ر وااییتنليلي گ فلستاضنازينمایشگاهچکتناب،د تررجموه و نش زهر

Shargh - - كتابِ شرق -

بین نمایشگاه کتاب تهران بــا نمایشــگاههای مهــم کتاب فاصله خیلی زیادی وجود دارد. نمایشگاههای کتــاب معمــولا عرصهای بــرای بــروز فعالیتهای مختلــف فرهنگیانــد اما نمایشــگاه تهران فقط یک فروشگاه بزرگ کتاب است و در آن هیچ کار فرهنگیای انجام نمیشــود. درحالیکه در چنیــن فضایی باید به شیوههای مختلف و به شکلی جدی به مسائل مربوط به نشر و کتاب پرداخته شود. نمایشگاه کتاب عرصهای اســت که در آن میتوان سخنرانی، جشن کتاب، جشن امضاء و مراســمهایی اینچنین برگــزار کرد. همچنین این فضای چندروزه بهترین موقعیت برای ارتباط اهل فرهنگ و مخاطبان است.

در نمایشــگاه کتــاب پاریــس تمام نویســندگان و شاعران و اهل فرهنگ فرانسه حضور دارند و از نزدیک با مخاطبانشــان ارتباط برقــرار میکنند. رســانهها و روزنامهها نیز در بعدی وســیع به تبلیغ و اطلاعرسانی چنین مراســمهایی میپردازند و مــردم خیلی راحت در جریان حضور نویســندگان و شــاعران در نمایشگاه کتاب قرار میگیرنــد. اما در اینجا چنیــن برنامههایی در این بعد وســیع وجود ندارد و گاهی خود ناشــران بــه طور محدود از مولفانشــان دعــوت میکنند تا در غرفههای نمایشگاه حاضر شوند. من دو سال پیش در نشــر مرکز و ثالث که ناشران کتابهایم هستند حاضر شــدم و توانستم از نزدیک با مخاطبان روبرو شوم. این تجربهای بســیار مفید برای من بود و امکان گفتوگو درباره آثار مختلفم فراهم شــد. این نوع ارتباطها هم برای اهل فرهنگ و هم برای مردم خیلی خوب است و نباید این فرصتها از هر دو طرف گرفته شود. موضوع دیگر، لزوم برگزاری نشستها و سخنرانیهایی در باب آسیبشناسی کتاب است.

نمایشــگاه کتاب بهترین فرصت برای برگزاری این مراســمها است که متاســفانه از ما دریغ میشود. در این شرایط نمایشگاه کتاب تهران فقط مکانی است که ناشران مختلف در آن جمع میشوند و شیوه برگزاری آن هیــچ جذابیتی نــدارد جز اینکه کتابهــا با اندکی تخفیف به فروش میرســند. اطلاعرسانی و تبلیغات رسانههای ما درباره نمایشگاه کتاب هم ضعیف است و آنها نیز بهدرســتی وظیفهشــان را دراینباره انجام نمیدهند.

بااینحال نمایشگاه کتاب فرصتی است برای طرح این پرســش که چرا تیراژ کتاب در ایران تا اینقدر پایین آمده اســت. مردم ما با مقوله مطالعه آشــنا نیستند و هرروز با کتاب غریبهتر میشوند. نهفقط کتاب که حتی تیراژ روزنامهها نیز امروز به طرز خندهدار و درعینحال شــرمآوری پایین اســت. کتابنخواندن مــردم دلایل مختلفی دارد که یکی از آنها عدم اعتماد به کتابهای منتشرشــده اســت. ممیزی از این لحاظ دقیقا اعتماد مخاطبان را نشانه گرفته است و مردم نمیدانند کتابی که در بازار به آنها عرضه میشود چقدر با کتاب اصلی فاصله دارد. خود من هم واقعا با بیاعتمادی به سراغ ترجمههای موجود در بازار میروم و مدام این پرسش در ذهنــم وجود دارد کــه از این کتــاب چهچیزهایی حذف شــده اســت. از ســوی دیگر، کیفیت آثاری که امروز منتشــر میشــوند هم شــدیدا افت کرده است. در حــوزه ترجمه واقعا بخــش قابلتوجهی از آثار به معنای واقعی مزخرفاند و معلوم نیست براساس چه معیاری منتشر شدهاند. ناشران بیسواد و وزارت ارشاد در پدیدآمدن این وضعیت سهیماند. ارشاد نباید به هر آدم بیســوادی مجوز نشر بدهد و ناشران هم نباید هر کتابی را منتشر کنند.

در حــوزه تالیــف و ترجمه هم وضعیــت تعریفی نــدارد. بــازی خندهداری اســت که بخــش غالبی از مترجمان منتظرند تا کتابی که نوبل یا جایزههای دیگر ادبی را میبرد شــب تا صبح بهسرعت ترجمه کنند و زودتر از دیگران به بازار بفرســتند. در این شرایط است که امــروز وضعیت ترجمه ما افتضاح شــده اســت. مســئله دیگر غلطهای فاحش ویرایشــی و چاپی در کتابهاســت. ناشران یا لزوم وجود ویراستاران را درک نمیکنند یا ترجیح میدهند هزینهای برای ویراستاری کتــاب پرداخت نکنند. مــن امروز فقط چند ناشــر را میشناسم که ویراستار حرفهای دارند و این ویراستاران به مولف کتاب کمک زیادی میکنند. ضروری است که کتاب بعد از تمامشدن دســتکم توسط یک نفر دیگر خوانده شــود. آقای نجفی میگفت اگر در سه صفحه کتاب یک غلط پیدا نشــود عجیب است و این طبیعی هم هســت. در آثار خود من هم بارهــا پیش از چاپ دیگران اشــکالاتی پیدا کردهاند و این خیلی بهتر از این است که اشــکالات بعد از انتشار کتاب دیده شوند. در آخر به موضوعی که مدتی است ذهنم را مشغول کرده اشاره میکنم. من همیشه از علاقهمندان داستانهای ایرانی بودهام و کتابهای جدید نویســندگان ایرانی را میخوانم. اما متاســفم که باید بگویم این اواخر هیچ داستان خوبی از نویســندگانمان ندیدهام. درحالیکه تا چندســال پیش هم ما نویسندگان خوبی داشتیم که همیشه آثارشــان را دنبال میکردم اما امروز خبری از آنها نیست.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.