سومین ناکامی سردار

Shargh - - سیاست -

شرق، مهسا جزینی :

از ساعات اوليه صبح روز گذشته شايعهاش پيچيد كه قاليباف دوشــنبه و ميرســليم هم بــهزودی انصــراف میدهند اما سفرهايشــان بهنفع رئيســی ادامه خواهد يافت. كناركشيدن قاليباف از رقابتهای انتخابات، سومين ناكامی فرمانده سابق در رسيدن به سمت رياســتجمهوری اســت. او در ‪92 84،‬ و 96، عزم نشســتن بر صندلی پاســتور را كرد اما اقبال با او همراه نشــد. البته آنطور كه حميد رسايی گفته اســت، او ســال 88 هم عزم آمدن كرده بوده كه به توصيه بزرگان نظام، منصرف شــد. در تاريخ معاصر احتمالا از محمدباقر قاليباف با نام داوطلب ناكام رياســتجمهوری ياد میشــود؛ نماد رهرو ناكام پاستور. فرمانده اســبق نيروی انتظامــی از وقتی كه رخت نظامــی از تن افكند همواره چشم به صندلی رياستجمهوری داشت.

اهل مشــهد اســت و از فرماندهــان ميانی جنگ كه در 22ســالگی فرمانده لشــكر پنج نصر خراسان بود؛ اگرچه كمتر اسمی از او در دوران جنگ شــنيده میشد. نخســتين اخبار منتشرشــده از قاليباف، مربوط به زمانی است كه او هنوز نه سردار بود و نه سرتيپ. در اخبار روزنامههای اوايل دهه ٧0 از او با عنوان «محمد قاليباف» نام برده میشــد؛ كســی كه از سوی محســن رضايی، فرمانده وقت سپاه، رئيس باشگاه فرهنگی ورزشی فتح سپاه میشود، درحالیكه همزمان، فرمانده قرارگاه بازسازی خاتمالانبيا هم بود. او دو ســال بعد طی حكمی بــه فرماندهی نيروی هوايی سپاه رســيد. همان زمان او نامهای به فرماندهی پيشين كه حالا اقتصاددان مجمع تشــخيص مصلحتنشــين است، نوشــت؛ نامهای سراســر تكريم و تقدير از محسن رضايی. ســاخت موشکهای «شهاب سه» يکسال بعد از رســيدن او به فرماندهی نيروی هوايی سپاه انجام گرفت؛ اگرچه او همان زمان گفت كه ايران از ســال ٦3 آماده اســتفاده از موشک بوده اســت. با رویكارآمدن دولت اصلاحات، فرمانده نيروی هوايی از «جبهه حق و باطل» ســخن گفــت و اينكه «ما در اين برهه از زمان بهعنوان حزباللهی بايد جايگاه خودمان را مشخص كنيم». سال ٧9 قاليباف فرمانده نيروی انتظامی میشــود. در همان سال ورود او به نيروی انتظامی، يكی از نمايندگان مجلس ششــم از قاليباف میخواهد كه در نخســتين قدم، شــكايات متعدد نيروی انتظامی را از ارباب جرايد و نويســندگان پس بگيرد. در جريان رخدادهای لرســتان كه از برگزاری اردوی ســالانه دفتر تحكيم وحدت ممانعت شد هم نام قاليباف شنيده میشود، گويی او واسطه میشود تا قضيه فيصله يابد و اجلاس تحكيم تا شــب ادامه يابد. آبان ٧9 هم به مجلس رفت و درباره وقايع خرمآباد بــا اعضای هيئــت تحقيقوتفحص مجلس گفتوگو كــرد. اقدامات او در آراســتن چهره نيروی انتظامی موفقيتآميز بــود تا جايی كه «ميثم ســعيدی»، نماينده مجلس، انتخــاب او را مثبت ارزيابــی كرد و گفت تنها چيزی كه مورد نظر ايشــان اســت، يک نيروی انتظامی غيرسياسی اســت. اين تغيير برخورد، در سالگرد وقايع تير سالهای بعد هم نمودار شــد. اگرچه در همان ســال 80 نيروی انتظامی با اعضای شوراي تهران دفتر تحكيم برخورد كرد و ســاختمان مركــزی آن را پلمب كرد. «علی شــكوریراد»، عضو جبهه مشــاركت، هم همانزمــان در گفتوگويی گواهــی داد كه «قاليباف» نيروی انتظامی را از منازعات سياســی خارج كرده اســت. ورود قاليباف به نيــروی انتظامی با اقداماتی پرســروصدا مثل راهاندازی ســامانه پليس ١١0 و ورود بنزهــای الگانس همراه بود. بهويژه واردات بنــز الگانس انتقادات زيادی را متوجــه «قاليباف» كرد. او ســال 8١ در واكنــش به انتقادها گفت: «بنزهــای الگانس ر ا با همه تشكيلاتش ١8ميليون تومان خريدهايم و تا سقف 20 ميليون تومان بيمه كردهايم». بعد هم گفت صنعت خودروی داخل برای عدهای رانت شده است. طرح امنيت اخلاقی و تأســيس بازداشتگاه كهريزک هم در زمان قاليباف رخ داد. در كنار همــه اينها او تيرماه 82 گفت برخی نمايندگان مجلس در رخدادهای تير آن سال و تهييج دانشجويان نقش داشتهاند. او گفت پليس با خويشــتنداری متحمل خسارت شده است. اگرچه در قضيه شــكايت نمايندگان از آزادی ســعيد عســگر، با آنها همراه شد و گفــت: «نيروی انتظامی برای محكوميت او مدرک دارد و كار او در كوی علامه جرم مشــهود بوده اســت». او در ســال ١383 در حالی با حكم رئيسجمهــوری وقت، محمد خاتمی، رئيس و نماينده رئيسجمهوری در ســتاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز شــد كه پيشتر يكی از امضاكنندگان نامه ارسال به خاتمی در تير ٧8 بود. در نامه فرماندهان سپاه آمده بود: «در كمال احترام و علاقه به حضرتعالی اعلام میداريم كاسه صبرمان به پايان رســيده و تحمل بيش از آن را در صورت عدم رسيدگی، بر خود جايز نمیدانيم». او ســال 8١ هم درباره ١8 تيــر ٧8 گفت: «اين حادثه

