بررسی افزایش دهیا و تحو خراینززنشلیاکهز ز نارند از پ وورسایتتخاترقم میزنند

Shargh - - جامعه -

شرق،معصومه اصغری:

انتشار خبر ثبتنام صددرصدی زنان برای گرفتن 1۰ کرســی شورای روستای افضلآباد دهســتان پشــتکوه بخش مرکزی شهرســتان خاش، بازخوردهایی دیدنی و جالب داشت. این اتفاق، یعنی پا به میدان گذاشتن زنان در روستاهایی که از پایتخت دور هســتند و تجربهای از زندگی شهری و آنچه در شهرها برای فعالیتهای مدنی فریاد میزنند، نشنیده و ندیده و تجربه نکردهاند، اتفاقی جدید است که البته یکشبه شکل نگرفته است.

پــس از تصویــب «قانــون تأســیس دهیاريهاي خودکفا» و در راســتاي تقویت بنیان مدیریت روستایي، وزارت کشور سیاســت راهاندازي، تقویت و ساماندهي تشــکیلات دهیاريها را در پیش گرفت و برایناســاس تاکنون قریب به ۳۳هــزارو 6۰۰ دهیاري در اقصا نقاط کشــور فعال هســتند. دراینمیان اگر بخواهیم ســهم بانوان را ارزیابی کنیم به نقطه قابل توجهی میرسیم. ســهم زنــان دهیــار در ســالهاي 84 تا 86 با رشــد 1۵6درصــدي، از 1۵۰ به حدود 4۰۰ نفر و از ســال 86 تا 9۰ با رشــد 1۲۳درصدي از 4۰۰ نفر به 888 نفر و از ســال 9۰ تا 9۳ با رشد 74درصدي به هزارو ۵44 نفر و از ســال 9۳ تاکنون با رشد 4۳.۳4 درصدي به دوهزارو 167 نفر افزایش یافته اســت که این خود حاکي از رشد و بالندگي فکري و فرهنگي روستاییان و توانمندي زنان در عرصه مدیریت روســتایي اســت. از زاویهای دیگر، عملکرد دهیاران در دورههای مختلف بوده که توانسته مهر تأییدی را بر عملکرد و افزایش این تعداد داشــته باشد؛ چراکه دهیاران در این سطح حقوق و مزد بالایی را بابت اموراتــی که پیگیری کــرده و انجام میدهند، دریافت نمیکنند و با این حساب نمیتوان انگ منفعت شــخصی را به آنها زد. بهاینترتیب تعداد دهیاران زن در دوره اول شوراها 1۵۰ نفر، در دوره دوم شوراها 4۰۰ نفر، در دوره ســوم شــوراها 888 نفــر و در پایان دوره چهارم شوراها به دوهزارو 167 نفر رسیده است.

آمارهای نگرانکنندهای که از خروج روســتاییان از روستاهایشان به دلایل مختلف از جمله خشکسالی و عدم وجود شغل در حداقل دو دهه اخیر شاهد هستیم با همین مدیریت خردمندانه سکونتگاههاي روستایی بر پایه خردجمعی و مشارکت واقعی همه ذينفعان در راستاي توسعه و پیشرفت پایدار کاهش یافته است. در این میان زنان دهیار که شکلی برجسته و نقشگرفتهتر نســبت به دیگر زنان روســتایی دارنــد، در تحقق این اهداف کمکهای خوبی هســتند. این زنــان به عنوان یکی از ذينفعان درمحیط روستایی تاکنون توانستهاند جایگاه و نقش خود را به دســت آورده و سهمی قابل توجه از این مدیریت محلی داشته باشند.

دهیاران زن کرمان، گیلان و سیستانوبلوچستان در صدر

آمــار و اطلاعات فوق حاکي از آن اســت که حضور و مشــارکت زنان در عرصههــای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی در دولت یازدهم، رشد چشمگیري داشته و این امر نمایانگر نقش فعالانه این قشر از جمعیت در توسعه کشور است. دراینمیان سهم استانهای مختلف در این افزایش، تفاوتهایی هم دارد و برخی از استانها پیشتاز هستند. بهاینترتیب، استان کرمان با 11.6۳ درصد، استان گیلان با 7.۳4 درصد و سپس استان سیستانوبلوچستان با 6.۳۲ درصد، به ترتیب بیشــترین میزان افزایش تعداد دهیــاران زن را به طور مشــخص در دوره چهارم و عمر دولت یازدهم داشتهاند. براســاس این گزارش با وجود افزایــش تعداد دهیــاران در برخی از اســتانها، تعداد آنها در برخی اســتانهای دیگر در دوره چهارم کاهش چشمگیری داشته اســت که باید به آنها توجه و آنها را علتیابی کرد. اســتانهای خراســان رضوی، کردستان، مازنــدران، مرکزی یــا همدان از جمله این اســتانهای کاهشــی در تعداد دهیاران زن در دوره چهارم بودهاند. ضمن اینکه در برخی از استانها، مثل قم یا البرز هم که شــاهد تعداد کمی از دهیاران زن هستیم اصلا تغییری رخ نداده است.

