجمهوری ماکرون( تفاوتهایی خواهد داشت.

ایران به دنبال روابط متوازن با فرانسه

اتفاقنظرهــای لوپــن با ایــران دربــاره توافق هستهای، سوریه، حقوق فلسطینیها و همکاری با روسیه برای اینکه ایرانیها او را به ماکرون ترجیح دهند، کافی نیست. ماکرون 39ساله که در صورت پیروزی جوانترین رئیسجمهور فرانســه خواهد بود در بهبــود روابط ایران و فرانســه در ماههای اخیر نقش مهمی داشته اســت. او با باقیماندن فرانســه در اتحادیه اروپا کاما موافق است و این در مسیر توســعه روابط اقتصادی ایران و اتحادیه اروپا خیلی مؤثر خواهد بود. ازهمینرو تحلیلگران ایرانی تصور میکنند که سیاســت متوازن و رو به بهبودی با ایــران در پیشخواهد گرفت. بهعنوان مثال، علی ســجادی انصاری وابسته نظامی سابق ایران در فرانســه در گفتوگویــی گفته بود «فکر میکنم آقای مکــرون تاش خواهد کرد نســبت بــه جمهوری اســامی ایران، سیاســتی متوازن و متعادل را دنبال کند و بیشــتر به دنبال توســعه و ارتقای روابط باشد تا کاهش سطح روابط یا تیرگی. به نظر میرســد دســتکم روند کنونی ادامه پیدا خواهد کــرد». ماکرون که به هوادارانش اطمینان داده در برنامه او هیچ دیواری وجود ندارد، امنیت واقعــی را در باقیمانــدن مرزهای اروپاییشــان میداند و این همان چیزی اســت در بهبود روابط ایران و فرانســه بهعنوان عضــوی از اتحادیه اروپا مهم خواهد بود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.