بار اول

در نهايت با نزديکشــدن به انتخابات سال 8٤ زمزمه حضور او هم شــنيده شــد. نيروی انتظامی ســكوی خوبی بود برای پرش به صندلی رياستجمهوری، بهويژه، در تصاوير تبليغاتی، او نه باچهره يک فرمانده نيــروی انتظامی، بلكه خلبانی با لباس ســفيد و با عنــوان دكتر خلبان «قاليباف» به مردم معرفی شد. همان زمان نظرسنجیهای صداوسيما نشــان میداد كه هاشــمی در رتبه اول و قاليباف بعد از او قرار دارد. در نهايت قاليباف در ســال 8٤ با كســب ‪/4 ٧‬ميليون رأی نفر چهارم اعلام شــد؛ اما پس از آنكه در انتخابات رياستجمهوری رأی كافی نياورد به شــهرداری تهران رسيد و در ارديبهشــت ١386 بهوسيله شورای جديد برای چهار سال ديگر در مقام خود ابقا شد. اين در حالی است كه رابطه اين نهاد و دولت در اين هشتسال هيچوقت مسالمتآميز نبوده است. قطعا اگر شــورای شــهری دركار نبود، احمدینژاد او را هم مانند ساير وزيــران اخراجی از كابينه اخراج میكرد. مصطفی پورمحمدی اخيرا در اظهارنظــری درباره انتخاب قاليباف برای شــهرداری تهران از مخالفت احمدینژاد بــا اين انتصاب پرده برداشــته و گفته اســت: «همزمان با حضورم در وزارت كشــور، شورای اسلامی شــهر تهران، آقای قاليباف را بهعنوان شــهردار انتخاب كرده و انتصاب وی با حكم وزير كشور قطعی میشــد و اين همان چيــزی بود كه احمدینژاد بــا آن مخالف بود و با توجــه به اينكه امضای حكــم «قاليباف» در آن زمان كار درســتی بود، بدون درنظرگرفتن نظر رئيسجمهور و بــدون اطلاع وی حكم قاليباف را امضا كردم. متأســفانه احمدینژاد تنها بهايندليل كه قاليباف رقيب انتخاباتــیاش در انتخابات بود با انتصاب وی بهعنوان شــهردار تهران مخالف بود .»

