پوپولیسم پلکانی برای قدرت

Shargh - - جهان - عبدالحمید الانصاری

رشد پوپولیســم و احزاب دستراستی در غرب روزبهروز بیشتر شده و چهرههایی از بین آنها ظهور میکنند. پوپولیسم اساسا بر نگرانی نسبت به هویت و دشمنی نسبت به دیگری مبتنی اســت و مسئولیت مشــکلات اقتصادی و امنیتی را بر دوش دیگران میاندازد تا بتواند خود به جایی برسد. گفتمان پوپولیســتها بهطور معمول چنانکه ما شاهد آن بودهایم، گفتمانــی تحریککننده اســت. از غرایز اولیه و احساســات تودههــا علیه دیگــران اســتفاده میکند. از اینجاســت که میبینیم در تظاهرات پوپولیســتها شــعارهای مشابهی به چشم میخورد: برای مثال فرانسه برای فرانسویها یا آلمان برای آلمانیها.... الخ.

سخنان پوپولیســتها هیجانی، گمراهکننده و عوامپسند اســت. آنها خوب میدانند چگونه با احساســات و عواطف ملتها بازی کنند و نســبت به هویت، فرهنگ، دین و میهنشان در دل مخاطبان خود هراس افکنده و اینطور وانمود کنند که برای مشــکلات اقتصادی و امنیتی راهحلهایی معجزهآســا دارند. گفتمان پوپولیســتی گفتمانــی بــدون عقلانیت، تبلیغاتــی و نفرتپراکن اســت که هدفش تحریک احساســات تودههای مردم و ترغیب آنها به دشــمنی با کسانی اســت که از نظر تمدنی، دینی، مذهبی و قومی با آنها تفاوت دارند. یک فرد پوپولیست مدیریت نمیکند، بلکه از سوی تودههایی که فکر میکند دارد هدایتشان میکند خود مدیریت میشود. او بر موج تودهها سوار شــده و به غلط یا درســت چاپلوســی آنها را میکند. هدف والای یک پوپولیست، دســتیافتن به قدرت است حتی اگر در این راه مجبور شود ارزشها یا ســنتهای اجتماعی را زیر پا بگذارد. گفتمان پوپولیستی یک گفتمان ضدسازندگی و تفکری مبتنی بر «توهم توطئه» است. پوپولیسم در ۳0 قرن گذشــته فاشیسم و نازیسم را در اروپا به وجود آورد. حاکمان دیکتاتــور آمریکای جنوبی نیز در پی این موج بــود که به وجود آمدند. این جریان در میان کشــورهای عرب نیز افرادی پوپولیســت و مسلط را پدید آورد که سیاســتهای عوامفریبانه را دنبال میکردنــد. این سیاســتها فجایعی را در کشورهایشــان به بار آورد که هنوز پیامدهای آن پابرجاســت. اما اروپاییها از پوپولیســم درس گرفتند و از پایان جنگ جهانی دوم احزاب لیبرال توانســتند بین دموکراســی و سوسیالیســم پلی زده و جریان پوپولیســم را مهار کنند. به مــدت هفت دهه جریان پوپولیســتها در غرب به حاشیه رانده شد. اما امروزه دوباره از نو برگشــته است و میرود امواج پوپولیستی اروپا و ایالات متحــده را فرا گیرد. اگر هلند را اســتثنا کنیــم که به طوری عجیب از موج پوپولیســم نجات پیدا کرد یا آلمان که آخرین دژ به شمار میرود؛ امروزه فرانسه درگیر نزاع بین پوپولیسم و دموکراسی است. پوپولیســم قویترین کلنگ برای نابودی دموکراســی اســت. با این حال باید گفت پوپولیســم یکی از عوارض ناشی از دموکراسی است. در گذشــته در آتن، فلاسفه یونان از جمله افلاطون و ارسطو دموکراسی را میســتودند. آنها آزادی را برای همه تجویز میکردند و میگفتند افراد نیــک و غیرنیک را باید به صورتی مســاوی دید. آنها میگفتند مســئله اصلی شایستگی و قانون است و این اکثریت جامعه است که باید حاکم باشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.