قرمز برای عبور

Shargh - - هنر - مهرداد حجتی

در چندروز گذشته یکی از نامزدهای ریاستجمهوری به طرز شگفتانگیزی در میتینگهای انتخاباتی خودش دســت به افشــاگریهایی زده که تا پیــش از این هرگز سابقه نداشته است. اغلب موارد طرحشده «خط قرمز» قلمداد میشــدند. آیا بایــد باور کرد پس از افشــاگری نامزدهــا آن خطوط رنگ باخته و بیاهمیت شــدهاند؟ واقعیت امر این اســت که آن خطوط شاید در لحظاتی، کمرنگ شده باشند، اما برای مدتی طولانی رنگ خود را از دســت ندادهاند، چراکه همچنان در افکار عمومی از آنها بهعنوان خطوط قرمز یا ممنوعه نام میبرند و به این آسانیها از این وضعیت خارج نمیشوند. هیچ رسانهای اجازه ورود به آن حیطــه را ندارد و کماکان قانون برای آنها بر همان پاشــنه قبل میچرخد. پس چگونه است کــه یک فرد امکان عبــور از همان خطــوط را دارد، اما اکثــر قریببهاتفاق یک ملت نه؟ شــاید بیشــتر ازآنرو کــه گاه در تعریف خطوط قرمز دچار اغراق میشــویم. خبرهایی که امکان انتشــار عادی آنها وجــود دارد، بنا بر مصلحت یا مصلحتهایی در جای خود منتشرشــان نمیکنیم و همین خودداری از انتشار خبر، آن خبر را نزد افکارعمومــی در هالهای از ابهام فرومیبرد و بهتبع آن انبوهی پرسش ایجاد میکند. همین ابهام بعدها هزینه انتشــار آن خبر را بالا میبرد، بیآنکه واقعا ارزشــش را داشــته باشــد. چون در تمام مدتی که تصور میشــده مردم از حقیقــت ماجرا و چندوچــون آن بیاطلاعند، از طریق مجاری غیررســمی آن خبر به مردم رســیده و همه از آن مطلع شدهاند. فقط آنچه در این میان اتفاق افتاده، هزینه بیموردی است که بابت انتشار دیرهنگام آن پرداخت شده است. حالا به این خبر ممنوعالانتشار، چنــد خبر دیگر هم اضافه کنید. آنچه رخ میدهد انبوه خبرهایی اســت که تبدیل بــه خطوط قرمز شــدهاند؛ خطوطی که با انباشتهشــدن چنان متراکم میشوند که همچون سد سکندر غیرقابلعبوری در برابر آگاهی مردم بــالا میرود و عبور از آن تقریبا محال میشــود. ازاینرو باید جوامعی که با چنین مشکلی روبهرو هستند به فکر بازنگاهداشــتن مجرای صحیح اطلاعات باشند. هرچه اطلاعات ســریعتر و دقیقتر به مردم برســد، قدرت آن جامعه بیشــتر میشــود. امروزه جوامعی مستحکمتر و مقاومترند که دسترســی بیشــتری به اطلاعات دارند. آگاهی همچون واکســن میتواند هــر جامعهای را در برابر تهدیدها واکســینه کنــد. دورنگهداشــتن مردم از اطلاعــات، آنها را به همان نســبت از مســببان این کار دور نگه مــیدارد. در «جوامع باز» دولتها برای جلب اعتمــاد مردم، دسترســی آنها را به اطلاعات تســهیل میکننــد. تا آن حد که اجازه میدهند رســانههای آزاد شــکل بگیرند و آزادانه اطلاعــات را به گردش درآورند. در چنین جوامعی رسانهها آزادند از دولتها انتقاد کنند و دولتمردان را به چالش بکشند. هیچ مقام مسئولی از این قاعده مســتثنا نیست. یکی از راههای مبارزه با فساد سیاسی همین راه است. بههمینخاطر هم امروزه همین گردش آزاد اطلاعات، چنین جوامعی را در جایگاه ممتاز نشانده و آنها را از دیگر جوامع متمایز کرده است. در یک جامعه باز، اطلاعات در انحصار یک گروه خاص نیست تا بتواند از آن برای امتیازگیری استفاده کند؛ اتفاقی که در صــورت وقوع میتواند برای چنین جامعهای در آن تراز نگرانکننده باشــد، اما آیا جامعه ما میتواند به آن تراز برســد؟ اما تا آن روز باز هم شاهد چنین افشاگریهایی خواهیم بود؛ خبرهایی که به رازهای مگو شبیه هستند؛ رازهایی آنسوی خط قرمز!

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.