ن اگفپتهوهايلو زيبر نخاررجههازا ج ناگزر وانعل کيجياهتيه ه آممستداي

چرا وقتی تحريمها تحميل میشد ساکت بوديد و حتی افتخار میکرديد؟

Shargh - - دیپلماسی -

این روزها برجــام موضوع اصلی مناظرههای انتخاباتی است و مواضعی خلاف واقع درباره آن اتخاذ میشود که جــواد ظریــف در گفتوگو با انتخاب به ســؤالاتی درباره آنها پاســخ داد. مهم ترین نکات این گفتوگو را در ادامه بخوانید.

متأســفانه خیلی صحبتهایی که شنیده میشود، اصــولا ارتباطی با واقعیت نــدارد. مخصوصا در حوزه سیاســت خارجی، ادعاهایی میشــود؛ مثلا اینکه پول نفــت هنــوز نمیتواند به ایــران بیاید! هربــار هم که دولــت، دیگــران، وزارت نفت، بانک مرکــزی و وزارت خارجــه اعلام میکنند، ظاهرا دوســتان قرارشــان این اســت که پول به کشور وارد نشود و به همین دلیل هم شــاید این را دوست دارند و متأسفانه تکرار میکنند. ما عادت کردهایم. من و همکارانم عادت کردهایم. دوران ســختش را هم پشت ســر گذاشــتیم. دوران سختش زمانی بود که ما برای مذاکره میرفتیم و توقع داشتیم که از ایــران حمایت دریافــت کنیــم... در این مصاف دشــوار، هر روز نگران اتهامات، حتی بیش از اتهامات، افتراهایی که در داخل علیه ما مطرح میشد هم بودیم و هم زمان باید مذاکره هم میکردیم. ســختیاش مال آن دوران بود... . دوســتان باید همه بدانند که ما همه در یک کشــتی نشســتهایم و نباید اقتدار نظام را که در هر زمانی توســط دولت آن زمان به دنیا ارائه میشود، اینگونه زیر سؤال برد.

خیلی از آنچــه درباره واقعیات برجام اظهار و ادعا میشــود، خلاف واقع اســت؛ مثلا گفته میشود که ما نتوانستیم پول نفت را به کشور برگردانیم! که این خلاف واقع است یا اظهارات دیگری که میشود از قبیل اینکه مــا مجبوریم پول نفــت را با کالای بنجل وارد کشــور کنیم. تعجب میکنم اینها واقعیاتی بود که چهار، پنج سال پیش اتفاق میافتاد. چهار، پنج سال پیش بود که مجبــور بودیم به جای پول نفتمــان کالاهای مصرفی یا کالاهای بســیار لوکــس وارد کنیم تا بدین طریق پول وارد کشور شــود. اما آن زمان متأسفانه کسی صحبتی نمیکرد. آن زمان من کمتر نقد میشنیدم. اما امروز که پول نفتمان را به ارزهای معتبر بینالمللی وارد میکنیم و مجبور نیستیم هیچکدام از آن روشهای از یک طرف ظالمانه و از یک طرف پرفســاد را که در دوره گذشــته اتفــاق میافتاد، تجربه کنیم و از آن روشها اســتفاده کنیم، دوستانی که در تمام آن هشت سال سکوت کرده بودند یا حمایت میکردند یا آن اقدامات را نشانه اقتدار ملی میدانستند! امروز نمیدانم براساس کدام دادهها میآیند و ادعاهای خلاف میکنند. دوســتان ظاهرا به خاطر نمیآورند که هر شــش ماه یک تحریم جدید به تحریمهای ایران اضافه میشد.

