شمشیر داموکلس بالای سر ترامپ

Shargh - - جهان -

اردشــیر زارعیقنواتی: صحنه سیاســی آمریکا بعد از برکنــاری «جیمــز کومــی»، رئیس دایــره تحقیقات فــدرال آمریکا )افبیآی( ازســوي «دونالــد ترامپ»، رئیسجمهوری، در نهم ماه می بهشــدت ملتهب شده است. تشدید اختافات بین نهاد ریاستجمهوری با دو قوه مقننه و قضائیــه آمریکا حول پروندههای گوناگون از جمله موضوع پرمناقشــه فعلی دربــاره چگونگی ارتباط ســتاد انتخاباتی او با روسیه نهتنها دموکراتها را یکدســت در مقابــل او به صف کرده اســت، که به نظــر میرســد بســیاری از نمایندگان کنگــره از حزب جمهوریخواه نیز نســبت به عملکرد رئیسجمهوری دچار تردید شدهاند.

اینکه در محافل آمریکایی در روزهای اخیر موضوع برکنــاری کومی با واقعه تاریخی رســوایی «واترگیت» مقایسه میشــود، هم به لحاظ شکلی و هم محتوایی ریشــه در همین درهمریختگی ســاختار سیاســی در مواجهه با چالشهــای داخلــی دارد. برکناری جیمز کومی در شرایطی انجام شــد که بحث پیگیری پرونده ارتباط ســتاد ترامپ با روسیه بیش از همیشه در کنگره و افکار عمومی حساســیتبرانگیز شــده بود و رئیس افبــیآی هم به همین دلیل زیر ذرهبین و فشــار براي حضور در کمیتههای اطاعاتی ســنا برای توضیح این اتهام قرار داشــت. در اظهارات ترامپ و دیگر مقامات کاخ ســفید نیز درباره این برکناری بیانات ضدونقیضی از جملــه اینکــه رئیسجمهــوری اعتماد خــود را به کومی به دلیل نحوه برخورد با پرونده ایمیلهای خانم «هیاری کلینتون» از دســت داده بود، رئیس افبیآی اعتبار خود را دیگر در بیــن کارکنان این نهاد مخدوش کرده بــود و اینکه اقدام رئیسجمهــوری براي صدور فرمان ایــن برکناری به خاطر توصیه وزیر دادگســتری «جف سشــنز» و معاون او «رُد روزن اشــتاین» بوده، بر تردیدها افزوده اســت. این حکم در حالی صادر شــد که کمیتههــای تحقیقاتی ســنای آمریــکا همزمان از «مایکفلین»، مشــاور امنیت ملی، که ازســوي ترامپ منصوب شــد، اما زیر فشار کنگره به دلیل نوع ارتباط او با سفیر روسیه برکنار و هماکنون برای ادای توضیحات به کنگره فراخوانده شــده است و در ذیل همان پرونده نیــز جیمز کومی باید در مقابل این کمیته توضیح دهد. از طرف دیگر اینکه در محافل آمریکایی گفته میشــود رئیس افبــیآی تحت فشــار رئیسجمهــوری برای عدم ارائه شــواهد علیه خود به کمیتــه تحقیقات زیر بار این درخواست نرفته اســت و پس از این مجادلات در یک اقــدام متناقض با پروتکلهای ســازمانی حین مأموریــت کاری خود از طریق تلویزیــون خبر برکناری خود را متوجه میشــود، به گمانهزنیها و نیات پشت پرده موضوع بیشــتر دامن زده است. درحالیکه همه نگاهها به ســمت این برکناری متمرکز شده بود، دونالد ترامپ عصر همان روز با دعوت از «هنری کیســینجر»، وزیر خارجه دولت «ریچارد نیکســون» که در ماجرای واترگیت مجبور به کنارهگیری از مقام خود شــد، شائبه همســانپنداری این دو پرونــده را بیشازپیش تقویت کرد. در چنین شــرایطی ترامپ و مجموعه کاخ ســفید بهجای اینکه توضیحات قانعکننده را ارائه کنند، دست به یک حرکت تحریککننده دیگر هم زدند و بهصراحت جیمز کومــی را تهدید کردند که او بهتر اســت قبل از اینکه متن مذاکرات خود با رئیسجمهوری را در اختیار خبرنگاران قرار دهد، مطمئن شــود نــوار مکالمات در اختیار نهاد ریاستجمهوری قرار دارد.

