آینده ادبيات، ادبيات آینده

Shargh - - شرق -

شرق:«ســه سرزمین یک زبان» عنوان نشســتی است که همزمان با برگزاری ســیامین نمایشــگاه بینالمللی کتاب تهران، با محوریت ادبیات امروز آلمانیزبان در شــهر کتاب برگزار شــد. در این نشست زابرینــا یانش از آلمان و دکتر رتو ســورگ، مدیر بنیاد رابرت والزر، از سوئیس حضور داشتند و محمود دولتآبادی و محمود حسینیزاد نیز آنان را همراهی میکردند. یانش، نویســنده لهستانی-آلمانی در دانشــگاه هیلدسهایم آلمان، رشته نوشــتن خلاقه و روزنامهنگاری فرهنگی خوانده و در دانشــگاه کراکوی لهســتان، زبــان و ادبیات لهســتانی. او بعــد از کســب اولین جایــزه ادبی خود، بورســیهای برای نگارش اثری شــهرنگارانه گرفت و ماحصل آن داســتانی شد درباره شــهر دانتسیگ که شهری اســت مرزی بین آلمان و لهستان و تاریــخ جنــگ جهانی بــه آن گره خــورده. رمان «کاتســنبرگه«، «بیرونیتریــن مرز»، «تانگو برای یک ســگ» و «آمبارا» ازجمله آثار او اســت. حســینیزاد در ابتدا بیوگرافی مختصــری از زابرینا یانش میگویــد: «یانش در 1985 در آلمان متولد شــد. او امروز بهعنوان روزنامهنگار فرهنگی مشــغول بهکار است. یانش، چون نویسندگان دیگر کار خود را از ســطوح ابتدایی آغاز کــرد و پلهپله پیش رفت؛ اما توانست به جایگاهی دست یابد که از سوی گونتر گراس تمجید شــود. در اروپا امکانــات متعددی برای نویســندگان وجــود دارد، ازآنجمله اقامتهای فرهنگی بهمنظور نوشــتن اســت. یانش از ایندست موقعیتها فراوان داشته. او همچنین جوایز ادبی بسیاری را از آن خــود کرده اســت.» یانــش بخشهایی برگزیــده از رمان کاتســنبرگه را خواند و در جوابِ حســینیزاد که پرسید «آیا همیشه در پی نویسندهشــدن بودی»، گفت: «من از هفت یا هشتســالگی میخواستم نویسنده باشم. در مدرسه انشا مینوشتم و وقتی معلم از مــن ایراد میگرفت، همان را با ســبک خودم تکــرار میکردم.» حســینیزاد با اشــاره به رمان یانش تأکید کرد: «وقتی بســیاری از نویســندگان دربارهی فروپاشــی دیکتاتوری پرولتاریــا و دیوار برلین مینوشتند، یانش موضوعی بســیار متفاوت را برگزید؛ ضمن اینکه اثر وی قدری هم به اتوبیوگرافی میماند. حال باید از او پرســید آیا جذابیتهای پرداختن به اتوبیوگرافی برای تو جذاب بود یا نوشــتن دربارهی این موضوع؟» یانش گفت که خود او سرگذشــتی مشــابه قهرمان این رمان دارد. «اگر خانواده من چنین سرگذشــتی را تجربه نکرده بود، شــاید به آن فکر نمیکردم. طردشــدن و راندهشــدن از شرق به غرب موضوعی بود که خانوادهها معمولا از آن نمیگفتند؛ شاید دهها سال طول کشید تا آنها تجربیات خود از این مهاجرت را به نسلهای بعدی منتقل کردند.»

حســینیزاد «کاســتبرگه» را رمانی در قالب رئالیســم جادویی خواند که نویســنده آن از تاریخنگاری برای تحقق این رویکرد بهره گرفته اســت. در ادامه حسینیزاد به شــرح بیوگرافی مختصری از دکتر رتو ســورگ پرداخت: اینکه او در 1960 در سوئیس متولد شد و در رشتههای زبان و ادبیات آلمانی، تاریخ و تاریخ هنر تحصیل کرده و همچنین از 1999 تاکنون در دانشــگاه لوزان مشــغول به تدریس زبــان و ادبیات جدید آلمانی اســت. ســورگ بــر موضوعاتی چون اکسپرسیونیسم، ادبیات و تکنیک، تئوری رمان و ادبیات امروز آلمان متمرکز اســت. او کتابها و مقالات بسیاری نوشــته و منتشر کرده اســت. ازآندســت میتوان به «خدا و خدایان در ادبیات مدرنیته»، «ســاخت ســوئیس، ادبیات جوانــان از بخش آلمانی ســوئیس» و «آینــدهی ادبیــات، ادبیات آینده» اشــاره کرد. ســورگ مقالات و نوشــتههای متعددی نیز درباره روبرت والزر دارد؛ نویسندهای بسیار بزرگ که تا مدتها ناشــناس بود. بســیاری او را پدر معنوی کافکا میدانند. والزر از دهه 1970 در ســطح جهانی مطرح شــده است. حســینیزاد از چرایــی اهمیت روبــرت والزر نزد برخــی گروههای ادبی پرسید، ســورگ گفت: «او مهم اســت، چون خوانده میشود و مخاطبــان او گروهی خاص هســتند، مادامیکه آثــار او خوانده میشود، بااهمیت است.»

محمود دولتآبادی نیز به جایگاه والزر در ادبیات داستانی بهرغم دوری او از تحصیــلات آکادمیک اشــاره کرد و ازایــنرو مؤلفههای کارگاههای داستاننویسی خلاق را جویا شد. یانش دراینباره گفت: «در این کارگاهها تکنیک داستاننویســی تدریس نمیشود؛ در آنجا ابتدا روشهای مختلف ادبی آموزش داده میشود. البته میدانیم با آنچه میآموزیم نمیتوان رمانی خارقالعاده نوشت اما میتوان پایهای برای نوشتن یافت.»

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.