در عالم بوطیقا

Shargh - - شرق -

«از عمارت قدیمی دانشــکده، امروز فقط خرابهای باقیست که نگهبانی از آن مراقبت میکند. کتابهای بیشــماری در زیرزمین کتابخانه مرکزی درون جعبهها، کیسههای پلاستیکی و ...، در انتظار طبقهبندی مجدد روی هم تلنبارند. کســی بهدرســتی نمیداند چندین مجلد هنوز زیر ویرانهها دفن هستند.» رمان پابلو د ســانتیس با عنوانِ «دانشــکده» با این مقدمه آغاز میشود. رمانی که از آخرین کتابهای چاپشده نشر آگه در آستانه نمایشگاه سیام کتاب تهران است و بیوك بوداغی آن را انتخاب و ترجمه کرده اســت. د ســانتیس رمان خود را از خرابهای آغاز میکند که روزگاری عمارت قدیمی دانشــکده بوده و کرسیهای فلسفه کلاسیك، عصبشناسی زبان، گروه زبانهای باستانی و انستیتوی ادبیات ملی آنجا واقع بودند. نویســنده «دانشــکده» بارها به این عمــارت رفته بود تا نوشــتههایی را بیابد که در نظرش میتوانند قلب داســتان او باشــند. «نوشتن روایت و شــروع آن اصلا برایم کار ســهل و ســادهای نبود، و بهگمانم چنانچه مســئولان دانشکده با امضای قرارداد، روایت وقایع را به من احاله و قول انتشار آن را در بولتن علوم اجتماعی نمیدادند، در لحظه تصمیمگیری نمیتوانستم بر تردیدهایم غلبه کنم. طوری که گفته بودند، قرار بود یك شماره کامل بولتن را به روایت من اختصاص بدهند.» بعد از آن د سانتیس هرچه سعی کرده بود روایتی از ماجرای عمارت قدیمی دانشــکده بنویسد، نتوانســته و روایتش از چند سطر فراتر نرفته بود و ســرانجام دریافته بود که تنهــا در همان مکان، عمارت ویرانه دانشکده اســت که میتواند واقعیت را بنویســد و همین دریافت او را کشانده بود به جایی که جز بقایای عمارت، کیســههای زباله تلنبارشده و راسوهایی که آورده بودند آنجا تا از تکثیر موشهای صحرایی جلوگیری کنند، چیزی بهچشم نمیآمد. و اینك راوی آمده بود تا در مقام بازماندهای از ماجرا بنویســد و بهقول خودش «قاتلها نه، بازماندهها هســتند که به محــل جنایت بازمیگردند.» این رمان بهسیاق دیگر رمانهای نسل تازه ادبیات آمریکای لاتین، در فُرم خاص خود نوشــته شده است. رمان سه دفتر دارد: دفتر اول، کریتیك و دفتر دوم، فیکشن و دفتر سوم، بوطیقای بروکا. «انقلابِ» دبورا وایلز از دیگر رمانهای تازهمنتشرشده نشــر آگه اســت که با ترجمه زهرا تقوی در آستانه نمایشــگاه درآمد. این رمان کــه جوایزی چون جایزه «گلدن کایــتِ» 2015 و جایزه صلح جین آدامز را از آن خود کرده است، در سالهای دهه شصت میلادی میگذرد. رمان به موضوعات متنوعی چون تبعیض نژادی و مســایل سیاهپوســتان آمریکا و قانون میپردازد. اهالی میسیســیپی و آنان که حق رأی ندارند، یك روز قبــل از «روز آزادی»، شانزدهم ژوئن 1964 در کلیســای گرینوود گرد هم آمدهاند تا مطالبات خود را برای شرکت در روز آزادی مرور کنند که از مهمترین آنها حق رأی و دستیافتن به برابری حقوقی بهعنوان یك شــهروند آمریکایی، و سرآخر تغییر قانون در این راستاست. رمان دیگری نیز از شرلی جکسون در نشر آگه درآمده است با عنوان «ما یك عمر قلعهنشــین بودهایم» ترجمه رضا