روزنامه ايران آن زمان شــهردار تهران را در قضيه اشــغال ســفارت انگلســتان، افزايش نرخ ارز، التهاب بازار ســكه و... مقصر دانســته و با اشــاره به اين جمله قاليباف در نقد وضع موجود كه: «بيش از آنكه به يک كار هيجانی و احساســی نياز داشته باشــيم نيازمند يک شور توأم با شعور، عقلانيت و پختگی هستيم»، نوشته بود: «البته معلوم نيست اين شــعور، عقلانيت و پختگی مد نظر ايشان را در كدام قسمت از ماجرای ســفارت انگليس بايد جستوجو كرد. بهواقع آنچه در ماجرای سفارت انگليس رقم خورد، معيار بســيار روشــن و واضحی اســت از عملكرد افراد و جريانهايی كه امروز با ورود به فضای انتخابات مدعی مديريت، برنامهريــزی و عملگرايی هســتند و دولتی را كه بــا وجود دخالتها و ماجراجويــی آقايان و زيــر فشــارهای داخلی و خارجــی همچنان به خدمات صادقانه و خالصانه خود ادامه میدهند به ســوءمديريت متهم میكنند». اين روزنامــه همچنين قاليباف را به اســتفاده از توان صدها شبكه و ســايت اينترنتی متهم كرده بود، آنهم درحالیكه اين ارگان دو روزنامه همشهری و تهران امروز را هم در اختيار داشت.

ســال 88 قاليباف برخلاف فرمانده ارشــد، وارد كارزار انتخابات 88 نشــد، البته سودايش را داشــت؛ ولی به روايت حميد رسايی به توصيه مقامات ارشــد نظام پشيمان شد. پيش از انتخابات گفت: «با جمعبندی شــرايط موجود فعلا داوطلب دهمين دوره انتخابات رياستجمهوری نيســتم». بعد از انتخابات و آغاز اعتراضها به نتايج انتخابات با حضور در صداوســيما ابتدا گفت: «آنها كه 2٥ خرداد به خيابان آمدند، از نگاه مــن مردمی بودند كــه به نتايج معترض بودند و بايد حســاب آنها را از اغتشاشــگران جدا كرد». اگرچه بعدا از معترضان بــه نتيجه انتخابات رياســتجمهوری ســال 88 بهعنوان «برانــدازان فتنهگر» نــام برد كه بــه گفته او، «اقليتی كوچک بوده و هســتند كه همواره از ســوی ملت ايران و جريانهای سياســی درون نظام حذف و طرد شدهاند». او درباره ديگر نامزدهای انتخابات هم گفته بود كه ســران فتنه در انتخابات 88، «مجرم» هســتند و«غلط اســت» بگوييم آنها بــا عذرخواهی میتوانند برگردند.