حتما شــنیدهاید که یک مذاکره بنــده با آقای کری 9 ســاعت یکسره از ساعت 9 شــب تا شش صبح روز بعد بــدون توقف ادامه داشــت. بــرای تعریفکردن داستان کسی 9 ســاعت نمینشیند. فشار بوده، مذاکره بــوده و تلاش بــوده بــرای بهحداکثررســاندن منافع کشــور. در این فضا دوستان ما یکی پس از دیگری، این پوســترها و بنرها و پلاکاردهایی که ســاخته میشد که من نمیدانم چگونه و از کدام بودجه ســاخته میشد را در ســطح شــهر نصب میکردند. مــن در بعضی از راهپیماییهایی که شــرکت میکردم، میدیدم بنرها و پلاکاردهای متحدالشــکل، تمام رنگی و مقوایی، علیه بنده و همکارانم ســاخته شده و دست بعضی دوستان هســت که با حرکتهای نامناسب و خارج از شئونات یــک جامعه اســلامی این بنرهــا را نشــان میدادند. حــالا اینکه این بنرهــا و پلاکاردها و پوســترها، روحیه رزمندگان صف اول دیپلماســی را تضعیف میکرد، به کنــار؛ اما پولش از کجا آمده؟ کــدام منبع مالی در این حجم وســیع؟ من بعید میدانــم کار فردی بود. چون هیچکــدام از اینها دســتنویس نبــود، بلکــه متحدالشــکل، یک شکل و یک قیافه با بهترین چاپ رنگــی بود کــه حتمــا از بودجه بنده که خارج اســت که بخواهم شخصی یا حتی ســازمانی چنین کاری را بکنــم. تعجــب میکنم این پولها از کجــا آمد و چگونه خرج شــد؟ چه فایدهای داشت و چه کمکی به هیئت مذاکرهکننده کــرد؟ به پیشبردن اهداف نظام در مذاکرات چه کمکی کرد؟ جز خرابکردن روحیه کســانی که باید با استقامت مقابله میکردند.

دوســتان داخلی... با همان هــدف )ملتهبکردن فضــا( به دنیا اعــلام میکنند وضعیت ایران مناســب نیست و ایران جای ســرمایهگذاری نیست. 53 تحریم علیه ایران اســت! تحریمهایی کــه هیچوقت تصویب نشــده و هیچ انعکاسي در جهان نداشته و فقط توسط برخی از دوستان داخلی تبلیغ میشده است. در دولت قبل چه میــزان از آن همه تحریم که در آن زمان علیه کشور میشــد، تحریم واقعی و نه طرح تصویبنشده، در رســانههای دوســتان مطرح میشــد؟ چنــد تا؟... چــرا هیچکــدام از ایــن تحریمها، هیچ انعکاســی در داخل نداشــت؟ چرا قطعنامه شورای امنیت که انواع مجوزهــای اقدامــات خــلاف حقوق بینالملــل را به بدخواهــان ایران میداد، از اقدامــات اقتصادی گرفته تــا فراتــر از آن، محرومکــردن دانشــجویان ایرانی از درسخواندن در کشــورهای خارجی، چرا هیچکدام از اینها منعکس نمیشد؟