اسکندریآذر. این نویسنده ژانر وحشت و معمایی عمده شــهرت خود را مرهون داستانهای کوتاهش است. «ما یك عمر قلعهنشــین بودهایم»، کوتاهترین رمان جکســون اســت که مانند بســیاری از دیگر آثار این نویســنده، در آن به شــخصیتهای زنی میپردازد که ارتباط ذهنیشــان را با دنیای واقعی از دســت دادهاند، وضعیت هولناکی که در سرتاســر رمان بهچشم میآید. از آثار چشمگیر نشــر آگاه نیز میتوان به دو کتابِ سیروس علینژاد، روزنامهنگار قدیمی اشاره کرد: «گفتوگوهای برگزیده آیندگان» و «چرا ســفر میکنید». اولی چنانکه از عنوانش پیداســت گزیدهای است از خواندنیترین گفتوگوهای روزنامه آیندگان با نویسندگان و هنرمندانی چون حســین زندهرودی، احسان نراقی، عباس جوانمرد، بهرام صادقی، صادق چوبك، مرتضی ممیز و جلال ســتاری. کتاب «چرا ســفر میکنید » نیز ماحصل کار روزنامهنگاری مؤلف در دو مجله «سفر» و «زمان» است. چنانکه علینژاد در مقدمه کتاب آورده اســت در این دوره و در این مجلات با کســانی گفتوگو کرده اســت که به سفرهای بسیار دست زده بودند. «تعداد آن گفتوگوها زیاد اســت که پارهای از آنها را، که خیال میکنم به خواندن دوباره میارزد، در این کتاب گرد آوردهام. در آن مصاحبهها از مصاحبهشوندگانی که بهطور حرفهای ســفر میکردند، از جمله میپرسیدیم که برای چه ســفر میکنند یا چرا سفر میکنند که نام این کتاب نیز برگرفته از همان کتاب اســت»، برخی از این افراد عبارتند از ایرج افشار، منوچهر ستوده، هوشنگ دولتآبادی، محمدعلی موحد، نصرالله کســراییان. نشر آگاه در آستانه نمایشگاه در حوزه هنر نیز کتاب مهمی دارد با عنوان «بوطیقای صحنه ». این کتاب مفصل و دوجلدی شامل مقالاتی از چهرههای مطرح تئاتری است و با برگردان مترجمانی مطرح. در مقدمه کتاب آمده اســت: «تئاتر، بهمثابه یک هنر و پدیــده فرهنگی، منظرهای گونهگونی را برای نگریســتن به جهان میآفریند و خود نیز از منظرهای گونهگونی نگریسته میشــود. این هنــر، همچون هر هنری، از وجوه بســیاری در نســبت با امور و تحولات فلســفی و تاریخی قرار دارد. در نســبت با جامعه، تاریخ و سیاســت، تئاتــر، چه بهمنزلهی یک تمامیت و چه از حیث اجزای پدیدآورندهی ســاختی و برساختیاش، امری است در درون مناسبات اجتماعی.» در جلد نخست این کتاب مقالاتی از مارکو دِمارینیس، پاتریــس پاوی، گئورگ لوکاچ، اریک نویتزل، زیگموند فروید، مونیکا فلودرنیک، اســتراتوس کونستانتینیدیس، اِلین استون، تری ایگلتون، اولیویه نووو هســت و در جلــد دوم نیز مقالاتی از گونتر آندرس، الکساندرا مونتهآنو، لئونارد استون، آسلینگ هرنز، توماس کوزینو، خالد بسبس، مارگریت تســی، دنیل جانستون، نیل مورفی، ماروین کارلســون، والتر بنیامین، جیمز تامپســون و ژاک رانسیر آمده اســت. از مترجمان مقالات نیز میتوان به اســامی چون عبدالله کوثری، مراد فرهادپــور، علیاکبر علیزاد، فرزانه طاهری، صالح نجفی، محمد نبوی، مهدی پارسا، لیلا کوچکمنش، محمدرضا شادرو، علی تدین، مریم تدین و علی معظمی اشاره کرد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.