مركز پژوهشهاي مجلست بارائعهات6سناريوپدروواكنلشپباه وع افز شدهيايشيارانهها هشدار داد

Shargh - - اقتصاد -

حــالا برآوردهــا چه را نشــان ادامه از صفحه اول

ميدهــد؟ پیــش از آن ایــن توضیح نیاز اســت کــه اکنون فقط بخــش کوچکي از جمعیــت یارانهبگیر بــه اختیار یا اجبار، کنار گذاشــته شــدهاند و به سبب رشــد موالید، ميتوان ادعا کرد که بــاز هم در ســالهاي آتي، بــه میــزان 80 میلیون نفر جمعیت کشور )10 دهك(، افراد یارانه دریافت خواهند کرد. حالا طبق این گزارش که براساس تعداد جمعیت )دهك( در ســال اول افزایش یارانه از سوي کاندیداها، مطرح شده، در صورت سهبرابرشدن یارانهها یعني 150 هزار تومــان، براي کل جمعیت 80 میلیون نفري، تورم به 2۹.6 درصد افزایش خواهد یافت و روزهاي شــوم گراني دوباره آغاز ميشود. این البته در صورت افزایش ســهبرابري یارانه اســت. حال اگر قالیباف روي ادعاي اولیــه خود یعنــي افزایش یارانه بــه 250 هزار تومان اصرار داشــته باشــد، این رقم به 41.۹ درصد )اگر گرد کنیم 42 درصد( افزایش ميیابد. چیزي نزدیك به تورم دوران احمدينژاد که حدود 45 درصد اعلام رســمي شــده بود؛ دومین رقم تورم بعد از 4۹ درصد تورم پس از جنگ تحمیلي.

چرایي تأکید بــر افزایش یارانه از ســوي کاندیداها را فقــط ميتوان اقدامي پوپولیســتي دانســت، چراکه حتــي محمدباقر قالیبــاف در ســال 88، معترف بود کــه افزایش یارانه به افزایش تورم منجر ميشــود؛ اما حالا پوســتین عوض کرده و ادعــاي «دولت مردم» را دارد. متحــدان دو دولت نهم و دهم، بارها در معرض انتقاد کارشناســان حتي زمان رويکاربودن دولتهاي محمود احمدينــژاد قرار گرفته بودند. ســال 88 که هنــوز فاز اول قانون هدفمندي یارانهها در دســتور کار بود، احمد توکلــي، اقتصاددان اصوالگــرا، با یارانه 11 هزار توماني، تــورم 50 درصدي را پیشبیني کرده بود. البته در آن ســالها با درنظرگرفتن سناریوهاي مختلف براي قیمت بنزین، نســبت به تــورم صد درصدي هم هشــدار داده شــده بود.حالا دفتر مطالعات اقتصادی مرکــز پژوهشهــای مجلس، در گزارشــی بــا عنوان «پولپاشی در اقتصاد: مبانی و آثار» با نگاهی به ادبیات این موضوع به ارزیابی و بررسی تأثیرات موارد مختلف پولپاشــی احتمالی در بودجه دولت در شرایط فعلی اقتصاد ایران پرداخته است.

در این گزارش تصریح شده است که برخی دولتها با وجود قیدوبندها به دلیل محدودیت منابع در اختیار، ممکن اســت به دلایــل مختلف اقتصــادی )افزایش تقاضــای کل و خــروج از رکــود( یا اقتصاد سیاســی )انتخاباتی( تمایل داشــته باشــند خــارج از محدوده ظرفیت مالی دردسترس، مخارج خود را افزایش دهند و کسری بودجه ایجاد کنند. کسری بودجهای که در این وضعیت ایجاد میشــود معمــولا از راههای مختلفی تأمین میشــود. راه متداول، ایجاد بدهی اســت که در برخی کشــورها، شــیوههای دیگری مانند تأمین مالی مســتقیم از بانک مرکزی، تغییر نرخ ارز و تغییر قیمت نهادههــا یا کالاهایــی که تأمینکننده آن دولت اســت )مانند ســوخت و حاملهای انرژی( نیز به این روشها اضافه میشود.

توزيع هليكوپتري يارانه

در ادامه این گزارش آمده: عمده روشهای مذکور، بهگونهای «پولپاشی» از منابع دیگر برای تأمین مخارج دولت بهشــمار میروند، اما بهطور ویژه، پولپاشــی از طریق بانک مرکزی در بودجه دولت، بهطوریکه امکان بازگردانــدن آن وجود نداشــته باشــد، از مصادیق یک سیاســت پولی غیرمتعارف به نام «توزیع هلیکوپتری» شــمرده میشــود. بنابر تعریف فنی، ایجاد کســری و تأمیــن منابــع آن از بانک مرکزی، بهگونــهای که عملا یا به دلایل اقتصاد سیاســی، امکان یا قصد بازســتاندن منابــع توزیعشــده و کاســتن از اثر گســترش پولی آن )استرلیزهکردن( وجود نداشته باشد، از مصادیق توزیع هلیکوپتری پول شــمرده میشــود. توزیع هلیکوپتری عمدتــا در اقتصادهــای دچار رکود شــدید و نرخ بهره پایین و بهمنظور رونقبخشــی به اقتصاد، اســتفاده یا پیشنهاد میشود و استفاده از آن برای کشورهای دچار تورم و با نرخ بهره بالا، با خطرات شدید ارزیابی شده و توصیه نمیشود.

بارش سنگ تورم بر سر مردم

در ادامــه این گزارش نوشــته شــده: کشــورهایی کــه در ســیکلهای چهارگانه سیاســتهای موســوم بــه عوامگرایی قرار داشــتهاند، در نهایــت در معرض آسیبهای خطرناک پولپاشی، از جمله اَبَرتورم، بحران ارزی و بحــران تعهــدات، قرار گرفتهانــد و در نهایت، دستههای اسکناسی که گویی از آسمان پرتاب شدهاند، هنگام رســیدن به زمین اقتصاد، تأثیراتی همانند بارش سنگ داشتهاند.

در ایــن گــزارش، ضمن مرور فشــرده بــر ادبیات پولپاشــی و سیاســتهای عوامگرایانه، تأثیرات موارد مختلف پولپاشی احتمالی در بودجه دولت در شرایط فعلی اقتصاد ایران بررسی شده است.

در گزارش مرکز پژوهشهای مجلس برآورد شــده اســت: در شــرایط فعلی اقتصــاد ایران، هــر 50 هزار میلیارد تومان پولپاشی در بودجه دولت )معادل کمی بیش از 50 هزار تومان برای هر ایرانی(، در ســال اول، حداقل اثــر تورمی معادل افزایش 6.4 درصد داشــته باشــد و پیشبینی تورم فعلــی را از 11.2درصد کنونی در ســال جاری به 17.6 درصد در پایان ســال برساند. علاوهبراین همانگونه که توضیح داده شــد، وضعیت نظام بانکی کشــور بهگونهای اســت که هرگونه اقدام غیرمدبرانــه اثرگــذار بر حجم پول و نرخ ســود بانکی میتواند آســیبهای جدی و بعضــا جبرانناپذیری از قبیل تورمهای افسارگسیخته در پی داشته باشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.