شرایط اقتصادی کشور برای همه دنیا بسیار واضح اســت. گزارشهایی که در دنیا چاپ و پخش شده بود، کاملا مشــخص بود و اینطور نبود که اظهارات ریاست محترم جمهوری خبر جدیــدی را به دنیا بدهد. آنها با طراحــی برای این کار برنامهریزی کــرده بودند و دقیقا میدانســتند که دارند چکار میکنند. شما ببینید! وقتی میخواســتند ایــران را تحریم نفتی بکنند، شــش ماه به خودشــان فرصت دادنــد که بتوانند براســاس آن برنامهریــزی کنند و نیاز خودشــان را کــم کنند. ما هم اتفاقا در دولت قبل، اجازه دادیم که آنها از این شــش ماه فرصت اســتفاده کنند! یعنی به عبارت دیگر، همه این محاســبات را دنیا کرده بود. بایــد برویم نگاه کنیم کــه چرا برخلاف تصوری که دوســتان داشــتند، وقتی تحریم نفتــی ایران اجرائــی و عملیاتی شــد به جای اینکه قیمت نفت به 200 دلاری که دوستان پیشبینی کرده بودند، برســد، رونــد نزولی گرفت. چــون در آن شش ماهی که میخواستند نفت ایران را تحریم کنند، ســعودی و دیگران آمدند و بهتدریج نهتنها جای نفت ایران را گرفتند، بلکه بازار را آنچنان اشــباع کردند که ما نتایجش را تا مدتهــا بعد هم دیدیدم؛ بنابراین این اطلاعات درباره وضعیت نابسامان اقتصاد ما برای تمام دنیا کاملا واضح بود و آن صحبتها اطلاعات جدیدی به آنها نمیداد. آنچه مهم اســت، اقداماتی است که این دولت انجام داد و باعث شد ما بتوانیم در مذاکرات موفق باشــیم و آن این بود که وضع اقتصادی ایران را بهبود بخشــید. ما در اوج تحریــم، با توجه به اینکه در یکسالونیم اول تحریمها برداشته نشد، فقط توانستیم از اضافهشدن تحریمها جلوگیری کنیم و بعد از توافق ژنــو، ماهیانــه 700میلیــون دلار پول نقد وارد کشــور کنیم که برای کشــور بســیار مهم بود؛ اما این دو نکته بهتنهایی باعث نمیشد که کشــور بتواند در وضعیت دولت قبل که هر روز تورم بالا میرفت و رکود شدیدتر میشــد، وضعیت خود را بهبود ببخشد. شما ملاحظه کنید دولت اگر نمیتوانســت تــورم را کنترل کند، رکود را کنترل کند، آنوقت بود که برای مذاکرهکنندگان پیام غلط میرفت و آن وقت بود که طرف مقابل احســاس میکرد جمهوری اســلامی نیازمند رســیدن به نتیجه است. ما در واقع توانستیم با اقداماتی که صورت گرفت و با نظم و انضباط مالی و اقتصادی، کشور را به شکلی به جامعه بینالمللی معرفی کنیم که با اتکا به مردم، وضعیــت اقتصاد را با وجــود تحریمها میتوان بهبود بخشــید. همانطورکه مقام معظم رهبــری فرمودند، آنچه برای ما امنیت و پیشرفت آفریده، مردم ما هستند. ایــن مردم بودند که با حضورشــان در انتخابات، طرف مقابــل را از اینکــه از طریق تحریم بتوانــد اراده مردم مــا را بشــکند، ناامید کردنــد. همین مــردم بودند که با انتخابشــان دولتی را ســر کار آوردند کــه این دولت توانســت در مدت کوتاهی تــورم را از 45 درصد به 25 درصد برساند و در زمانی که هنوز مذاکره میکردیم و هنوز تحریمها برداشته نشده بود، تورم کشور به زیر 20 درصد رسید و رکود متوقف شــد. این پیامی واقعی بود که به دنیا منتقل شد.

