قزاقستان یا کازاخستان؟

Shargh - - سیاست -

شهریار خواجیان، مترجم:

تقریبا در همه ادبیات نوشتاری و گفتاری فارسی نام جمهوری کازاخستان Kazakhsatn(،) «قزاقســتان» نوشــته و خوانــده میشــود؛ مثلا ایــن روزها در خبرهــا میخوانیم و میشــنویم که هماکنون هیئت نمایندگی جمهوری اســلامی ایــران در آســتانه، پایتخــت جمهــوری آســیایمرکزی «قزاقســتان»، حضور دارد تا درباره طرح صلح ســوریه با هیئتهای نمایندگی سوریه، روســیه و مخالفان و دیگران مذاکــره کند )نقل به مضمــون(، اما درواقع اطلاق نام قزاقســتان به این بزرگترین جمهوری آســیایمرکزی اشــتباه و غلط اســت؛ غلطی که متأســفانه از دیرباز و حتی پیش از فروپاشی شوروی مرســوم بوده است، زیرا که نام کشــور «قزاق»ها که معرّب نام کوزاک Cossaks() اســت را متبادر میکنــد که بهواقع چنین نیســت. مطابق اســناد تاریخــی، کوزاکها گروهــی عمدتا سفیدپوســت و اســلاونژادند که بیشــتر در اوکراین و جنوب روســیه و در حاشــیه رودهــای ولگا- دن زندگــی میکردهاند و ربطی به کازاخها Kazakhs() که ترکنژاد و از اقوام آســیایمرکزی هستند، ندارند. البتــه در زمان جنــگ جهانی دوم و شــاید پیش از آن شــمار زیــادی از مردم روســیه و احتمالا همین کوزاکهــا بنا بر ملاحظات جنگی و اســتراتژیکی از غرب اتحاد شــوروی پیشــین به مناطق شرقی آن، ازجمله کازاخستان مهاجرت کرده یا کوچانده شدند، بهطوریکــه روستبــاران بســیاری را در فیلمها و تصاویر میبینیم و دربارهشان میخوانیم که اهل این کشور هســتند و زیر پرچم این جمهوری در مجامع بینالمللی حضــور مییابند، اما اگــر حتی بپذیریم کــه گروههایی از آنــان کوزاکهای ســاکن منطقه ولگا- دن بوده باشند، باز هم دلیل نمیشود که نام این جمهوری را بهجای نام راستین آن، کازاخستان، قزاقستان بگوییم و بنویســیم که نامی غیرواقعی و حتی جعلی است. نام قزاق در تاریخ 150ساله اخیر ایران با ورود نخســتین هنگ کــوزاک cossaks() به ایران در زمان ناصرالدینشاه باب و متأسفانه ماندگار شد. در آن دوران رسم بود که نامهای خاص خارجی را به صورت معــرب درمیآوردند؛ مانند تلگراف که به تلغــراف، دالگورکی به دالقورقــی و ... و کوزاک به قزاق تبدیل شــد. متأســفانه این نام تاکنون برقرار مانده و با شکلگیری اتحاد شوروی در 1917 و بعدها جمهوری آسیایمیانه کازاخستان، موجب بدفهمی و غلطسازیهای بسیار از این دست شده است. انتظار منطقی از وزارت خارجه این است که این مسئله مهم را با رجوع به اســناد و مدارک تاریخی و نیز رایزنی با مقامهای ســفارت این کشور بررسی و راستیآزمایی کنــد و پس از حصول اطمینان از حقیقت امر مراتب را از طریق رســانههای گروهی نوشــتاری، دیداری و شنیداری به آگاهی عمومی برساند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.