کلیگويی؛ مثل دانشجويان ترم اول علوم سیاسی

Shargh - - ديپلماسي -

در مناظرههای انتخابات و ســخنرانیها به نظر میرسد اقبال چندانی به موضوع سیاســت خارجی نشــد. غیر از مواضعی که هرازگاهی درباره برجام اتخاذ شد، باقي موضوعات معطوف به مسائل داخلی بود. اگر با این پیشفرض موافق هستید، دلیلش را چه میدانید؟ مهمترین دســتاورد دولت روحانی، موفقیت در سیاســت خارجی و تبلور آن در برجام اســت که حاصل دســتورالعمل نرمش قهرمانانه بود. ورود به این حوزه برای کاندیداها به معنای تبلیغ موفقیت آقای روحانی بود. از سوی دیگر دقت کنید سیاست خارجی، شهرداری، حوزه قضا یا مدیریت حرم نیست، سیاســت خارجی حوزهای تخصصی و حساس است که رقبای آقای روحانی تخصص آن را ندارند و هدفمند به آن ورود نکردند.

غیر از آقای روحانی که کارنامه مشــخصی در سیاست خارجی دارد و به نظر میرســد آقای جهانگیری هم با او همسو است، دیگر کاندیداها، نه کارنامه مشخص و نه تجربهای در این زمینه دارند. نظر شما درباره مواضع آقای رئیسی در حوزه دیپلماسی چیست؟

ایشــان در حوزه سیاســت خارجی ورود خاصی نداشــتند که بشود آن را ارزیابی کرد. کلیگویی مانند لزوم گسترش روابط با همسایگان، واحد ترم اول دانشجویان علوم سیاسی است. کسی که میخواهد بر مسند ریاستجمهوری بنشیند نه فارغالتحصیل بلکه باید میداندیده صحنه سیاست باشد که آقای رئیسی فاقد این تجربه اســت. کاغذپاره دانستن قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل، حاصل بیسوادی سیاسی و آشنایینداشتن با حقوق بینالملل بود که ایران را به ذیل فصل هفتم برد و سایه جنگ را بر کشور انداخت. نباید اجازه داد این روند تکرار شود. ایران جزیره نیست، بخشی از جغرافیای جهان اســت و مجبور به تعامل با اســتانداردهای جهان است. بعید میدانم آقای رئیسی زمان و حوصله آموزش سیاست خارجی را در این سن داشته باشند.

آقای رئیســی اولویتش را در سیاســت خارجی ارتباط با کشورهای همســایه اعلام کرده، درحالیکه این موضوع در اولویت سیاست خارجی آقای روحانی هم بود. اما این پیام از سوي همسایگان بهدرستی دریافت نشد. درحالیکه سیاست خارجی یک موضوع یکطرفه نیست، فکر میکنید آقای رئیسی در صورت انتخابشــدن، در اجرای این سیاست موفقتر از روحانی خواهد بود؟

در نگاه کلان اینگونه فکر نمیکنم، اما اگر سیاســت خارجی احمدینژاد در پوشــش آقای رئیسی بازگردد مسلما کشورهایي چون ترکیه از آن استقبال خواهند کرد؛ چون این کشور از مزایای تحریم ایران، سود زیادی برد. زندهشدن ارتباطات ضراب، زنجانی و اردوغان در قالبی دیگر در داخل و خارج و بهطور مشــخص برای ترکیه نقطهای مطلوب اســت. اما چرا پیام آقای روحانی در گســترش روابط با همسایگان دریافت نشــد؛ علل چندگانه دارد. برخی چون ترکیه که از مزایای حاصل از تحریم محروم شــدهاند، برایشان دشوار است که خود را با روابط جدید مبتنی بر منافع متقابل وفق دهند. در رابطه با همسایه دیگری چون عربســتان نیز روابط تهران - ریاض در بخشــی تاوان حمله به سفارت را میدهد. اما از همه مهمتر سیاست خارجی در رابطه با همسایگان، تابعی از شــرایط و روابط کشــور با بازیگران نظام بینالملل است. چون هنوز در رابطه ما با غرب چالش وجود دارد، همســایگان نیز تحتتأثیر این چالش، رابطه خود را با ما تنظیم میکند. فارغ از آن، بازگشت ایران به نظام بینالملل و ارتقای موقعیت آن، خود محل نگرانی رقبایي چون عربستان و ترکیه است. البته بحث اختلافات ایران با همســایگان در بحران سوریه، عراق، یمن و... نیز خود عامل نزدیکنشــدن همسایگان به ایران اســت. توجه داشته باشیم که خاورمیانه هنوز در دور رقابت و دشمنی بوده و هنوز نهتنها وارد دوره اعتماد و همکاری نشــده بلکه از آن دور اســت. شــاید این وضعیت از منظری برای بازیگران اصلی نظام بینالملل مطلوب باشد.

اگرچه آقــای قالیباف انصراف داد، بد نیســت مواضع دیپلماتیک او را مــرور کنیم. موضع آقای قالیباف در حوزه دیپلماســی را چطور دیدید؟ به نظرتان چقدر واقعگرایانه بود؟ او از دیپلماســی شــهری بهعنوان یک دیپلماســی موفق در کارنامهاش حرف میزد. اساســا این موضوع چقدر هم عرض دیپلماسی کشوری مثل ایران میتواند باشد؟

اساس دیپلماسی شهری باید متکی بر رعایت حقوق شهروندی و رضایت شــهروندان از عملکرد شــهرداریها باشــد. شــرایط مدیریتی اعمالشده بر تهران فاقد رضایتمندی از آقای قالیباف اســت که دلایل مختلف سیاســی، اقتصادی، اجتماعی، زیســتمحیطی و... دارد. بســیاری از رؤسایجمهور در اروپا که کارنامه موفقی داشتند از پلکان شهرداری بر مسند ریاستجمهوری نشستند. اســتقبال نکردن مردم از آقای قالیباف در دورههای پیشین انتخابات ریاســتجمهوری نشــان میدهد کارنامه شــهرداری ایشــان از منظر مردم نمیتواند سکوی ریاستجمهوری وی باشد.

دیپلماســی آقــای حســن روحانــی را در چهارسال گذشته دیدیم. به نظر شما صلاح امروز کشور ادامه این سیاست است یا تغییر آن؟

مســلما نهتنها ادامه سیاســت تعامل و ایجابی آقای روحانی یک ضرورت اجتنابناپذیر اســت بلکه نگاهی به شرایط بحرانی منطقه و فضای بینالمللی بر ایشــان دیکته میکند که رویکــرد تعاملی خود را گســترش داده و نهادینه کند. بایــد در ادامه برجام تلاش شود تحریمهای غیربرجامی نیز لغو شود. باید با زبان بینالمللی و استاندارد معمول با جهان سخن گفت. مهمترین مزیت تاریخی ایران نه قدرت نظامی بلکه مزیت فرهنگی آن بوده و هست. باید به همراه تقویت بنیانهــای دفاعی کشــور راه گفتوگوها را هموار کرد. باید با زبان صلح به مصاف ایرانهراسی رفت. روحانی با برجام و درک استراتژیک از شرایط در داخل و نظام بینالملل نشان داد نه به دنبال مدیریت بحران بلکه بهدنبال حل بحران است و باید این روند با شتاب بیشتر تداوم یابد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.