# دوباره_ ایران

Shargh - - صفحه اول - مهدی زارع*

تمام وقت و انرژی نگارنده در سالهای گذشته در زمینه علم و البته عمومیســازی و ترویج آن بهویــژه در زمینه تخصصی خود صرف شــده است. اما در شرایط حاضر بهترین راه توسعه علمی و عقلانی کشور را در تداوم مدیریــت دولت دکتر «روحانی» میبینم. ولی چرا به چنین نتیجهای رسیدم؟

1- مــا در ایران کار علمی را بــا کمترین هزینه انجــام میدهیم. برای انجــام کار عــلاوه بر نیاز بــه بودجه و امکانــات، به ثبات و البتــه امید نیاز داریم. در ســالهای قبــل از دولت تدبیر و امید به چشــم خود دیدم که تعداد قابــل ملاحظهای از دانشجویان دکترای خودم که اتفاقا از بهترینشان هم بودند، کشور را به مقصد کشورهای پیشرفته با گرفتن شــغلی مناسب ترک کردند، مهمترین دلیل در کلام که آنها کشور را ترک کردند، نبودِ احساس ثبات و امید به آینده کشور بود. در چهار سال اخیر به نظر میرسد اگر هیچچیز به طبقه تحصیلکرده داده نشده باشــد، حداقل احساس ثبات و امید به آینــده در میــان بخش مهمی از آنها ایجاد شــده است.

2- دلایل مختلفی برای این خوشبینی به آینده وجود دارد. در موضوع برجام که بازکردن مهمترین چالش بینالمللی کشــور در دهههای گذشــته با اســتفاده از نیروهای زبده متخصص و دانشگاهی کشور بود، جرقه امیدی برای تقویت این دیدگاه که شاید بازنگری علمی و مدرن در عرصههای مرتبط با علوم انسانی، گشایشی در روابط و مناسبتهای بینالمللی منطقــهای، حتی بحرانهای منطقهای مانند جنگ داخلی در سوریه باشد، زده شد.

3- در ســالهای تحریم، این بحث در کشــور بســیار مطرح شــد که نــگاه بــه درون و اتکا به نیروهــای داخل، به دلیــل عدم امــکان خرید یا واردکردن تجهیــزات و دســتاوردهای علمی به کشــور اولویت دارد. بخشــی از این رویکرد در هر تحریمــی طبیعی و منطقی اســت، ولی واقعیت دیگر آن اســت که مشــکلات تحریــم )از موانع مالــی و اقتصادی تا عدم امــکان تبادلات علمی بینالمللی( عملا امکان بســیاری از فعالیتهای علمــی و توســعه فنــاوری را در کشــور محدود کــرد. در فضــای پســابرجام بهتدریج بخشــی از محدودیتها برای توســعه فناوری در داخل رفع شد. برجام از این دیدگاه، کمک به شروع انتقال و توسعه فناوری در داخل کشور بود.

4- امکان همکاری پایاپای و مشــارکت جدی و از موضع برابر برای پژوهشــگران ایرانی در بسیاری از زمینههای علمی و توســعه فناوری فراهم شده اســت و با امیدی که در ســالهای اخیر گسترش یافــت، بــه اعتبار کیفیــت بالای تولیــدات علمی پژوهشــگران ایرانی )در هر زمینهای که در بالاترین ســطح در دنیا تولیدات خود را منتشــر کردهاند( و همــکاری علمیای کــه اکنون توســعه مییابد، فرصتی برای پژوهشــگران ایران به منظور مدیریت مشترک پروژههای علمی فراهم ميشود.

5- بعضــی از زمینههــا که به صــورت فوری در کشــور ما بهعنــوان مســائل کلان ملی اولویت بــالا دارند و نیاز اســت تا پاســخهای واقعبینانه و علمی برای این مســائل یافته شــود )مانند مسئله خشکســالی، تغییــر اقلیــم، پهنهبندی ریســک مخاطــرات طبیعــی و خشکشــدن دریاچههایی ماننــد ارومیه و هامون( از زمینههایی اســت که با گشــایشهای اخیر امکان طــرح موضوع در قالب اســتفاده از همکاری مراکز پژوهشــی کشــورهای پیشرفته یافته و لازم است با گشایشهای رخداده حتما از توان داخلی برای مسائل ملی راهحلهای درازمدت یافته شود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.