اما این پایان داســتان بازی موش و گربه بین ترامپ و جیمــز کومی نبــود؛ چراکه منابع مســئول و آگاه در واشنگتن بافاصله اعام کردند ضبط مکالمات امنیتی ازسوي کارکنان کاخ ســفید غیرقانونی بوده و میتواند موجب پیگرد قضائی قرار گیــرد. به موازات اوجگیری تنشها و مخالفتها در فضای سیاسی واشنگتن دونالد ترامپ با صدور یک فرمان اجرائی دیگر دستور تحقیق درباره شــائبه تقلــب در انتخابات را صــادر و «مایک پنس»، معاون ریاستجمهوری، را مسئول هدایت یک کمیته ۱۵نفره براي بررسی این موضوع کرد.

هرچند ظاهرا هدف از صدور این فرمان رسیدگی به ادعای ترامپ درباره بررسی آرای غیرقانونی در صندوق رقیب خــود هیاری بوده اســت، ولــی تحلیلگران و بسیاری از سیاستمداران آمریکایی گفتهاند این فرمان بــرای فرافکنی و انحــراف افکار عمومــی از موضوع اصلی تحقیقات حول کمپین او اســت. فشار به ترامپ براي تناقضگویی او و دفتر ریاستجمهوری بالاخره او را وادار کــرد در روز جمعه با ارســال یک توییت مبنی بر اینکه «در جایگاه یک رئیسجمهور بســیار فعال، با اتفاقهای زیادی که میافتد، ممکن نیســت نمایندگان دولــت من وقتی پشــت تریبــون میایســتند، با دقت کامل صحبــت کنند. شــاید بهترین کار این اســت که همه نشســتهای خبری را تعطیل کنیم و پاســخهای مکتوب را به خاطر دقت، تحویــل خبرنگاران بدهیم» یک واکنش تدافعی نشان دهد.

آنچــه هماکنــون در عرصه سیاســت واشــنگتن میگذرد نشــانههای یک تندباد سیاســی است که اگر بهزودی مهار نشــود، میتواند تحولات پیشبینینشده را موجب شود. نحوه برخورد کمیته تحقیقاتی کنگره با پرونده مایکل فلین که به «جعبه اسرار» کمپین ترامپ تشــبیه میشــود و فشــار قاطع دموکراتها دراینباره که با حمایت بخشــی از جمهوریخواهان هم همراه شده اســت، گامبهگام عرصه را بر دونالد ترامپ تنگتر میکند. ورود جیمز کومی بــه این تحقیقات و احتمال ارتباط برکناری او با این پرونده یک شمشــیر داموکلس بالای ســر رئیسجمهوری اســت که بعضا با ساختار سیاسی موجود در واشنگتن هماهنگی نشان نمیدهد.

همزمــان احتمــال معاملــه دموکراتهــا بــا جمهوریخواهــان بــرای ختــم ایــن پرونــده برای برکنــاری ترامپ و جانشــینی معــاون او، مایک پنس هم میتواند مطرح باشــد که در چارچوب بازگرداندن ثبات به ســاختار سیاســی میتواند مورد توجه کنگره و سیاســتمداران ارشــد آمریکایی در دو سوی طیف قرار گیرد. دونالــد ترامپ چنانچه بتواند به ســامت از زیر این فشــار خارج شــود و تحقیقات کنگره حول ارتباط ســتاد او با روســیه ختم به خیر شود، در واقع ریاســتجمهوریاش تا پایان دوره چهارســاله فعلی تضمین میشــود. ولی در یک نکته نباید شــک کرد و آن اینکــه احتمال برکنــاری رئیسجمهــوری که در ایالتهای مرکزی بهشدت مورد حمایت آمریکاییهای سفید قرار دارد، مستلزم پرداخت هزینههای سنگین و پیشبینینشده است که میتواند ثبات ملی این کشور را بــه خطر انــدازد. در چنین حالتی به نظر میرســد مدیریت و مهار ترامپ برای حرفشــنوی از الیگارشی قدرت در واشــنگتن گزینه مطلوب ســاختار سیاســی مستقر باشــد. در یک چیز نباید شــک کرد و آن اینکه ترامپ بعد از این چالشهای ویرانگر شاید بتواند بقای خود را با دادن امتیاز به الیگارشــی حاکم تضمین کند، اما باید از خیر پدیده «ترامپیســم» و استقال رأی خود بگذرد. آمریکای کنونی در هر حالتی بهشدت موقعیت رهبــری خود در جهــان تکقطبی فعلی را از دســت میدهــد و این ضمن اینکه میتواند امر مثبتی باشــد، اما در حالت یک «مار زخمی» نیز میتواند برای ایجاد تنشهای جدید در جهان بسیار خطرناک باشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.