بار دوم

دكتــر خلبان قاليباف كه شــعار انتخاباتیاش در ســال 8٤ جنبش نوســازی و توســعه پايدار بود و معتقد بود جريان اصلاحات نتوانســته موانع را از ســر راه بردارد و مشــكلات جمهوری اســلامی را منبعث از ١٦ ســال اخير )دولت هاشــمی و خاتمی( میدانست، سال 92 با شعار ايران سربلند وارد عرصه انتخابات شد، درحالیكه همچنان فكر میكرد توانايــی رفــع موانــع را دارد. در انتخابات 92 او، حدادعــادل و ولايتی ائتلافی ســهگانه را شــكل داده بودند و قرار بــود در نهايت يكی از آنها بمانــد و دو نفر ديگر كنار بكشــند. حدادعادل كنار كشــيد؛ اما ولايتی و قاليبــاف ماندند. قاليباف در ســخنرانیهای انتخاباتیاش در ســال 92 تقريبــا همان چيزهايــی را میگفت كه امســال هم تكرار كــرد، با اين تفاوت كه آن زمان انتقاداتش به ميراث دولت هممسلک اصولگرايش، احمدینژاد، بازمیگشــت و امســال به دولت روحانی. آن زمان هم به زبانی ديگر به ماجرای 4 درصد و 96 درصد ورود كرده بود. او میگفت: «نظام آموزشی نيز دچار بحران شده و موقعيتهای تحصيلی مناسب را تنها در اختيار آنهايی قرار میدهد كه توان پرداخت اين رقمهای سنگين و گاه نجومــی را دارند». قاليباف از وضعيت مديريت كشــور انتقاد كرد و چهــار روز پيش از انتخابــات در جمع مردم اصفهــان گفت: «در 24 خرداد مهمترين نكتهای كه بايد مد نظر بگيريم اين اســت كه ديگر بايد به چنين مديريتهــای بیمنطقی پايان دهيم!». بســياری معتقدند آن سال كار قاليباف را روايت «حقوقدان، سرهنگ و گازانبر» ساخت، وقتی روحانی از برنامه فرمانده ســابق نيروی انتظامی برای برخورد گازانبری با دانشــجويان در ســالهای دولت اصلاحات پرده برداشت و همزمان هم فايل ســخنان قاليباف كه گفته روحانی را تأييــد میكرد، در فضای مجازی منتشر شــد. قاليباف در سال 92، شــشميليونو ٧00 هزار رأی آورد. قاليباف ســال 92 در پست شــهرداری تهران هم ابقا شد. شورای شهر اصولگرا و اشتباه اســتراتژيک اصلاحطلبان، فرمانده سابق را برای بار ســوم بر صندلی شهرياری تهران نشاند. بخت با فصل سوم مديريت قاليباف بر تهران يار نبود، بهويژه سال آخرش كه عامل مهمی در ناكامی سوم او هم شد.

بار سوم

درســت وقتی كه تصور میشــد همهچيز برای پيروزی آماده است، رقيب از آمدن منع شــده و كســی در اردوگاه اصولگرايی يارای رقابت با قاليباف را ندارد، ســه بدبياری پشت ســرهم بازی را برگرداند. ماجرای املاک نجومی، آتشســوزی در پلاسكو و اســتخدامهای بیضابطه در شــهرداری. همين ماجراها، بهاضافه نيمنگاهی به آرای او در دورههای گذشــته، شــرطبندی روی قاليباف را برای اصولگرايان بســيار پرريسک كــرده بود. آنها دنبال يــک احمدینژاد عيبيابیشــده بودند، چهرهای كمترشناختهشده، بدون سابقه ناكامی اما معتمد. بااينحال بودند برخی كه همچنان از او حمايت میكردند. از خودش نقل قول شــده بود كه پا به ميدان رقابت نمیگذارد، مگر بیرقيب باشــد. گفته بود دوباره تن به رقابتی درونگروهی نخواهد داد. به نظر میرســد قاليباف دســت آخر نتوانســت بر وسوســه نيامدن غلبه كند و حرفش را زيرپا گذاشت و در يک رقابــت درونی به ميدان آمد. بســياری هم معتقــد بودند قاليباف اينبار برای انتقام از حســن روحانی آمده بود. شــايد هم ميان خودشان از همان اول تقســيم كار شــده بود. ابراهيم رئيسی گزينه نهايی بود؛ اما قاليباف بايد میماند تا حداقل در مناظرهها انتقام سال 92 را از روحانی بگيــرد و با تخريب دولت به رأیآوری رئيســی كمک كند. رفتار قاليباف در مناظرههای انتخاباتی هم نشــان داد اين پيشبينی دور از ذهن نبوده اســت. تقريبا هيچ فــرد يا جريــان اســتخوانداری در اصولگرايی از او حمايت نكرد، درحالی كه همه يکبهيک پشت رئيسی میرفتند. بالاخره روز گذشــته قاليباف به نفع رئيســی كنار رفت. درحالیكه ديروز رئيسی را در اصفهان همراهی كرد، امروز در مصلای تهران و فردا در مشــهد با اوست. ماجرای فرمانده ســابق هنوز تمام نشده است؛انتخابات شورای شهر همزمان با رياستجمهوری برگزار میشود. تركيب نهايی اين شورا تكليف سياستمدار شهردار را هم مشخص میكند، البته اگر پاستور به رئيسی برسد، شايد بهجای شهرداری، سهم بهتری نصيب قاليباف شود؛ صندلیای كه اكنون در اختيار اسحاق جهانگيری است.

به اين برمیگردد كه ما در تشــخيص و هدفگذاریهای خود درســت عمل نكرديم .»

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.