با اين وعدهها زندگی مردم جهنمی میشود

Shargh - - هنر -

رضا آشــفته: دکتر قطبالدین صادقــی این روزها ســاعت 19:30 نمایش مروارید را در تالار ناظرزادهکرمانی تماشاخانه ایرانشهر کار میکند که درباره حمله مغول است و اینکه سرباز و فرماندهای در تدارک بیرونکشاندن صندوقی پر از مروارید از دختری به همین نام هستند، اما... با او درباره وضعیت فرهنگی و مناظرهها گپ زدهایم و مروری اجمالی هم بر نمایش مروارید کردهایم.

نظرتان درباره برنامههای فرهنگی نامزدها چیست؟

وضعیت ملتهب است چون ما پول نداريم. برای همین بهلحاظ اقتصادی تئاتریها در شرايط سخت و بحرانی بهسر میبرند و خیلیها مجبور شدهاند تئاتــری را به صحنه بیاورند که درخور تئاتر نیســت و برای مثال از چهرههای شناختهشده بدون هیچ برنامه درســت تمرينی و اجرائی استفاده کنند. برای اينهــا ديگر محتوا اصلا مهم نیســت و هرچه کارشــان مبهمتر باشــد، انگار سوددهی بیشــتری هم خواهد داشــت. اين کارها بدون هويت ملی است و مرتبط با مخاطب ايرانی نیست.

چه پیشنهادی به نامزدهای ریاستجمهوری دارید؟

بايد بر اساس برنامههايشان داوری کرد وگرنه هرکسی بهراحتی میتواند شعار بدهد.

مناظرهها را دنبال کردهاید. کدامها برنامه فرهنگی بهتری داشتهاند؟

کم و زياد دنبال کردهام و برنامههايشــان را خواندهام و خلاصهاش اينکه درمجموع آقای روحانی از بقیه منطقیتر است و به تعادل جامعه و تقسیم فرهنــگ و قدرت اجتماعی نظر دارد. در ضمــن آقای جهانگیری هم حضور درخشانی داشت؛ من در ابتدا فکر میکردم که بر پايه روابط معاون اول شده اســت، اما بنا بر نوع برخورد و قاطعیت در گفتارش ديدم که شايســتگیهای بســیاری دارد. به نظرم اين دو نامزد با تعاريف فرهنگی آشنايند و برنامههای بهتری دارند.

در ایــن میان برخی از نامزدها وعدههای اقتصــادی دادهاند که اصلا معلوم نیست چگونه باید عملی شود؟

من هم میتوانم شــعار و وعده بدهم، اما اين وعدهها با يک عقل ســلیم و برآمده از تخصصهای راســتین و ارزشهای اقتصــادی همخوانی ندارد. میدانیم چنین وعدههايی عملی نمیشــود چون اگــر يارانهها افزايش پیدا کند زندگی مردم جهنمی خواهد شــد و همهچیز قیمتش بالا میرود و تورم بیداد میکند. نمیشود با بخشــش بهدرستی کار کرد و اين بخششها مردم را بهسوی کارنکردن سوق میدهد و بايد راهکارهای عملی برای فعالکردن نهادهــای صنعتی، اقتصادی و کشــاورزی در نظر گرفت و بــا بهکارگماردن متخصصان و تولید کار و کارآفرينی به داد مردم رســید و با بذلوبخشــش و صلــهدادن همگانی نهتنها دردی دوا نخواهد شــد که اين خود باز معضلی بــدون درمان خواهد بود. به تولید کشــاورزی، گردشــگری و تولید صنعتی و فرهنگی بها بدهند و وعدههای همینطوری ندهند.

نظرتان درباره بهترشدن اوضاع فرهنگی چیست؟

هرچیزی که ما را با جهان در يک رابطه منطقی قرار دهد بهتر است و بايد تمامی برنامهها ما را از تشــويش و اضطراب دور کنند و مردم را با شايستگی بهسوی آنچه درخورشان هست، ببرند. ما نیازمند عدالت، امنیت، آزادی، رفاه و امکان خلاقیت هســتیم و اين پنج عنصــر روح خودش را در مردم میدمد. مهمتريــن چیزهايی کــه درحالحاضر جامعه و نظام برای مــردم نیاز دارند ايجاد انگیزه ســالم در آنهاست و اگر کســی بتواند آن پنج مورد اساسی را در برنامههايش عملی کند؛ ما بر کتفش بوسه میزنیم.