پیشیگرفتن زنان دهیار درتحصیلات

زنان روســتایی که در این سالها برای دهیاریها پا پیش گذاشــتهاند، از جمله زنان پیشــرویی بودهاند که حداقــل در تحصیل کم نگذاشــتهاند؛ زنانــی که برای تحصیــل و در ادامــه مدیریت و حضــور در اجتماعی مردانه ســختی به خود دادهاند. اگرچــه در دورههای اول دهیاریها و شوراها میزان تحصیلات، سطح بالایی نداشــت و توقعی هم از این جوامــع نبود، اما به مرور این ســطح خودخواسته و ملموس، رشد کرد و حالا به ســطحی قابل قبول رسیده اســت. درحالحاضر طبق آمار سازمان شــهرداریها و دهیاریهای کشور، حدود ۵4 درصــد از دهیــاران زن با تحصیلات دانشــگاهي )کارداني، کارشناســي، کارشناســي ارشــد و دکترا( در عرصه مدیریت روســتایي فعالیت دارنــد؛ درحالیکه این رقم در کل کشــور ۳9 درصد است؛ بنابراین نسبت تحصیلات دانشــگاهي دهیــاران زن از کل کشــور 1۵ درصد بیشــتر اســت و این رشــد مثبت، نشــاندهنده بهرهگیري از توان زنان تحصیلکرده در عرصه مدیریت روستایي و اعتماد شوراهاي اسلامي روستا با قابلیتها و توانمنــدي آنهاســت کــه ميتواند عامــل تحول در عرصه مدیریت روستایي در دولت یازدهم باشد. در آمار جزئیتر، باید گفت سهم زنان دهیار روستایی در مقطع تحصیلي کارشناسي 14.۵۳ درصد نسبت به تحصیلات کل دهیاران کشــور )۲4.47 درصد( بیشتر است که این رقم بسیار قابلتأمل است. همچنین در مقطع تحصیلي کارشناسي ارشد و بالاتر نیز تحصیلات دهیاران زن 1.۵6 درصد نســبت به تحصیلات دهیاران کل کشور افزایش داشــته اســت. دراینمیان باید تأکید کــرد بیش از 6۰ درصد دهیاران زن در مقطع دیپلم هســتند که این رقم همچنان جای رشد دارد.

دولــت یازدهــم در حــوزه دهیاریهــا تغییــرات ملموسی را رقم زده است و از محل درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده تاکنون هفتهزار میلیارد تومان اعتبار به دهیاریهای کشــور بــرای انجام امور توســعهای اختصاص داده اســت. پروژهها و طرحهای کارآفرینانه و خلاقانه دهیاریها در سالهای گذشته آنقدر متنوع و قابلتوجه بوده که دولت بــرای این بخش اعتبارات جداگانهای را در نظر گرفته اســت و از قضا زنان در این طرحها سهم بیمانندی دارند.

دوراندیشــی معصومــه طباطبایی، دهیــار جوان روستای سیجان، در جاده چالوس در سیل مخرب برای بیمه خانههای روســتا را یادتان میآید؛ دوراندیشیای که تنها با 1۵ هزار تومان مردم محروم روســتا را نجات داد. از این نمونهها در میان دهیاران زن بســیارند و گاه در برخــی از مناطق ایران که محدودیتهای اجتماعی بیشــتری بــرای زنــان قائل هســتند چنیــن اقداماتی آنقــدر تأثیرگذار و قابلتوجه هســتند کــه باورکردنی نیســت. وقتی خبر مدیر، فرماندار یا شهردارشدن زنان سیستانوبلوچستانی در این استان دور از پایتخت موجی از انگیــزه و شــوق را ایجاد میکند و ثبتنــام زنان در روستای افضلآباد خاش را زنان سیستانیوبلوچستانی دهانبهدهان میچرخانند به این معنی اســت که این راه را درســت آمدهایم و زنان منتظر نمیمانند تا راهی برای آنها باز شود، آنها خودشان راهشان را باز میکنند.

ســعید علیجندقیان، معاون امور دهیاریهای ســازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور، با اعلام اینکه تغییرات محســوس در حــوزه دهیاران زن و عملکرد آنها پیگیری و پایشــی جداگانه میشــود، به «شــرق» میگوید: به ســبب اعتمادسازیای که در نظام برنامهریزی کشــور حادث شــده، دهیاران و مــردم روســتاها و زنــان روســتایی به ایــن باور رســیدهاند که میتوانند مســئولیتهای مهمی را برعهده بگیرند و خودشــان امورات روســتا و حتی یک شهر را دنبال کنند. او میگوید مطالبات مهمی همچون ایجاد زیرســاختهای روستایی، مدیریت پســماند روستایی و بسیاری از مســائل بهداشتی و آموزشی دیگر در صدر مطالبات در حال پیگیری در دهیاریهاست. او به قانونمندبودن و دقیقتربودن زنان در امور مدیریتی اشاره کرد: توانمندی زنان در جلب اعتماد و مشــارکت مردمــی، انضباط مالی، مشارکت فعالانهتر در برنامه و دورههای آموزشی، رضایتمندی اهالی و شــوراهای اســلامی روستایی از عملکرد آنان و توجه بیشــتر به ابعاد فرهنگی و اجتماعی توسعه روســتا را از جمله دلایل اعتماد اهالی به دهیاران زن بیان کرد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.