آرمین: آيینهوند معتقد بود رجل سیاسی نگاه جنسیتی ندارد

Shargh - - يادمان آيینه صادق -

ريحانه حيدري: دومین سالگرد درگذشت دکتر صادق آیینهوند در پژوهشکده تاریخ اسام برگزار شــد. فاطمه راکعی و حجتالاســام هادی خامنهای هم در این مراسم سخنرانی کردند. دکتر ناصر تکمیلهمایون از سخنرانان اصلی مراسم سالگرد مرحوم آیینهوند بود، او ابتدا درباره خلقیات و اخاق پسندیده ایشان توضیح داد. دکتر تکمیلهمایون گفت: طی این ســالها حتی یکبار هم نشنیدم کسی از او گله یا شکایت داشته باشد. آیینهوند کاما عدالت، راســتی، درستی و حقیقت را در کارهایش رعایت میکرد. البته نکته جالب توجه هم تأیید ســخنان دکتر تکمیلهمایون توسط دانشجویان و همکاران ایشان بود. این استاد تاریخ در بخش دوم سخنان خودش به مراتب علمی وي اشاره و او را پیوندی میان رابطه گسسته تاریخنگاری عربی و پارسی توصیف کرد. آیینهوند در دو رشته تاریخ با گرایش تاریخ اســام و ادبیات عرب حضوری پربار داشت؛ اگرچه در ســایر رشتههای علوم انسانی هم رسالتی داشت. آیینهوند در جلســههای فصلنامه انجمن ایرانی تاریخ و سایر مجلههای تاریخی حضور پیدا میکرد که پایهای برای بقای آن مجله و انجمن بود و یک نوع اتوریته اخاقی و علمی برای مجله و مقالات آن داشت. به گفته دکتر تکمیلهمایون دکتر صادق آیینهوند اهل پذیرفتن پســت و مقام نبود حتی برای برعهدهگرفتن مســئولیت پژوهشگاه علوم انســانی و مطالعات فرهنگی با بسیاری از دوستان پژوهشگاه افراد زیادی را واسطه کردیم تا این مســئولیت جدید را قبول کرد. سخنران آخر این مراسم محسن آرمین بود؛ او ابتدا از نامرادیهای روزگار گله کرد چون سبب شده بود ارتباط خودش را با دکتر آیینهوند کمرنگ کند تا مبادا در ســالهای پرالتهاب بعد از ۸۸ برای ایشــان مایه دردسر شود؛ اما امروز از این فاصله مغموم و مغبون اســت. اما آرمین در بخش اصلی ســخنان خود به مباحث جدیتر اندیشــه دینی و عصریکردن فهم دین پرداخت. او محور اصلی ســخنان خود را یکی از یادداشتهای دکتر آیینهوند در مورد ضرورت نوسازی از فهم دین متناسب با تحولات جامعه قرار داد. این پژوهشگر دینی گفت دکتر آیینهوند در این یادداشت مبنای نظر خود را نگاه دین به حضور زن در زمانه حاضر قرار میدهد. محسن آرمین توضیحات مبسوطی هم درباره آراي متفاوت نســبت به سنت و مدرنیته ارائه کرد؛ شاید بتوان گفت نوع رویکرد به سنتها، تجدد و متدولوژی که متفکران برای حل این دوگانه انتخاب کردند مهمترین یا دســتکم یکی از عوامل اختاف پاسخهایی است که به این دوگانه داده شده اســت پس میتوان نارســاییهای پاســخهای مذکور را عمدتا در این دو عامل یعنی نوع رویکرد به ســنت و تجدد و روش حل این دوگانه جســتوجو کــرد. در ادبیات مربوط به تجدد معمولا با سه مفهوم مدرنیته، مدرنیسم و مدرنیزاسیون مواجه هستیم اما متأسفانه گاهی بدون توجه به معنای مستقل آنها این واژهها را برای یک مفهوم به کارمی بریم؛ پس نباید مدرنیته، مدرنیســم و مدرنیزاسیون را یکســان بدانیم. از طرفی دیگر متناظر با همین مفاهیم را کموبیش میتوان در مورد سنت هم در نظر گرفت. گاهی از سنت بهعنوان یک وضعیت سخن گفته میشود و گاهی بهعنوان روند، طرحی برای تعمیق مناسبات سنتی و تقویت نقش نهادهای سنتی جامعه و گاهی هم به سنت و ارزشهای آن بهعنوان یک ایدئولوژی نگاه میشــود. پس سنت نه مترادف گذشته است و نه تجدد مترادف آینده به حســاب میآید. ســنت هم در حال ما و هم در تجددی که قصد دســتیابی به آن را داریم حضور خواهد داشت. تجددی که در پی آن هستیم تحکیم و تداوم شخصیت و هویت ما در موقعیت و جهانی اســت که در آن زندگی میکنیم. آرمین با این توضیحات میخواهد به نظر دکتر آیینهوند در مورد ســنت دینی درباره مسئله زن تأکید کند. «زن در عصر نبوی و علوی حضوری چشمگیر و طبیعی و در خور شأن داشته است. در اوج درخشش تمدن اســامی و در عصر تولید علم در جهان اســام ما زنانی در مقام مدرس میبینیم که در تولید علــم در جهان صاحب نقش بودهاند و در صحنه سیاســت، اجتماع و هنر و تولید درخشیدهاند؛ با اطاعی که از تاریخ و سیره معصومان دارم و گمان نمیکنم در هیچ متنی از متون درجهاول باشد که از نظر نگذرانده باشند و از بن دندان میگویم که در اسام معیار و اســام ســیره هیچ منع و محدودیتی برای حضور زن نیست» آرمین از سخنان آیینهوند وام گرفت و گفت سویی دیگر به پسرفت موقعیت و حضور زن تحتتأثیر عوامل تاریخی، فرهنگی و سیاســی اشاره میکند که در عرف و ســنت دینی و فتواهای فقها بازتاب یافته اســت. سپس به ناسازگاری این سویه ایدئولوژیک با واقعیات امروز نظر افکنده و میگوید «امروز دیگر حضور زن یک امر واقع و مقبول است. حال چه کسانی بخواهند و چه کسانی نخواهند باید گردن بگذارند و خوشــا به حال جوامع و مللی که روشمند و مطابق منطق مقبول از آن استقبال کنند». دکتر آیینهوند هم میگوید من کلمه رجال را در قانون اساسی که یکی از شروط رئیسجمهوری اسامی است از باب غلبه میدانم و این هم یک قاعده اصولی اســت؛ وقتی میگوییم رجل شــامل مرد و زن میشود؛ از باب غلبه، نیازی به ذکر مونث نمیبینیم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.