در نمایش اخیرتان رجعت تاریخی کردهاید، چرا مغول؟

گوته میگويد که اگر ما گذشــته را نفهمیم، ناچار به تکرار تاريخ خواهیم شد. ما کشــوری هســتیم که همواره مورد هجوم و تاختوتاز بیگانگان قرار گرفتهايم و همواره مجبور به دفاع از خود بودهايم. من در تاريخ جهانگشــای جوينی چهار، پنج خطی درباره اين داســتان ديدم که خواستم آن را به شیوه نمايشی و با گســترش آن داســتان خیلی کوتاه برای مخاطبان نمايش ارائه کنم. ما خواســتهايم مرواريدی را برجسته کنیم که در آن تاريخ فقط آمده که چــون مرواريد را قورت داده و وقتی به مغول میگويد درجا میکشــدش، اما در آن مقطع مغول شــکم بیش از صد هزار انسان ايرانی را میدرد که بتواند مرواريدهای قورتدادهشــده را بیرون بیاورد. در آن نوشــته زن بسیار مفلوک است و من خواستم که به اين زن هويت و مقاومتی در برابر مغول بدهم.

یعنی به او هویت نمایشی دادهاید؟

او ابعــادی دارد. اين مرواريد اعتمادبهنفس دارد و تفکر و اقتدار و آگاهی دارد کــه در دل نمايش مخاطب را متوجهش خواهد کرد. اين داســتان، هم ما را متوجه تاريخ و هم ظرفیتهايی را که داريم مشــخص میکند. اين خود مشوقی است برای اين نسل که البته يونانیها از همان گذشته با ايجاد الگوها و اســطورهها بهدرستی آنها را در دسترس مردم قرار دادهاند. ما هم الگوهای خود را داريم. اگر در يونان آنتیگون میتواند الگوی زن مقاوم باشد، در ايران ما نیز نمونهای مثل مرواريد میتواند چنین الگويی باشد. همیشه نبايد که الگوها را از غــرب بگیريم، ما بايد اين الگوهــای خودمان را از تاريخ بیرون بیاوريم. ما مرواريد را برجسته کردهايم که نمونه زن مقاوم ايرانی است.

آیا میتوان بهدلیــل آنکه همه رویدادها در یک مکان واحد و بهلحاظ زمانی متصــل بههم اتفاق میافتــد گفت که ما داریم یــک تکپردهای میبینیم؟

آره، همین هســت، دقیقا تکپردهای اســت. ما اين افــراد را در يک مکان متمرکــز کردهايم. دو مرد مغول با يک دختر تنها در يکجا هســتند. در تاريخ آمده که آنها در يک صحرا هســتند و شــکم خیلیها را مغولها میدرند که مرواريدها را پیدا کنند. اين گوشــهای از هولناکی و سوررئالیستیشدن حضور مغول در ايران اســت و ما با ساختار دراماتیک آن را مبتنیبر اصل غافلگیری برای تماشاگر ارائه کردهايم.

فکر کنــم با توجه به کمینهشــدن هرچیــزی هدفتان ارائــه یک اثر مینیمالیسمی است؟

بله... هدف اين بود که با ارائه چهار نماد و در فشــردهترين زمان ممکن و با نشــاندادن لباسهای خونی و کتابهای ســوخته، بهطور ناگهانی، بعد از يورش غارتگران را نمايش بدهیم که خانمانسوزانه به تاخت انسان و فرهنگ اقدام کردهاند.

فکر کنم در تالار قاب عکسی آن لباس و کتابها دیده نمیشود و الان بودنشان زیادی است؟

ايدهآل من سالن ســمندريان بود که بايد دکور در کف قرار میگرفت، ولی الان هم اين نشــانهها در حد کم هم ديده شــود، تماشاگر متوجه منظورمان خواهــد بود. نمايش ما بر اســاس اصلقــراردادن حرکت انســانها و بازی بازيگران شکل گرفته اســت و چندان عناصر تزئینی در آن غالب نیست و اين برخلاف آن چیزی اســت که در برخی از اجراهای اين روزها با اصلقراردادن هنرهای تجسمی میخواهند اجراهايشــان گنگ بشود. متأسفانه اين اجراها فاقد هويت و مدنیت هستند و من برخلاف اين روش دارم عمل میکنم چون نمیخواهم از هويت انســان ايرانی و جامعه دور شوم و اين هم روشی است کــه خیلیها را متوجه اين نوع تئاتر خواهد کرد که درواقع به تئاتر حقیقی ما نزديکتر است. ما بايد در تئاتر به دنبال بیان تاريخ و اسطورهها باشیم.

آن دو نماد دیگر چیست؟

يکــی روح عروس اســت که در اين جنگها مورد تجاوز واقع شــده اســت، اما برقرارند که ما را دوباره احیا کنند. اين لباسهای سفید ريخته بر زمین هم مفهوم بر خون و خاکافتادن آنها را تداعی میکند. آينه هم باز بیانگر روح اســت که گلبهار، خواهــر مرواريد، به صحنه میآورد که تأکیــدی بر بقای اين زن میکند. بههرتقدير فرهنگ ما هنوز زنده اســت چــون زبان، هويت، تاريخ و دينمان را همچنــان داريم و فرهنگ آخرين چیزی اســت که در اين يورشها از بین میرود که خوشــبختانه هنوز ما آن را حفظ کردهايم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.