ما خدا را شــاکریم که ضمن حمایت مــردم، مقــام معظم رهبــری در بزنگاههای تاریخی، ورود کردند و این حرکت بســیار خطرنــاک و مخرب امنیت ملی را شکســتند و اجــازه ندادنــد خارجیها احســاس کنند کســانی که در مقابلشان در پشــت میــز مذاکره نشســتهاند، افــراد ضعیفی هســتند، افرادی هســتند که در کشــور خودشان به آنها باور ندارند و افرادیاند که در کشــور خودشان، معتقدند اینها کســانی نیستند که بخواهند از حقوق ملت دفاع کنند. تقاضا میکنم دوستانی که بعضی حرفها را میزنند، مثلا به دروغ میگویند که هیئت مذاکرهکننده برای منافــع حزبی مذاکره کرد! حرفی سخیفتر، غیرواقعیتر و خطرناکتر از این نمیتوان گفت. به خاطر اینکه اگر یک خارجی فکر کند شــما بــرای منافع داخلی دارید مذاکــره میکنید، حتما با شــما درست مذاکره نمیکند و من از برخی دوستان تعجــب میکنم که چنین آدرسهــای غلطی را به خارج میدهند.

همه دنیا معتقدند که دیپلماســی ایران، دیپلماسی عزتمند، متعادل و دیپلماسی مبتنی بر تعامل از موضع قدرتی که زاییده حضور مردم در صحنه و توانمندیهای متعدد کشور است، بوده اســت. من تعجب میکنم از دوســتانی که چنین تصوری را دارند که ممکن است در داخل فوایدی برایشــان داشته باشد ولی در خارج هیچ فایدهای برای نظام و کشور که ندارد، هیچ ضرر هم دارد که به خارجیها بگوییم دیپلماســی ما ملتمسانه است که کمکم هم باورشــان میشــود؛ یعنــی فکر میکنند افــرادی که با این صلابت در مقابلشــان مینشــینند و مذاکره میکنند، در واقع از نظر داخلیها دارند التماس میکنند! و این خیلی پیام بد و آدرس غلطی است که به خارجیهــا در این زمینهها بدهیم... ما هیچوقت چیزی را از خارجیها نخواستیم و فقط حقوقمان را خواستیم و برای گرفتن این حقوق، ذرهذرهاش را در 18 ماه مذاکره کردیم و برای عملیاتیکردن حقوقی که در برجام گرفته بودیم، باز هم ذرهذره مذاکــره کردیم؛ مثل اینکه 9 ماه طول کشــید تا مــا بتوانیم دولت آمریــکا را ناگزیر کنیم تــا تعهدی که برای فروش هواپیما بــه ایران کرده بود، اجرائی کند. خاطرتان هست آن دوستانی که آن روز به ما ایراد میگرفتنــد، معتقد بودند یکی از این هواپیماها به ایران نخواهد آمد. من پیشنهاد میکنم دوستان بروند مطالبی را که خودشــان در بعضی روزنامهها نوشتند، بخوانند. دوســتان بعد از توافق ژنو اعلام کردند توافق به ایران اجازه نمیدهد در خاک خود غنیسازی داشته باشــد. من تقاضا میکنم، مردم ما یادشــان باشــد که این حرف زده شــده و در روزنامه دوستان نوشته شده! میتواننــد بروند و ببیننــد که الان ســانتریفیوژهای ما درحال غنیسازی و پیشرفت است. ما به بالاترین سطح فناوری خودمان در این حوزه رســیدهایم. چرا یادشــان رفته در روزنامههایشان چه نوشته بودند؟ چرا فراموش کردهاند تیتر بزرگشــان را «پــرواز هواپیماهای کاغذی در فضــای انتخابات»!؟ آیا ایــن هواپیما کاغذی بود که خودشــان رفتند و در این هواپیما نشســتند؟ دوستانی در هواپیمــا نشســتند، روی بادبادک نشســتند و به هوا رفتند؟ هواپیما، کاغذی بود؟ فراموش کردند فرمایشات خودشان را؟ فراموش کردند تیترهای خودشان را؟... به خاطــر اینکه ما برخلاف آنچه که برخی میگویند، حتی یک لحظه برای پیگیری منافع مردم، ملاحظات داخلی را در نظر نگرفتیم... دوستان ما در داخل میگویند پرواز هواپیماهای کاغذی در فضای انتخابات؛ یعنی دارند به خارجــی خط میدهند که آقای عزیــز و آقای غیرعزیز! شــما قرار نیســت که این هواپیما را به مــا بدهید و ما آمادهایم که تعهدات شــما اجرا نشــود. این حرفها را دارند میزنند. از طرف دیگر دارند به جامعه بینالمللی میگویند آنچه ما به دست آوردهایم، در واقع یکسری کاغذ است!

دوســتان ما به صورت کلــی میگویند که تحریمها برداشــته نشــده! خوشــحال میشــدیم کــه آنقدر دقیق بگویند که تحریمهای هســتهای برداشــته شده و تحریمهــای غیرهســتهای برداشــته نشــده. واضح هم هســت؛ چون مــا وارد مذاکره دربــاره تحریمهای غیرهستهای نشدیم و قرار هم نبود که بشویم. ما از بنیه دفاعی، از سیاســتهای منطقهای کشور دفاع میکنیم و حاضر نیســتیم در آن حوزهها با دیگران مذاکره کنیم. در آن حوزهها، متأســفانه در چندین ســال دولت قبل، با اســتفاده از آن فضاســازی جهانی و امنیتیســازی ایــران، تحریمهای دیگری هم علیه ایران تصویب کرده بودنــد. خیلی از این تحریمها در همان هفت، هشــت سال تصویب شــد؛ اما به دلیل هستهای تصویب نشد؛ بلکه به بهانههای دیگر تصویب شد. تحریمهای اصلی هســتهای در ســه حوزه بود؛ نفت، بانک، حملونقل. البتــه تحریمهای کناری هم بود؛ مثــل فلزات گرانبها و پتروشــیمی که به نفــت مرتبط میشــد. همه اینها برداشته شــد. واقعیتش هم لمسکردنی است. روزی که مذاکره را شــروع کردیم، حتی یک کشــتی ما بیمه جهانی نداشــت؛ اما امروز 70 کشور، }کشتيهاي ما را{ بیمه جهانی ميکنند، یعنی همه کشتیها. روزی که ما تحریم را شروع کردیم، یک بانک خارجی با ایران رابطه سوییفت نداشــت و رابطه کارگزاری نداشت؛ اما امروز نزدیک به 300 بانک خارجی بــا ایران رابطه کارگزاری دارند و در سال گذشته دهها هزار مورد ارتباط سوییفتی داشــتیم. روزی که ما مذاکرات را شــروع کردیم، نفت ایران 900 تا 950 هزار بشکه فروش میرفت؛ اما امروز دومیلیونو 500 هزار بشکه فروش میرود.

ادامه در صفحه 19

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.